Agencja S&P Global Ratings obniżyła 6 listopada 2026 r. ocenę długoterminowego zadłużenia Polski w złotych z A do A−. Rating długu w walutach obcych utrzymała na poziomie A−, ale perspektywę obu ocen zmieniła ze stabilnej na negatywną. W uzasadnieniu wskazała na rosnące zadłużenie i trudności z ograniczeniem deficytu finansów publicznych.
Piątkowa decyzja zrównała oceny zobowiązań Polski w walucie krajowej i zagranicznej. Zmiana objęła również rating krótkoterminowego długu w złotych, który spadł z A-1 do A-2. Dla krótkoterminowych zobowiązań w walutach obcych agencja pozostawiła ocenę A-2.
Deficyt powyżej 7 proc. PKB także w 2027 roku
Według prognoz S&P, przytoczonych przez Związek Banków Polskich, deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniesie 7,1 proc. PKB zarówno w 2026, jak i w 2027 r. W kolejnych latach ma się zmniejszać: do 6,2 proc. PKB w 2028 r. i 5,3 proc. PKB w 2029 r. Mimo tej poprawy pozostanie wysoki.
Agencja wiąże nierównowagę finansów publicznych m.in. z wydatkami obronnymi sięgającymi około 4–5 proc. PKB, rosnącymi wydatkami socjalnymi oraz kosztami wynagrodzeń w sektorze publicznym. Ocenia, że problem ma przede wszystkim charakter strukturalny. Według jej prognoz odsetki od zadłużenia pochłoną średnio około 8 proc. dochodów sektora finansów publicznych w latach 2026–2029.
Dług netto ma przekroczyć 70 proc. PKB
Jak wynika z komunikatu Ministerstwa Finansów przedstawiającego decyzję S&P, agencja oczekuje wzrostu długu netto sektora instytucji rządowych i samorządowych z 53 proc. PKB w 2025 r. do ponad 70 proc. PKB w 2029 r. Rosnące zadłużenie ma ograniczać możliwości reagowania państwa na kolejne wstrząsy. To jeden z głównych powodów zmiany perspektywy ratingu.
Wybory i spory polityczne utrudniają ograniczanie deficytu
S&P ocenia, że znaczące ograniczenie deficytu przed wyborami parlamentarnymi w 2027 r. jest mało prawdopodobne. Wskazuje na polaryzację polityczną i trudności we współpracy rządu z prezydentem. Według agencji możliwość stosowania prezydenckiego weta ogranicza realizację planów budżetowych gabinetu, którym kieruje premier Donald Tusk.
Gospodarka nadal ma rosnąć w tempie około 3 proc.
S&P wskazuje jednocześnie na odporność polskiej gospodarki. Agencja oczekuje wzrostu w tempie około 3 proc. w najbliższych dwóch–trzech latach. Wsparciem mają pozostać silny popyt krajowy i eksport.
Negatywna perspektywa sygnalizuje ryzyko kolejnego obniżenia oceny. S&P wskazała, że do takiej decyzji mogłoby dojść, gdyby utrzymujące się deficyty i wzrost zadłużenia osłabiły zaufanie inwestorów, zwiększyły koszty finansowania lub wymusiły gwałtowne ograniczenie deficytu, szkodzące gospodarce. Osobnym czynnikiem ryzyka pozostaje ewentualna eskalacja wojny Rosji przeciwko Ukrainie.
Powrót do stabilnej perspektywy agencja uzależnia od trwałego i wyraźnego ograniczenia deficytów. Działania te powinny prowadzić do stopniowego zmniejszania zadłużenia bez istotnego osłabienia wzrostu gospodarczego.
Źródła: Ministerstwo Finansów, komunikat z 6 listopada 2026 r.; Związek Banków Polskich, „S&P obniża perspektywę ratingu Polski do negatywnej”, 6 listopada 2026 r.
