Uważamy, że oczekiwane obecnie przez rynek podwyżki po 25 pb. w czerwcu i lipcu to absolutne minimum dla EBC. Choć poczyniono pewne postępy w walce z inflacją, to – biorąc pod uwagę skalę problemu i powiązane z nim ryzyka – jeszcze nie czas, by osiąść na laurach.
Od ostatniego posiedzenia, na którym EBC podniósł stopy procentowe o 25 pb., komunikaty członków banku centralnego wskazywały ogólnie na konieczność dalszych działań, ale również sugerowały pewną ich granicę. Wydaje się to niewielkim gołębim zwrotem względem mocno jastrzębiego stanowiska. W przemówieniu na początku czerwca prezeska Christine Lagarde porównała proces zacieśniania do lotu – „samolot musi wznieść się na odpowiednią wysokość, by osiągnąć swój cel, nie jednak na tyle, by go przekroczyć”. Podkreśliła ponownie zależność EBC od danych i oświadczyła, że okres podwyżek stóp będzie zależny od trzech czynników: „perspektyw inflacji, dynamiki inflacji bazowej i siły transmisji polityki monetarnej”.
Ostatnie dane o inflacji HICP były znacznie lepsze od oczekiwań, co pozwala na ostrożny optymizm. Główna miara dynamiki cen gwałtownie spadła do 6,1% w maju – znalazła się znacznie poniżej rekordowych 10,6% w październiku i najniżej od 15 miesięcy. Istotniejsza dla EBC miara bazowa również obniżyła się, sięgając 5,3%.
Pojawiły się także inne pozytywne sygnały. Ceny producenckie wzrosły w maju tylko o 1% w skali roku, spadły zaś oczekiwania konsumentów dotyczące inflacji według ankiet EBC. Ceny energii ustabilizowały się na niższych poziomach, niż się obawiano, a dynamika cen żywności, która stanowi obecnie ok. 1/3 inflacji HICP, wydaje się mieć szczyt za sobą. Powinno to zmniejszyć nieco presję na Radę Prezesów w tym tygodniu.
Wykres 1: Inflacja w strefie euro (2013 – 2023)
Źródło: Refinitiv Datastream Data: 09.06.2023
Dodatkowo, wskaźniki aktywności gospodarczej pogorszyły się i od czasu ostatniego posiedzenia w większości zawodzą oczekiwania, co odzwierciedla indeks zaskoczeń ekonomicznych Citigroup dla strefy euro. Zrewidowane dane o PKB wskazują nawet na recesję na początku roku, choć bardzo łagodną i techniczną. W międzyczasie w maju spadł nieco zbiorczy PMI i mimo że sektor usługowy pozostaje odporny, wszelkie sygnały wskazują na słabość przemysłu.
To nieznaczne pogorszenie się danych gospodarczych może wzywać decydentów do nieco większej ostrożności, szczególnie, że jest ono dodatkowym argumentem za łagodzeniem presji inflacyjnej. Dane dotyczące kredytów wskazują zaś, że transmisja polityki monetarnej zachodzi.
Mimo to należy mieć na uwadze, że nawet po niedawnym spadku bazowa miara dynamiki cen ponad dwukrotnie przekracza cel EBC, a perspektywy inflacji są niepewne. Komentując to ostatnio, Lagarde stwierdziła, że „nie ma jasnych dowodów, że inflacja bazowa osiągnęła szczyt”. Warto również zaznaczyć, że banki centralne w Australii i Kanadzie zaskoczyły w zeszłym tygodniu podwyżkami stóp procentowych, co sugeruje, że decydenci nie wahają się działać, by nie dać szans inflacji.
Wykres 2: Indeks zaskoczeń ekonomicznych Citigroup dla strefy euro (2022 – 2023)
Źródło: Refinitiv Datastream Data: 09.06.2023
Jak komunikaty EBC mogą wpłynąć na euro?
Przed czerwcowym posiedzeniem uważamy, że EBC będzie chciał uzyskać w swoim przekazie balans między zapewnieniem o determinacji w walce z inflacją i zwróceniem uwagi na dotychczasowe działania. Rada Prezesów nie przekaże naszym zdaniem wyraźnych wskazówek odnośnie do przyszłych działań, podkreślając zamiast tego, że pozostaje zależna od danych.
Mimo niedawnego spadku inflacji nie spodziewamy się, by Rada Prezesów dokonała dużego gołębiego zwrotu. Uważamy, że zamiast tego potwierdzi, że po czerwcu konieczne będzie dalsze zacieśnianie, choć raczej nie przekaże szczegółowego planu działania. Rynki wyceniają obecnie ok. 55 pb. podwyżek stóp procentowych w nadchodzących miesiącach, więc euro nie skorzysta na samej podwyżce stóp – skala wsparcia waluty będzie zależała w dużej mierze od rynkowej oceny tonu Lagarde.
Nie spodziewamy się, że prezeska podkreśli słabość danych gospodarczych, ponieważ – wbrew pewnym rozczarowaniom danymi – głęboka i długa recesja w strefie euro wciąż wydaje się mało prawdopodobna. Nie przewidujemy również istotnych zmian prognoz PKB i inflacji. Ocena w zakresie inflacji pozostanie jednak dla rynków kluczowa. Naszym zdaniem wypowiedzi Lagarde na jej temat nie będą zbytnio odbiegać od majowych i wierzymy, że prezeska przede wszystkim postara się przekazać, że EBC nie opuszcza gardy.
Euro może liczyć na pewne wsparcie (w relacji do głównych walut), jeśli Lagarde powtórzy, że zgodnie z przewidywaniami banku inflacja „zbyt długo będzie zbyt wysoka”. Jednocześnie złagodzenie tonu w kontekście ryzyk dla perspektyw inflacji zostałoby prawdopodobnie odebrane jako gołębie i obciążyło wspólną walutę.
EBC ogłosi decyzję w sprawie polityki pieniężnej o 14:15 w czwartek 15.06, konferencja prasowa przewodniczącej Lagarde rozpocznie się 30 minut później.
Autorzy: Roman Ziruk – starszy analityk Ebury
