W opublikowanym w piątek corocznym liście Bill Gates ostrzega, że szybki rozwój sztucznej inteligencji i postępujące zmiany klimatu tworzą ryzyka, z którymi same mechanizmy rynkowe mogą sobie nie poradzić. W tekście zatytułowanym „The Year Ahead: Optimism with Footnotes” („Optymizm z przypisami”) miliarder apeluje do rządów o przejęcie inicjatywy. Jego zdaniem państwa powinny aktywniej ograniczać zagrożenia i wspierać kluczowe technologie.
Według Gatesa szczególny niepokój budzą scenariusze, w których powszechnie dostępne narzędzia AI mogłyby zostać wykorzystane przez terrorystów do zaprojektowania broni biologicznej. Zdaniem współzałożyciela Microsoftu taka „inżynieryjna” katastrofa może w przyszłości okazać się groźniejsza niż naturalne pandemie, przed którymi ostrzegał publicznie już dekadę temu. Równie ważnym wyzwaniem mają być nadchodzące wstrząsy na rynku pracy, które w ciągu kilku lat wymuszą szybkie dostosowanie systemów edukacji oraz polityki społecznej.
Gates podkreśla, że bez globalnych mechanizmów wymuszających redukcję emisji sektor prywatny nie ma wystarczających bodźców, by szybko skalować zielone technologie. Jego zdaniem ciężar wspierania innowacji spada więc na rządy najbogatszych państw, które dzięki finansowaniu oraz zamówieniom publicznym mogą obniżać koszty wdrażania czystej energii.
Gates zwraca też uwagę na pilną potrzebę skutecznego nadzoru nad generatywną sztuczną inteligencją, podkreślając, że luki w zabezpieczeniach mogą niemal natychmiast odbijać się na życiu społecznym. Jako przykład przywołuje niedawne kontrowersje wokół chatbota Grok firmy xAI, któremu zarzucono generowanie nielegalnych treści, co wymusiło reakcję regulatorów oraz samej spółki. Jego zdaniem ta sytuacja dobrze pokazuje główną tezę listu: błędy w systemach bezpieczeństwa AI szybko przekładają się na realne problemy, które wymagają jasnych zasad i egzekwowania.
Mimo tych ostrzeżeń Gates podkreśla, że sztuczna inteligencja nadal może przynieść przełom m.in. w medycynie oraz w działaniach wspierających adaptację do zmian klimatu. Zastrzega jednak, że warunkiem jest równoległe wprowadzenie skutecznych reguł bezpieczeństwa, które ograniczą ryzyko nadużyć. W jego ujęciu „optymizm” ma sens tylko wtedy, gdy zarządzanie ryzykiem technologicznym stanie się równie ważne jak czerpanie z niego korzyści.
