Tympanometria to obiektywne badanie słuchu, które bada reakcję błony bębenkowej na bodziec dźwiękowy i zmianę ciśnienia w uchu. Badanie to wykonuje się przy niedosłuchu, a także przy innych objawach laryngologicznych (takich jak np. płyn w jamie bębenkowej). Tympanometria to badanie bezpieczne i bezbolesne, które można przeprowadzić także u najmłodszych pacjentów.
Co to jest tympanometria?
Tympanometria to jeden z trzech testów wchodzących w skład audiometrii impedancyjnej, czyli badania wykonywanego przy zaburzeniach słuchu. Audiometria impedancyjna to badanie obiektywne, ponieważ bazuje na fizycznej reakcji organizmu, a nie na subiektywnych odczuciach pacjenta. Istotną tympanometrii jest sprawdzenie podatności błony bębenkowej na fale dźwiękowe i zmiany ciśnienia w zewnętrznym przewodzie słuchowym. Za pomocą tympanometrii można zbadać elastyczność błony bębenkowej, ciśnienie panujące w jamie bębenkowej, a także objętość przewodu słuchowego zewnętrznego.
Co wykrywa tympanometria?
Badanie tympanometryczne wykorzystuje się do ustalenia przyczyny niedosłuchu u dzieci i dorosłych (stwierdzonego wcześniej przez subiektywne badanie słuchu, np. audiometrię tonalną). Wskazaniem do wykonania tympanometrii są również inne objawy, które występują przy schorzeniach laryngologicznych. Zły wynik tympanometrii może świadczyć o takich problemach jak:
- obecność wysięku z ucha,
- niedrożność ucha środkowego lub przewodu słuchowego zewnętrznego,
- infekcja górnych dróg oddechowych,
- przerost migdałka gardłowego,
- niedrożność trąbki słuchowej,
- otoskleroza (choroba kosteczek słuchowych),
- uraz ciśnieniowy ucha,
- uszkodzenie kosteczek słuchowych.
Na czym polega badanie tympanometryczne?
Tympanometria to krótki test (zazwyczaj trwa nie więcej niż kilka minut), który można wykonać u pacjentów w różnym wieku, także u niemowląt. Osoba przeprowadzająca badanie (laryngolog, audiolog, technik audiometrii) umieszcza w uchu pacjenta sondę ze słuchawką. Urządzenie mierzy ciśnienie w jamie bębenkowej i emituje ton o częstotliwości 226 Hz (1000 Hz u niemowląt). Następnie sonda mierzy odkształcenie błony bębenkowej wywołane falą akustyczną i zmianą ciśnienia w uchu. Badanie nie wymaga współpracy ze strony pacjenta – wystarczy siedzieć, nic nie mówić i nie przełykać śliny.
Jak interpretuje się wynik tympanometrii?
Wynik tympanometrii przedstawiany jest w postaci krzywej tympanometrycznej. Wynikiem prawidłowym jest tympanometria typu A, gdzie krzywa jest symetryczna, a jej wierzchołek znajduje się mniej więcej nad wartością 0 na osi poziomej. Krzywe typu B i C świadczą o nieprawidłowościach. Krzywa typu B jest spłaszczona, natomiast krzywa typu C jest przesunięta w lewo. O problemach laryngologicznych mogą świadczyć również krzywe typu As (lekko spłaszczona) oraz krzywa Ad (wysoka).
Czy są jakieś przeciwwskazania do tympanometrii?
Tympanometria to bezpieczne badanie, jednak nie wykonuje się go u osób, które niedawno przeszły zabieg chirurgiczny ucha. Co zrozumiałe, testu nie można przeprowadzić także przy dużych uszkodzeniach błony bębenkowej lub jej braku. Czasowym przeciwwskazaniem do badania może być również ból ucha zewnętrznego, ciało obce w przewodzie słuchowym oraz infekcja górnych dróg oddechowych. W tych przypadkach badanie będzie można wykonać w innym terminie.
Jak przygotować się do badania tympanometrycznego?
Badanie nie wymaga od pacjenta specjalnych przygotowań. Należy jedynie zadbać o higienę uszu (przy czym nie wolno wkładać patyczka higienicznego do przewodu słuchowego), ponieważ nadmiar woskowiny może wpływać na podatność błony bębenkowej względem zmian ciśnienia. W przypadku czopu woskowinowego lub ciała obcego w uchu wskazany jest zabieg płukania uszu u laryngologa. Na badanie tympanometryczne warto zabrać ze sobą dokumentację z poprzednich badań, np. wyniki audiometrii tonalnej.
Artykuł został opracowany na podstawie publikacji Małopolskiego Centrum Zdrowia pt. „Tympanometria – badanie ucha środkowego”, dostępnego pod adresem: https://mczdrowia.pl/artykuly/tympanometria-badanie-ucha-srodkowego. Data odczytu: 2025.09.12
