Według ekspertów, przedsiębiorcy już od kilku lat powinni mieć opracowane strategie sprzedaży towarów i usług stricte dla seniorów, których szybko przybywa na rynku. Spóźnialscy powinni wzorować się na niemieckich lub francuskich rozwiązaniach. Znawcy tematu wymieniają szereg nisz, które warto wkrótce zagospodarować. I zwracają uwagę na to, czego seniorom w Polsce brakuje. Przypominają też, że emeryci nie są jednolitą grupą pod względem dochodów czy stanu zdrowia. Ale nawet niskie emerytury nie stanowią bariery dla dochodowości biznesu. Co więcej, dla takich firm jest dostępne specjalne wsparcie finansowe.
Od kilku lat eksperci wskazują, że rozwojowy biznes powinien szukać szansy w sprzedaży towarów i usług dla seniorów, bo społeczeństwo coraz szybciej nam się starzeje. I jak twierdzą, wkrótce ten rynek będzie wart wiele miliardów złotych rocznie. Do tego Tomasz Kopiec z BCC dodaje, że w dobie srebrnej gospodarki kluczowe jest kreowanie oferty rynkowej, poczynając od specjalnie projektowanych produktów aż do wyspecjalizowanych usług dedykowanych osobom starszym, ale też ich opiekunom. Proces ten nabiera rozpędu właściwie w obecnej chwili. Strategie biznesowe w wielu przypadkach już teraz uwzględniają specyfikę wyborów rynkowych dokonywanych przez konsumenta – seniora.
– Jak szacuje GUS, do 2050 roku odsetek seniorów po 60. roku życia w polskim społeczeństwie podwoi się. Dlatego projektowanie stricte z myślą o nich staje się bardzo istotnym rynkiem do zagospodarowania. Pierwsze tego symptomy pojawiły się już kilka lat temu, choćby jako oferty biur podróży dedykowane dla coraz liczniejszej grupy klientów w starszym wieku – mówi Łukasz Klimek, zarządzający Inkubatorem Wielkich Jutra-Dostępność+ w grupie kapitałowej DGA.
Zdaniem Piotra Kuczyńskiego, analityka rynków finansowych, szeroko pojęty biznes już od kilku lat powinien być dobrze przygotowany do nadchodzących zmian demograficznych. W opinii eksperta, najlepiej jeśli będzie wzorował się na rozwiązaniach stosowanych w krajach Europy Zachodniej, m.in. we Francji i w Niemczech. Im szybciej przełoży je na polskie warunki, tym większy osiągnie sukces na rodzimym rynku. Konkurencja rośnie, więc przedsiębiorcy powinni się spieszyć.
– Warto zwrócić uwagę na model kooperacji sektora pozarządowego, prywatnego i publicznego na rzecz aktywnego życia seniorów, jaki świetnie funkcjonuje w Niemczech. Obejmuje on m.in. usługi takie, jak m.in. sieć mieszkań i placówek opieki czy budynki z lokalami na wynajem o jak najmniejszej liczbie barier architektonicznych wraz z gwarantowanym wsparciem dedykowanym indywidualnym potrzebom. Popularne są też usługi medyczne, pielęgnacyjne oraz terapeutyczne, a także programy wsparcia i poradnictwa oraz edukacji dla rodzin osób starszych – dodaje Łukasz Klimek.
Z kolei ekonomista Marek Zuber uważa, że każdy działający obecnie biznes już powinien zwracać większą uwagę na potrzeby seniorów. Opóźnienie w realizacji takiej strategii widać np. w galeriach handlowych, które są nastawione głównie na potrzeby młodych ludzi. Z obserwacji eksperta wynika, że na rynku brakuje odpowiedniej ilości sklepów z odzieżą, obuwiem i galanterią dla seniorów, którzy chcą wyglądać modnie, stylowo i stosownie do swojego wieku. Istotne jest także zapewnienie im dedykowanych rozrywek i nowych form rekreacji. Duży potencjał biznesowy ma również tworzenie wszelkiego rodzaju ułatwień w codziennym funkcjonowaniu, głównie w oparciu o nowe technologie, w tym Internet Rzeczy.
