W dniu 5 sierpnia 2022 r. do Sejmu został wniesiony poselski projekt ustawy o zmianie ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego, który ma na celu umożliwienie odbioru przesyłek sądowych w postępowaniu sądowym przez osobę, której adresat udzielił pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego zawierającego umocowanie do odbioru korespondencji. Potencjalna nowelizacja będzie również miała wpływ na doręczenie przesyłek sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Obecny kształt przepisów pozwala na odbiór awizowanych przesyłek sądowych adresatowi, a także osobie upoważnionej na podstawie pełnomocnictwa pocztowego do odbioru przesyłek pocztowych, o którym mowa w art. 38 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Skutkuje to tym, że pracownicy Poczty Polskiej odmawiają wydania przesyłek sądowych osobom legitymującym się m.in. pełnomocnictwem sporządzonym przed notariuszem. Tym samym trudno uznać taki stan prawny za racjonalny.
W uzasadnieniu do projektu nowelizacji trafnie przywołano przykład, w którym osoba umocowana w drodze pełnomocnictwa notarialnego do nabycia lub zbycia nieruchomości albo do działania w sprawach związanych z podmiotem podlegającym wpisowi do rejestru sądowego, jednocześnie nie może w imieniu swojego mocodawcy odebrać korespondencji z sądu wieczystoksięgowego czy rejestrowego.
Stąd też powyższy projekt ustawy ma na celu wprowadzenie trzeciej możliwości odbioru przesyłek sądowych, jakim będzie udzielenie pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego zawierającego umocowanie do odbioru korespondencji.
Pełnomocnictwo to jednostronna czynność prawna, która polega na upoważnieniu określonej osoby do działania w imieniu mocodawcy. Udzielone w formie aktu notarialnego gwarantuje, że umocowanie do podjęcia konkretnej czynności nastąpiło w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami.
Na gruncie obowiązujących przepisów pełnomocnictwo pocztowe jest udzielane przez adresata w obecności pracownika operatora pocztowego w placówce pocztowej tego operatora. Zatem nie ulega wątpliwości, że sporządzenie pełnomocnictwa przed notariuszem tym bardziej gwarantuje pewność tego dokumentu w obrocie.
Tak więc należy podkreślić, iż umożliwienie pełnomocnikowi odbioru korespondencji sądowej, która z uwagi na jej charakter musi zostać bezwzględnie doręczona do jej adresata stanowi istotne ułatwienie dla wielu osób. Ponadto pełnomocnictwo może również obejmować umocowanie do dokonania innych czynności, dlatego tym bardziej powinno się przychylnie spojrzeć na proponowane zmiany przepisów.
Warto również zwrócić uwagę, że udzielenie pełnomocnictwa zaufanej osobie stanowi znaczące udogodnienie w codziennym życiu. Mając na uwadze konieczność zagospodarowania odpowiedniej ilości czasu, czy też kwestie zdrowotne, osobisty odbiór korespondencji, która następnie nieraz wymaga od adresata ustosunkowania się do jej treści, może być problematyczny.
Projektowane zmiany należy ocenić pozytywnie, zarówno pod kątem bezpieczeństwa obrotu prawnego, jak również w wymiarze czysto praktycznym.
Choć obejmują one nowelizację kodeksu postępowania cywilnego i kodeksu postępowania karnego, to będą miały także wpływ na doręczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie z art. 65 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym.
Jeżeli projekt przejdzie ścieżkę legislacyjną to w świetle Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, opłata za sporządzenie aktu notarialnego dokumentującego pełnomocnictwo do dokonania jednej czynności wyniesie 30 zł (plus 23% VAT), natomiast przy czynnościach zawierających umocowanie do dokonania więcej niż jednej czynności – 100 zł (plus 23% VAT). W związku z tym wydaje się, że w większości przypadków wystarczające będzie poniesienie niższej z wymienionych kwot.
Autor: adw. Michał Jabłoński, Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy
