W trzecim kwartale 2025 roku w Polsce zarejestrowano 85 368 nowych przedsiębiorstw, o 27 więcej niż rok wcześniej, a liczba upadłości wyniosła 101, czyli o 3 mniej niż w III kwartale 2024 r. – wynika z najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego. Dane te wskazują na stabilizację liczby aktywnych firm, ale – jak podkreślają ekonomiści – maskują głębsze procesy strukturalne w polskiej gospodarce.
– Widzimy wyraźnie, że polska gospodarka znajduje się w fazie stabilizacji. Jednak za tą pozorną równowagą kryją się zmiany strukturalne: sektor usług rośnie w dwucyfrowym tempie, a tradycyjny handel się kurczy. To sygnał transformacji w kierunku gospodarki opartej na wiedzy – komentuje Mariusz Zielonka, główny ekonomista Konfederacji Lewiatan.
Rejestracje przedsiębiorstw: stagnacja w liczbie, zmiana w strukturze
Liczba nowych rejestracji firm w III kwartale 2025 r. była praktycznie taka sama jak rok wcześniej, ale widać rosnącą rozbieżność między sektorami. Ponad ¾ wszystkich nowych podmiotów działało w czterech obszarach:
- usługi – 25,2%,
- budownictwo – 19,1%,
- pozostałe sekcje (m.in. edukacja, zdrowie, kultura) – 18,9%,
- handel i naprawa pojazdów – 12,1%.
Największy wzrost liczby rejestracji odnotowano w usługach (+13,4% r/r) oraz w tzw. pozostałych sekcjach (+8,2% r/r).
Z kolei handel i naprawa pojazdów zanotowały spadek aż o 22,5% r/r – największy od kilku lat.
Te wyniki potwierdzają, że Polacy coraz częściej zakładają firmy o niskiej barierze wejścia, działające w usługach profesjonalnych, technologicznych i kreatywnych, unikając branż o wysokich kosztach stałych i dużym ryzyku koniunkturalnym.
– Dynamika nowych rejestracji pokazuje rosnące znaczenie elastycznych form działalności, zwłaszcza w usługach eksperckich i sektorach cyfrowych. W handlu i transporcie widać z kolei odpływ firm, które nie wytrzymują presji kosztów i konkurencji – dodaje Zielonka.
Formy prawne: dominacja jednoosobowych działalności, wzrost spółdzielni
Najwięcej, bo 82,8% wszystkich nowych firm, stanowiły osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą – ich liczba wzrosła minimalnie, o 0,1% r/r. To pierwszy niewielki wzrost po dwóch latach spadków.
Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadały za 15,1% rejestracji, jednak ich liczba spadła o 0,6% r/r, co stanowi odwrócenie wcześniejszego trendu wzrostowego.
Ciekawym zjawiskiem jest ponad trzykrotny wzrost liczby nowo rejestrowanych spółdzielni – z 38 w II kwartale do 123 w III kwartale 2025 r.. Eksperci wskazują, że może to być efekt rosnącej popularności lokalnych inicjatyw społecznych i spółdzielni energetycznych.
Upadłości: stabilizacja z przesunięciem ciężaru na najmniejszych
W III kwartale 2025 r. odnotowano 101 upadłości przedsiębiorstw, o 3 mniej niż rok wcześniej, ale o 14 więcej niż w 2023 r.
Największy spadek liczby bankructw dotyczył:
- budownictwa (–7 jednostek r/r),
- usług (–6),
- informacji i komunikacji (–3).
Z kolei wzrost liczby upadłości zaobserwowano w branżach:
- handel i naprawa pojazdów (+10),
- przemysł (+2).
Strukturalnie widać przesunięcie problemów w stronę najmniejszych firm – wzrost liczby upadłości jednoosobowych działalności gospodarczych o 5 przypadków, podczas gdy liczba upadłości spółek z o.o. spadła o 5 jednostek.
– To najmniejsi przedsiębiorcy ponoszą dziś główny ciężar dostosowania do trudnych warunków – rosnących kosztów pracy, energii i składek. Większe podmioty potrafią się lepiej zabezpieczyć kapitałowo lub przenieść koszty na klientów – komentuje Zielonka.
Kontekst makroekonomiczny: poprawa otoczenia, lecz bez euforii
Stabilizacja liczby rejestracji i upadłości następuje w warunkach łagodnego ożywienia gospodarczego.
Cykl obniżek stóp procentowych NBP doprowadził w listopadzie 2025 r. stopę referencyjną do poziomu 4,25%, co obniżyło koszty finansowania, ale nie przełożyło się jeszcze na wyraźny wzrost inwestycji w sektorze MŚP.
Przedsiębiorcy wciąż wskazują na:
- presję kosztową (energii, płac, składek ZUS),
- niedobór pracowników,
- oraz niepewność regulacyjną jako główne bariery rozwoju.
W efekcie, mimo stabilnego otoczenia makro, dynamika zakładania nowych firm pozostaje ograniczona, a przedsiębiorcy koncentrują się raczej na przetrwaniu i optymalizacji kosztów niż na ekspansji.
Transformacja strukturalna: od handlu do usług i wiedzy
Porównanie danych GUS z wcześniejszymi latami wskazuje na trwały trend przesuwania się polskiej przedsiębiorczości z sektorów tradycyjnych do usług opartych na wiedzy. W latach 2023–2025 liczba nowych firm w handlu spadła o ponad 20%, natomiast w usługach profesjonalnych wzrosła o niemal 15%.
To zjawisko odzwierciedla proces dojrzewania polskiej gospodarki – od modelu opartego na handlu i prostych usługach ku strukturze, w której rośnie udział specjalistycznych zawodów, doradztwa, IT i branż kreatywnych.
– To nie stagnacja, lecz transformacja. Gospodarka ewoluuje w kierunku większej specjalizacji, a mikroprzedsiębiorcy coraz częściej szukają przewag w elastyczności i kompetencjach, a nie w skali – podsumowuje Zielonka.
Podsumowanie: stabilność z widoczną zmianą paradygmatu
| Wskaźnik (III kwartał 2025) | Wartość | Zmiana r/r |
|---|---|---|
| Rejestracje przedsiębiorstw | 85 368 | +27 |
| Upadłości przedsiębiorstw | 101 | –3 |
| Rejestracje w usługach | +13,4% | wzrost |
| Rejestracje w handlu | –22,5% | spadek |
| Osoby fizyczne wśród rejestracji | 82,8% | +0,1% |
| Upadłości JDG | +5 przypadków | wzrost |
| Upadłości spółek z o.o. | 78 | –5 przypadków |
Trzeci kwartał 2025 roku przynosi stabilizację polskiej przedsiębiorczości – bez wyraźnego wzrostu, ale z istotną zmianą strukturalną.
Nowe firmy coraz częściej powstają w sektorach usługowych i profesjonalnych, podczas gdy tradycyjny handel oraz mikroprzedsiębiorstwa oparte na fizycznej działalności odczuwają presję kosztową i konkurencyjną.
