Instytut Genetyki Człowieka Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu wraz z międzynarodowym konsorcjum rozpoczyna przełomowy europejski projekt mający na celu budowanie doskonałości naukowej w dziedzinie hematoonkologii. Celem projektu jest transfer wiedzy, wymiana dobrych praktyk, innowacje, rozwój zasobów ludzkich, zwłaszcza początkujących naukowców oraz zwiększenie wyników badań na poziomie europejskim, a poprzez te działania wyniesienie polskiej hematoonkologii na następny poziom naukowy – stąd nazwa projektu – Next Level.
Konsorcjum składające się z Instytutu Genetyki Człowieka Polskiej Akademii Nauk (Koordynator, PL), Uniwersytetu w Gandawie (BE), Uniwersytetu Medycznego w Groningen (NL) oraz Uniwersytetu w Ulm (DE) 19 stycznia 2021 r. rozpoczęło projekt pt. „W drodze do doskonałości w odkrywaniu (epi)genetycznego krajobrazu nowotworów hematologicznych – NEXT_LEVEL”.
Projekt NEXT_LEVEL ma na celu zwiększenie doskonałości naukowej i potencjału innowacyjnego w dziedzinie hematoonkologii Instytutu Genetyki Człowieka Polskiej Akademii Nauk poprzez intensyfikację mobilności naukowców w obszarze Europejskiej Przestrzeni Badawczej [ERA]. Ponadto, w oparciu o utworzone konsorcjum planowane jest powołanie nowej międzynarodowej grupy zajmującej się pionierskimi badaniami w dziedzinie hematoonkologii.
- To pierwszy projekt naukowy o tak szerokiej międzynarodowej skali, w którym nasz instytut jest koordynatorem, z czego jesteśmy bardzo dumni. Nasi konsorcjanci to europejska czołówka ośrodków naukowych w dziedzinie hematoonkologii w Europie. Liczymy na to, iż efektem naszych działań po 3 latach trwania projektu będzie zacieśnienie współpracy między naszymi instytucjami oraz możliwość tworzenia ogólnoświatowych konsorcjów. – wyjaśnia prof. Michał Witt, Dyrektor Instytutu Genetyki Człowieka PAN w Poznaniu.
Projekt jest realizowany w ramach programu „Upowszechnianie doskonałości i poszerzanie uczestnictwa – Twinning Action” programu Horyzont 2020. Szczególnym wyzwaniem związanym z programem Twinning jest wzmocnienie działań w zakresie tworzenia sieci kontaktów między instytucjami badawczymi krajów poszerzających działalność (Polska) a wiodącymi na arenie międzynarodowej ich odpowiednikami na poziomie UE.
- To, co jest ważne w projektach typu Twinning to fakt, że nie są to projekty bezpośrednio nacelowane na badania naukowe. Nie ma tu budżetu naukowego i planu badań, jak w przypadku grantów typowo naukowych. Celem tych projektów jest zwiększenie możliwości naukowych i technologicznych instytucji z tzw. nowych państw Unii, nie tak jeszcze rozwiniętych, jak nasi zachodnioeuropejscy partnerzy. Poprzez różne atrakcyjne aktywności spodziewamy się doprowadzić do zwiększenia doskonałości naukowej i badawczej naszego instytutu oraz polskiej nauki w tym obszarze w ogóle. To 36 miesięcy intensywnej wymiany doświadczeń i praktyk w obszarze hematoonkologii. – tłumaczy prof. Maciej Giefing, Kierownik Zakładu Genetyki Nowotworów, Instytutu Genetyki Człowieka PAN w Poznaniu.
Wskazana w projekcie dziedzina naukowa – „nowotwory hematologiczne” dotyczy różnych postaci białaczek i chłoniaków. Nowotwory te stanowią poważny problem medyczny na całym świecie i stanowią około 10% nowych przypadków raka zdiagnozowanych w krajach rozwiniętych. Niepokojące jest to, że u dzieci ponad 40% wszystkich nowotworów wieku dziecięcego to właśnie białaczki i chłoniaki. W ostatnich latach badania nowotworów hematologicznych dostarczyły dowodów na znaczenie komponentu epigenetycznego i złożonej interakcji między genetyką i epigenetyką w ich rozwoju.
- Aspekt epigenetyczny jest mocno zaakcentowany w tym projekcie nie bez powodu. Większość nowotworów to choroby ludzkiego genomu związane z klasycznymi zjawiskami genetycznymi, jak np. pęknięciami chromosomów i ich przemieszczaniem się w inne miejsca w genomie, co powoduje powstanie nowych nieprawidłowych genów o działaniu onkogennym. Tak dzieje się na przykład w przypadku różnego rodzaju białaczek. Natomiast w wybranych chorobach hematoonkologicznych jak m.in. chłoniak Hodkina, to właśnie zjawiska epigenetyczne są kluczowe. Choroby te można określić jako choroby epigenomu i między innymi w tym obszarze chcemy prowadzić naszą działalność naukową i badawczą w projekcie. – mówi prof. Giefing.
Projekt oferuje takie działania, jak: otwarte wykłady, warsztaty i seminaria, mobilność badawczą, w tym staże dla młodych naukowców w instytucjach partnerskich, networking, udział w konferencjach naukowych, wspólne publikacje, wydarzenia upowszechniające i działania informacyjne.
- Aspektem projektu, którego nie można pominąć, jest szerzenie wiedzy i edukacja społeczna w tematyce nowotworów, głównie białaczek i chłoniaków, którą chcemy zapewnić nie tylko profesjonalistom, ale również pacjentom, dziennikarzom – całemu społeczeństwu. Dlatego zaplanowaliśmy również specjalne aktywności, takie jak Dni Hematoonkologii w naszym instytucie, które będą poświęcone edukacji pacjentów w każdym wieku – od uczniów szkół przez dorosłych aż po seniorów. – podkreśla prof. Witt.
Projekt NEXT_LEVEL otrzymał dofinansowanie z unijnego programu badań i innowacji Horyzont 2020 w ramach umowy o grant nr 952304.
