Kursy walut
Ładowanie kursów…
◆Kalendarz podatkowy

Pożyczka pod hipotekę od prywatnego inwestora czy od instytucji? Co zarząd sprawdza przed podpisem

Prywatne finansowanie pod hipotekę pozwala firmie pozyskać kapitał bez wielotygodniowej procedury bankowej. Szybka decyzja nie oznacza jednak mniejszego ryzyka. Kluczowe są zapisy dotyczące zabezpieczenia nieruchomości, odpowiedzialności poręczycieli, egzekucji i możliwości przedłużenia terminu spłaty.

-Reklama-Biuro Tłumaczeń OnlineBiuro Tłumaczeń Online

Prywatny kapitał pod zastaw nieruchomości bywa jedyną szybką drogą, gdy bank odmawia albo nie zdąży. Różnica między bezpiecznym a ryzykownym pożyczkodawcą nie leży jednak w ofercie, tylko w dokumentach: w formie zabezpieczenia, w tym, co podpisuje właściciel nieruchomości, i w zasadach przedłużenia.

Trzy źródła pieniędzy pod tę samą księgę wieczystą

Prezes, który szuka finansowania pod nieruchomość firmy albo wspólnika, ma zwykle do wyboru kredyt w banku, pożyczkę od instytucji pozabankowej działającej jako spółka i pożyczkę od osoby fizycznej, często znalezionej przez pośrednika. Na rynku dwie ostatnie nazywa się zbiorczo „prywatnymi”, bo nie są bankowe. To uproszczenie myli.

Zanim zarząd zdecyduje się na prywatną pożyczkę pod zastaw nieruchomości dla firmy, powinien porównać nie samą cenę, tylko to, kto stoi po drugiej stronie umowy i co się stanie, gdy plan spłaty się przesunie. Tabela zbiera kryteria, które przy takiej decyzji mają największą wagę.

KryteriumBankInstytucja pozabankowa (spółka)Osoba prywatna
Co ocenia najpierwzdolność kredytową, historię w BIK, wyniki firmywartość i stan prawny nieruchomości, możliwość obsługi ratzwykle tylko nieruchomość
Czas do decyzjizwykle tygodnieod kilku godzin do kilku dniróżnie, często szybko
Kogo sprawdzisz w rejestrzebank nadzorowany przez KNFspółkę w KRS, jej zarząd i sprawozdaniazwykle nikogo, pożyczkodawcą jest osoba fizyczna
Typowe zabezpieczeniehipotekahipoteka i oświadczenie o poddaniu się egzekucjihipoteka, czasem przeniesienie własności
Co przy opóźnieniuprocedura banku, restrukturyzacjaaneks albo egzekucja z nieruchomościzależy od decyzji jednej osoby

Czego tabela nie pokazuje

Pierwsza rzecz to forma zabezpieczenia. Hipoteka powstaje dopiero z wpisem do księgi wieczystej (art. 67 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), a wpis działa wstecz od dnia złożenia wniosku (art. 29 tej ustawy). Oświadczenie właściciela, który ją ustanawia, wymaga aktu notarialnego (art. 245 § 2 Kodeksu cywilnego). Przez cały okres spłaty nieruchomość zostaje własnością dotychczasowego właściciela.

Przewłaszczenie działa odwrotnie: na czas spłaty własność przechodzi na pożyczkodawcę. Nie polecamy podpisywania przewłaszczenia nieruchomości firmy jako zabezpieczenia pożyczki. Przy opóźnieniu nieruchomość jest już formalnie u wierzyciela, a o tym, czy i jak rozliczy nadwyżkę ponad dług, decyduje treść umowy, którą zwykle pisał on sam.

Druga sprawa to los samej wierzytelności. Wierzyciel może co do zasady przenieść ją na osobę trzecią bez zgody dłużnika (art. 509 § 1 Kodeksu cywilnego), chyba że sprzeciwia się temu ustawa, zastrzeżenie umowne albo właściwość zobowiązania. Jeśli zarządowi zależy na tym, by spłacać tę samą osobę, z którą negocjował, zakaz przelewu albo wymóg zgody pożyczkobiorcy trzeba wpisać do umowy.

