14 października 2025 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy zmieniającej ustawę o podatku od spadków i darowizn. Nowelizacja ma na celu uproszczenie procedur, zwiększenie ochrony podatników oraz umożliwienie zachowania zwolnień podatkowych w przypadku niezawinionego przekroczenia terminów.
Przywrócenie terminu zgłoszenia spadku lub darowizny
Najważniejszym elementem reformy jest wprowadzenie możliwości przywrócenia terminu na złożenie zgłoszenia nabycia majątku, który decyduje o prawie do zwolnienia z podatku. Zmiana ta obejmie wszystkie tytuły nabycia majątku podlegające podatkowi od spadków i darowizn, w tym również:
- zwolnienie dla najbliższej rodziny (tzw. grupa zerowa),
- zwolnienie dotyczące nabycia przedsiębiorstwa po zmarłej osobie fizycznej.
Dzięki temu, jeśli spadkobierca lub obdarowany udowodni, że przekroczenie terminu na złożenie zgłoszenia nastąpiło bez jego winy, zachowa prawo do zwolnienia podatkowego.
Dotychczas przepisy nie przewidywały takiej możliwości – przekroczenie terminu automatycznie skutkowało utratą prawa do zwolnienia i obowiązkiem zapłaty podatku.
Skuteczniejsza ochrona podatników w postępowaniach
Projekt przewiduje również nowy mechanizm ochronny: w sytuacji, gdy urząd skarbowy odmówi przywrócenia terminu, a następnie sąd administracyjny przyzna rację podatnikowi, decyzja fiskusa będzie mogła zostać uchylona, a postępowanie umorzone. Obecnie nawet pozytywny wyrok sądu nie powoduje automatycznego przywrócenia prawa do zwolnienia.
Doprecyzowanie momentu powstania obowiązku podatkowego
Kolejną istotną zmianą jest jasne określenie momentu powstania obowiązku podatkowego przy nabyciu spadku. Po wejściu w życie nowelizacji obowiązek ten powstanie dopiero z chwilą:
- uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku,
- zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia,
- wydania europejskiego poświadczenia spadkowego.
Dzięki temu podatnicy będą mieli więcej czasu na złożenie zeznania podatkowego – obecne przepisy w praktyce wymuszały szybkie działanie jeszcze przed formalnym potwierdzeniem praw do spadku.
Nowelizacja trafi w najbliższym czasie do Sejmu. Rząd planuje, by nowe przepisy weszły w życie w pierwszej połowie 2026 roku.
