Rada Ministrów przyjęła dwa projekty ustaw zmieniające przepisy o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT). Pierwszy z nich dotyczy uszczelnienia zasad opodatkowania fundacji rodzinnych, natomiast drugi – wprowadzenia nowych stawek CIT dla banków oraz obniżenia tzw. podatku bankowego. Oba projekty mają wejść w życie 1 stycznia 2026 r.
Nowe przepisy dla fundacji rodzinnych – koniec z nadużyciami podatkowymi
Celem przyjętych zmian jest przeciwdziałanie wykorzystywaniu fundacji rodzinnych do celów optymalizacji podatkowej, niezgodnie z ich ustawowym przeznaczeniem. Projekt stanowi odpowiedź na zidentyfikowane przez administrację skarbową mechanizmy unikania opodatkowania i ma charakter uszczelniający.
Zgodnie z projektem, opodatkowaniu podlegać będą m.in.:
- dochody fundacji rodzinnej ze zbycia majątku, jeśli sprzedaż nastąpi przed upływem 36 miesięcy od końca roku, w którym mienie wniesiono do fundacji,
- dochody osiągane przez fundację za pośrednictwem podmiotów transparentnych podatkowo,
- dochody z tytułu najmu krótkoterminowego,
- dochody z tzw. ukrytych zysków, w tym sytuacje, w których fundacja umarza pożyczki udzielone fundatorowi, beneficjentowi lub osobom z nimi powiązanym.
Ponadto, fundacje rodzinne zostaną objęte przepisami dotyczącymi zagranicznej jednostki kontrolowanej (CFC) oraz opodatkowania dochodów z niezrealizowanych zysków (exit tax).
Rząd podkreśla, że zmiany te mają na celu wzmocnienie transparentności systemu podatkowego oraz przywrócenie zgodności działalności fundacji rodzinnych z ich pierwotnym celem – wspieraniem sukcesji majątku rodzinnego, a nie służących unikaniu opodatkowania.
Wyższy CIT dla banków, niższy podatek bankowy
Drugi przyjęty projekt przewiduje modyfikację stawek podatku CIT dla sektora bankowego oraz stopniowe obniżenie podatku od niektórych instytucji finansowych (tzw. podatku bankowego).
Podwyższone stawki CIT dla banków od 2026 roku:
- 30% podstawy opodatkowania w 2026 roku,
- 26% w 2027 roku,
- 23% od 2028 roku i w latach kolejnych.
Dla banków objętych dotychczas stawką CIT w wysokości 9%, przewidziano odpowiednie podwyżki:
- 20% w 2026 roku,
- 16% w 2027 roku,
- 13% od 2028 roku.
Stopniowe obniżenie podatku bankowego:
W ramach równoważących zmian przewidziano zmniejszenie stawki podatku od niektórych instytucji finansowych:
- w 2027 r. o 10%,
- w 2028 r. o 20% względem 2026 r.
Oznacza to spadek stawki:
- z 0,0366% do 0,0329% w 2027 roku,
- oraz do 0,0293% od 2028 roku.
Zmiana obejmie banki krajowe, oddziały banków zagranicznych, oddziały instytucji kredytowych oraz spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe (SKOK).
Skutek dla finansów publicznych
Według szacunków rządu, przyjęte rozwiązania zwiększą dochody budżetu państwa o około 6,6 mld zł w 2026 roku oraz 4,7 mld zł w 2027 roku.
