Przedstawiony przez Ministerstwo Finansów projekt nowelizacji ustawy o zdrowiu publicznym – obejmujący m.in. zmiany zasad naliczania opłaty od środków spożywczych i tzw. podatku cukrowego – budzi poważne wątpliwości po stronie Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Minister Agnieszka Majewska w oficjalnym wystąpieniu skierowanym do Ministra Jarosława Nenemana wskazuje, że choć intencją resortu finansów jest uproszczenie przepisów i usprawnienie procedur, to zaproponowane rozwiązania w praktyce znacząco rozszerzają zakres podmiotów zobowiązanych do ponoszenia nowych danin i obowiązków administracyjnych.
MŚP nieprzygotowane na kosztowną biurokrację
Według Rzecznik MŚP nowelizacja obejmie również te firmy, które do tej pory nie były objęte obowiązkiem sprawozdawczym w ramach opłaty cukrowej. Chodzi nie tylko o producentów napojów, ale także dystrybutorów, importerów oraz firmy wprowadzające produkty na rynek w niewielkiej skali. Nowe przepisy wymuszą na wszystkich przedsiębiorcach – bez względu na ich wielkość – comiesięczne raportowanie sprzedaży w formie elektronicznej, z wymogiem stosowania podpisu kwalifikowanego lub pieczęci elektronicznej.
Majewska podkreśla, że dla najmniejszych podmiotów będzie to realny koszt organizacyjny i technologiczny. Projekt nie przewiduje żadnych mechanizmów różnicujących, progów wejścia ani okresów ochronnych dla mikroprzedsiębiorców, co – jak wskazuje – stoi w sprzeczności z ustawą Prawo przedsiębiorców i konstytucyjną zasadą proporcjonalności.
Brak konsultacji i brak realnej oceny skutków regulacji
Rzecznik krytykuje również sposób przygotowania projektu. Jej zdaniem zabrakło rzetelnej oceny skutków regulacji (OSR), w szczególności w zakresie wpływu na sektor MŚP, który jest najbardziej wrażliwy na wzrost kosztów administracyjno-podatkowych. Nie przeprowadzono także dedykowanych konsultacji z przedstawicielami tego sektora, mimo że to właśnie do nich nowe przepisy będą najbardziej dotkliwe w praktyce.
Rzecznik ocenia, że sześciomiesięczne vacatio legis zaproponowane w projekcie jest zbyt krótkie na dostosowanie systemów księgowych, zakup narzędzi do podpisu elektronicznego czy wdrożenie nowych procedur raportowych.
Apel o zmiany i „bezpieczne wejście” dla przedsiębiorców
Agnieszka Majewska wnioskuje o uzupełnienie uzasadnienia projektu i OSR o szczegółową analizę kosztów dla mikro i małych firm, przeprowadzenie osobnych konsultacji z sektorem MŚP oraz wprowadzenie rozwiązań łagodzących, takich jak:
- progi zwolnienia dla najmniejszych firm,
- uproszczona forma raportowania,
- stopniowe wejście w życie obowiązków,
- wydłużenie vacatio legis.
Jej zdaniem, tylko takie podejście pozwoli uniknąć sytuacji, w której regulacja wymierzona pierwotnie w duże podmioty rynku spożywczego stanie się nadmiernym obciążeniem dla mikroprzedsiębiorców detalicznych i dystrybutorów.