– W najbliższych 2-3 latach biznes powinien skoncentrować się na poprawie dostępności przestrzeni publicznej w wymiarze architektonicznym oraz cyfrowym. Istotny jest rozwój środowiskowych form opieki dla osób starszych. Znaczenie ma aplikowanie nowych technologii informacyjnych w świadczeniu usług opiekuńczych w środowisku domowym. Konieczny jest też rozwój instytucji wpierających kapitał ludzki, m.in. dziennych domów pomocy i uniwersytetów trzeciego wieku – podkreśla dr Ryszard Necel z Wydziału Socjologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Jednocześnie Tomasz Kopiec uważa, że zarówno w najbliższej, jak i dalszej perspektywie najbardziej potrzebne będą usługi i produkty, bazujące na nowych technologiach. To szansa na wyraźną poprawę komfortu życia seniorów i ich opiekunów we wszystkich obszarach, tj. ochrony zdrowia, administracji, zakupów, komunikacji i samodzielności poprzez smart rozwiązania w miejscu zamieszkania. Z kolei Łukasz Klimek przekonuje, że wśród tzw. artykułów pierwszej potrzeby są ww. usługi popularne na niemieckim rynku. I to one będą rozwijały się w Polsce najszybciej. W dalszej kolejności rozrośnie się tzw. rynek usług zagospodarowujących czas wolny, obejmujący wszystkie aktywności pozazawodowe. Regionalne profilowanie usług stanie się naturalną konsekwencją uwarunkowań lokalnych i będzie adekwatne do działań w standardowych procesach biznesowych.
– Kluczowym segmentem srebrnego rynku będzie optymalizacja codziennych czynności, np. procesów zakupowych. Barierą dla biznesu może wydawać się to, że polscy seniorzy nie należą do najzamożniejszych, patrząc choćby z perspektywy całej Europy. Do tego wartość nowych emerytur w Polsce będzie się zmniejszać. Jednak łączenie emerytów w grupy konsumentów stanie się bardzo opłacalne zarówno dla sprzedawców, usługodawców, jak i klientów. W praktyce wykupując wspólnie, np. pakiety określonych usług, seniorzy będą mogli korzystać ze zniżek – przewiduje ekspert z BCC.
Tymczasem dr Necel zauważa, że rzadko postrzega się seniora jako pełnoprawnego konsumenta dóbr i odbiorcę usług. Jest to zasadniczy błąd, który może kosztować przedsiębiorców odpływ znacznej grupy klientów. Procesy starzenia się populacji należy wykorzystać jako impuls do poszukiwań nowych konsumentów, uwzględniając specyfikę ich potrzeb. Ekspert przypomina też, że seniorzy nie są grupą homogeniczną pod względem zamożności, a tym samym struktury wydatków. Co więcej, są bardziej otwarci i mobilni oraz lepiej wykształceni niż wcześniejsze pokolenia naszych dziadków czy pradziadków. Do tego Tomasz Kopiec wskazuje, że konieczne jest ujęcie naukowo-badacze o charakterze wdrożeniowym. Trzeba rozpoznać konsumenta docelowego, a także właściwie zdiagnozować jego potrzeby, ograniczenia i zachowania. Potem należy wdrożyć adekwatne zmiany usługowe lub stworzyć je od nowa.
– Dla firm obsługujących seniorów jest też dostępne wsparcie. Dla przykładu, łódzki samorząd oferuje bezzwrotne dotacje na założenie własnej działalności gospodarczej i dodatkowe, comiesięczne wsparcie ponad 2 tys. zł mieszkańcom, którzy mają pomysł na biznes z ofertą dla osób powyżej 60. roku życia. Ważnym elementem działań na rzecz wsparcia seniorów i dostępności usług oraz przestrzeni publicznej jest program Dostępność+. Do tego Inkubatory Innowacji Społecznych zapewniają granty na tworzenie usług dedykowanych m.in. seniorom lub osobom z niepełnosprawnościami i ograniczeniami funkcjonalnymi – informuje Łukasz Klimek.
Jak zaznacza dr Ryszard Necel, w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej toczą się obecnie prace nad uruchomieniem Funduszy Europejskich 2021-2027, w tym również Programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki. Zatem można się spodziewać, że w przyszłości biznesy nastawione na obsługę seniorów będą mogły korzystać z szerszych możliwości wsparcia.
– Bardzo pożądane i coraz częściej widoczne jest wsparcie aktywności seniorów w postaci tworzenia biznesów przez nich samych. Kreują oni innowacje, zakładają startupy i uczestniczą aktywnie w szkoleniach. Przykładowo, w naszym Akceleratorze powstała innowacja na skalę światową zainicjowana właśnie przez startup założony przez osoby po 60. roku życia. Ta grupa społeczna jest bardzo zdyscyplinowana i ma ogromne doświadczenie zawodowe oraz życiowe, które definitywnie należy wykorzystać – podsumowuje Joanna Juszczyszyn-Klimek z grupy kapitałowej DGA.
