8 października 2025 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez Minister Edukacji Barbarę Nowacką. Projekt stanowi podstawę prawną do wdrożenia przygotowywanej reformy programowej kształcenia ogólnego Reforma26 – Kompas Jutra, która ma zostać wprowadzona etapami od roku szkolnego 2026/2027.
Nowa filozofia nauczania – praktyka, doświadczenie, sprawczość
– To bardzo dobry dzień dla polskiej oświaty. Rząd przyjął projekt ustawy, który otwiera drogę do wdrożenia Reformy26 – Kompas Jutra – powiedziała minister Barbara Nowacka po posiedzeniu Rady Ministrów.
Jak podkreśliła, jednym z kluczowych elementów zmian jest wprowadzenie doświadczeń edukacyjnych, nauczania praktycznego i tygodni projektowych jako integralnych części procesu nauczania.
Minister dziękowała również nauczycielom, ekspertom z Instytutu Badań Edukacyjnych, przedstawicielom związków zawodowych i samorządów, którzy wzięli udział w szerokich konsultacjach społecznych nad projektem.
Reforma26 – Kompas Jutra: nowa podstawa programowa i profil absolwenta
Reforma opiera się na dokumencie kierunkowym pt. „Profil absolwenta i absolwentki. Droga do zmian w edukacji”, określającym, jaką wiedzę, kompetencje i postawy powinni posiadać uczniowie po ukończeniu poszczególnych etapów edukacji. Dokument ten, podobnie jak w innych krajach, stanowi punkt odniesienia dla kształtowania celów i treści nauczania.
Celem reformy jest stworzenie szkoły przyjaznej, wymagającej i nowoczesnej, w której uczniowie rozwijają:
- wiedzę – rozumienie świata,
- kompetencje – umiejętność działania,
- sprawczość – siłę i motywację do podejmowania inicjatyw.
Etapy wdrażania nowej podstawy programowej
Nowe podstawy programowe będą wprowadzane stopniowo:
- od 1 września 2026 r. w przedszkolach i szkołach podstawowych (klasy I i IV),
- od 1 września 2027 r. w szkołach ponadpodstawowych (klasy I liceów, techników, szkół branżowych I stopnia i szkół policealnych),
- od 1 września 2030 r. w szkołach branżowych II stopnia.
W pozostałych klasach do końca cyklu nauczania obowiązywać będą dotychczasowe podstawy programowe i ramowe plany nauczania.
Najważniejsze zmiany w ustawach oświatowych
Projekt zakłada dostosowanie definicji i przepisów w ustawach Prawo oświatowe oraz o systemie oświaty do nowego modelu edukacji. Dotyczy to m.in.:
- definicji podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego,
- definicji programów nauczania oraz zasad przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty i maturalnego,
- zmian w ramowych planach nauczania.
Zmodyfikowane zostaną również przepisy dotyczące oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów, a także organizacji egzaminów zewnętrznych.
Inne zmiany w projekcie ustawy
Projekt ustawy wprowadza także szereg rozwiązań porządkujących i technicznych, niezwiązanych bezpośrednio z reformą programową. Wśród nich znalazły się m.in.:
- utworzenie systemu teleinformatycznego wspierającego funkcjonowanie młodzieżowych ośrodków wychowawczych (nowy art. 44f Prawa oświatowego),
- rezygnacja z obowiązku opiniowania arkuszy organizacyjnych szkół przez kuratorów oświaty, co uprości procedury administracyjne – od roku szkolnego 2026/2027 zatwierdzenie arkuszy będzie należeć wyłącznie do organów prowadzących,
- zmiany w Karcie Nauczyciela dotyczące zasad powoływania i pracy Kapituły ds. Profesorów Oświaty,
- uregulowanie zasad oceniania uczniów w oddziałach przygotowania wojskowego i mundurowego,
- zmiany w szkołach artystycznych, dotyczące zasad klasyfikacji i oceniania,
- powrót do kwietniowego terminu egzaminu ósmoklasisty, co pozwoli ogłosić wyniki wcześniej i ułatwi proces rekrutacji do szkół ponadpodstawowych,
- modyfikacje w zakresie systemów teleinformatycznych wykorzystywanych do przeprowadzania egzaminów (SIOEO i SIOEZ),
- doprecyzowanie zasad przetwarzania danych osobowych w procesie przyznawania stypendiów motywacyjnych,
- ustalenie limitów wydatków budżetowych na podręczniki i materiały edukacyjne dla szkół podstawowych na lata 2026–2035.
Zmiany w innych ustawach
Reforma pociąga za sobą również zmiany w przepisach towarzyszących, m.in. w:
- ustawie o systemie informacji oświatowej,
- ustawie o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji,
- przepisach wprowadzających ustawę – Prawo oświatowe,
- ustawach nowelizujących z 2018 i 2024 r.
