Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Tomasz Chróstny, postawił zarzuty czterem dużym firmom z sektora e-commerce i logistyki – Allegro, InPost, DPD Polska oraz DHL eCommerce – w związku ze stosowaniem praktyk greenwashingu. To pierwsze tak zdecydowane działania UOKiK przeciwko pseudoekologicznemu marketingowi, który może wprowadzać konsumentów w błąd co do rzeczywistego wpływu usług i produktów na środowisko.
Zielone hasła pod lupą
Firmy, jak wynika z ustaleń Urzędu, promowały swoje działania jako prośrodowiskowe, choć komunikaty takie jak „zielona flota”, „zeroemisyjna dostawa” czy „paczkomat ratuje pszczoły” opierały się na niepełnych, nieweryfikowalnych lub wybiórczo przedstawionych danych. W niektórych przypadkach działania promowane jako ekologiczne – np. sadzenie drzew czy redukcja CO₂ – były uzależnione od warunków, o których konsumenci nie byli dostatecznie informowani.
– Zielone hasła nie mogą być pustymi obietnicami. Konsument ma prawo do rzetelnej informacji o rzeczywistym wpływie usługi na środowisko, a nie do manipulacji skojarzeniami czy kreatywnego liczenia emisji – podkreśla Tomasz Chróstny, Prezes UOKiK.
Allegro: drzewo tylko dla wybranych
Allegro promowało kampanię „Sadzimy drzewa za odbiór przesyłek w Allegro One”, w ramach której za każde 10 odbiorów przesyłek firma miała sadzić drzewo „w imieniu” klienta. Jednak od 2024 roku wprowadzono nowy warunek – wymagany był dodatkowy krok w postaci wpisania dedykacji online w ciągu 30 dni. Informacja o zmianie została przekazana wyłącznie w jednym mailu marketingowym, a opcja składania dedykacji była czasowo niedostępna. Co więcej, drzewa sadzono z wyprzedzeniem, a następnie symbolicznie przypisywano je użytkownikom. UOKiK zarzucił Allegro wprowadzenie konsumentów w błąd – w tym brak jasnej komunikacji warunków akcji.
DHL: ekologiczne nadania… pod warunkiem
DHL promował odbiór paczek z punktów jako rozwiązanie „ECO”, sugerując, że konsumenci dokonują prośrodowiskowego wyboru. Problem w tym, że założenie to opierało się na domniemaniach – jak choćby pieszy odbiór przesyłki czy korzystanie z punktu po drodze z pracy. Jednocześnie flota DHL wciąż opiera się głównie na pojazdach spalinowych, a lokalne akcje prośrodowiskowe (np. ule na dachu, sprzątanie rzek) miały charakter incydentalny. Urząd postawił spółce cztery zarzuty greenwashingu.
DPD: „zielona flota” tylko z nazwy?
Slogany typu „zeroemisyjna dostawa” czy „neutralność dla środowiska” pojawiały się w kampaniach DPD. Tymczasem rzeczywisty ślad węglowy usług kurierskich – obejmujący cały łańcuch logistyczny – nie został w pełni przedstawiony. Komunikaty pomijały m.in. pochodzenie energii do ładowania pojazdów elektrycznych czy udział aut spalinowych w dostawach. Prezes UOKiK uznał takie przekazy za mogące wprowadzać w błąd i postawił spółce aż sześć zarzutów.
InPost: automat paczkowy jak dziewięć drzew?
InPost reklamował swoje usługi jako „zeroemisyjny e-commerce”, a paczkomaty® jako urządzenia „redukujące tyle CO₂, co 9 drzew rocznie”. Tego rodzaju hasła – według UOKiK – nie zostały jednak należycie udowodnione. W rzeczywistości większość floty InPostu to nadal pojazdy wysokoemisyjne, a dane dotyczące sposobu odbioru paczek przez konsumentów (czy faktycznie przychodzą pieszo lub rowerem) nie zostały zebrane. Spółka wykorzystała również w aplikacji kalkulator emisji CO₂, którego algorytm opierał się na wybiórczych danych. InPost usłyszał trzy zarzuty.
Ekościema zniechęca do prawdziwych działań
UOKiK przestrzega, że takie praktyki nie tylko wprowadzają konsumentów w błąd, ale również mogą zniechęcać do prawdziwie proekologicznych działań – zarówno klientów, jak i uczciwych przedsiębiorców, którzy inwestują w realne, a nie marketingowe rozwiązania.
– Zastosowanie hasła „ekologiczny” musi iść w parze z faktami. Inaczej mamy do czynienia z ekościemą, która podważa zaufanie do rynku – zaznacza Chróstny.
Surowe konsekwencje
Jeśli zarzuty się potwierdzą, każdej z firm grozi kara w wysokości do 10% rocznego obrotu – za każdą zidentyfikowaną praktykę. Prezes UOKiK prowadzi także dziewięć postępowań wyjaśniających wobec spółek z branży odzieżowej, detalicznej, e-commerce i transportowej.