Co podpisuje firma, a co właściciel nieruchomości

Przy pożyczce pod hipotekę dochodzi zwykle oświadczenie o poddaniu się egzekucji w akcie notarialnym (art. 777 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania cywilnego). Wskazuje ono kwotę, do której wierzyciel może prowadzić egzekucję, i termin, do którego może wystąpić o klauzulę wykonalności. Jeśli nieruchomość należy do wspólnika, małżonka albo rodziców, ta osoba poddaje się egzekucji z obciążonej nieruchomości jako dłużnik rzeczowy (art. 777 § 1 pkt 6).

Dla zarządu oznacza to, że ryzyko często wychodzi poza spółkę. W umowach, które analitycy Horyzont Capital przejrzeli za lata 2024–2026, w ponad połowie obok firmy podpisuje się poręczyciel. Zanim prezes przyniesie do notariusza dokumenty domu wspólnika, wspólnik powinien znać kwotę z oświadczenia o egzekucji, a nie tylko kwotę pożyczki.

Pożyczkodawca ma prawo oczekiwać jasności także od firmy. W Horyzont Capital finansujemy wyłącznie przedsiębiorców, zarówno jednoosobowe działalności, jak i spółki, które mogą zabezpieczyć pożyczkę nieruchomością, także należącą do bliskiej osoby za jej zgodą. Kwoty sięgają od 100 tys. do 10 mln zł, do 60% wartości zabezpieczenia, a wstępna decyzja zapada w ciągu 2 godzin.

Plan B zapisany przed podpisem

Prawie co czwarta pożyczka w naszym portfelu, z umów zawartych od stycznia 2024 r. do kwietnia 2026 r., była później zmieniana aneksem. Najczęściej chodziło o wydłużenie terminu zwrotu. To nie wyjątek, tylko normalna część życia pożyczki, której spłata zależy od sprzedaży, kontraktu albo kredytu bankowego.

Dlatego przed podpisem zarząd powinien zadać trzy pytania. Czy przedłużenie jest możliwe i do kiedy trzeba o nie wystąpić? Ile kosztuje aneks i od czego zależy jego cena? Czy wcześniejsza spłata jest dopuszczalna bez dodatkowych opłat i w jakich terminach? Pożyczkodawca, który nie chce odpowiedzieć na piśmie, odpowiada w ten sposób na pytanie o swoją elastyczność.

kapitał pod zastaw nieruchomości

Warto też sprawdzić, jak pożyczkodawca podchodzi do istniejących obciążeń. Prawie co czwarta umowa z naszego portfela była zabezpieczona na nieruchomości, w której dziale IV stała już hipoteka banku. Kolejne miejsce w księdze nie zamyka drogi do finansowania, ale wpływa na kwotę i na kolejność zaspokojenia.

Kiedy prywatny kapitał nie jest dobrym pomysłem

Pozabankowa pożyczka dla firmy ma sens, gdy jest pomostem: do wypłaty kredytu, do sprzedaży nieruchomości, do zapłaty za zakończony kontrakt albo do czasu, aż spółka odbuduje wyniki. Wtedy płaci się za szybkość i za brak wymagań, których bank by nie odpuścił.

Nie ma sensu, gdy pieniądze mają pokrywać stałą stratę operacyjną albo gdy jedynym planem spłaty jest kredyt bankowy, o którym bank jeszcze nic nie powiedział. Jeżeli decyzja banku przyjdzie za dwa tygodnie, a firma może na nią poczekać, zwykle taniej jest poczekać.

Najprostszy test dla zarządu brzmi więc tak: czy umiemy wskazać datę i źródło, z którego wróci kapitał. Jeśli tak, prywatny kapitał pod hipotekę jest narzędziem. Jeśli nie, jest odroczeniem decyzji, którą i tak trzeba będzie podjąć, tylko z mniejszym majątkiem w ręku.

Disclaimer: Informacje zawarte w niniejszej publikacji służą wyłącznie do celów informacyjnych. Nie stanowią one porady finansowej lub jakiejkolwiek innej porady, mają charakter ogólny i nie są skierowane do konkretnego adresata. Przed skorzystaniem z informacji w jakichkolwiek celach należy zasięgnąć niezależnej porady. AI może wspierać pracę redakcji. Zasady wykorzystania AI.

Wybrane kategorie