Airbus wydał w piątek pilny alert bezpieczeństwa dotyczący około 6000 samolotów z rodziny A320 po tym, jak intensywne promieniowanie słoneczne uszkodziło krytyczne dane systemów kontroli lotu. Incydent spowodował poważne zakłócenia w ruchu lotniczym w jednym z najbardziej obciążonych weekendów podróżniczych w USA — podczas Święta Dziękczynienia.
Incydent JetBlue ujawnia krytyczną podatność
Alarm został uruchomiony po analizie zdarzenia z 30 października, kiedy lot JetBlue 1230 z Cancun do Newark doświadczył nagłego, niezamierzonego pochylenia w dół na wysokości przelotowej. Samolot — Airbus A320 — został przekierowany do Tampy na Florydzie. Od 15 do 20 pasażerów trafiło do szpitali z obrażeniami niezagrażającymi życiu.
„Analiza niedawnego zdarzenia z udziałem samolotu rodziny A320 wykazała, że intensywne promieniowanie słoneczne może uszkodzić dane krytyczne dla funkcjonowania systemów kontroli lotu” — poinformował Airbus. Firma uprzedziła, że niezbędne środki „doprowadzą do zakłóceń operacyjnych dla pasażerów i klientów”.
Obowiązkowe aktualizacje i inspekcje. EASA reaguje
Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) wydała Awaryjną Dyrektywę Zdatności do Lotu, nakazując przewoźnikom natychmiastowe wprowadzenie poprawek przed ponownym dopuszczeniem maszyn do lotów. Dotyczy to około połowy wszystkich eksploatowanych A320 na świecie.
Według źródeł branżowych:
- większość samolotów będzie wymagać jedynie szybkiej aktualizacji oprogramowania kokpitu,
- około 1000 starszych maszyn będzie potrzebować modyfikacji sprzętowych, które mogą potrwać nawet kilka tygodni.
Najwięksi przewoźnicy pod presją czasu
American Airlines, największy operator A320 w USA, posiada około 480 maszyn z tej rodziny, z czego około 340 wymaga aktualizacji.
„American rozpoczął identyfikację i wdrażanie aktualizacji oprogramowania, i spodziewamy się, że zdecydowana większość samolotów będzie gotowa dziś i jutro” — przekazała linia USA TODAY.
Inni przewoźnicy korzystający z floty opartej na rodzinie A320 to:
- Spirit Airlines – wyłącznie A320
- Frontier Airlines – wyłącznie A320
- JetBlue, Delta Air Lines, United Airlines – główni operatorzy tych maszyn
United Airlines poinformowały, że ich samoloty A320 nie są objęte problemem.
Usterka w komputerze ELAC. Źródło problemu
Według inżynierów, problem został powiązany z awarią modułu ELAC (Elevator Aileron Computer) — jednego z kluczowych komputerów kontroli lotu, odpowiedzialnego za ster wysokości i lotki. To on odpowiada za stabilność samolotu w locie i utrzymywanie zadanych parametrów.
Uszkodzenie krytycznych danych wejściowych — spowodowane, jak twierdzi Airbus, wyjątkowo intensywnym promieniowaniem słonecznym — może zakłócić pracę tego komputera, prowadząc do niekontrolowanych zmian w konfiguracji lotu.
Airbus i regulatorzy uspokajają
Airbus podkreśla, że problem jest możliwy do rozwiązania i nie wiąże się z ogólną wadą konstrukcyjną. Firma zapewnia, że wprowadzone aktualizacje przywrócą pełną funkcjonalność systemów.
EASA wskazuje, że ryzyko kolejnych incydentów będzie znacznie ograniczone, jeśli przewoźnicy wdrożą zalecenia natychmiast.
