Osoby niepełnosprawne w Polsce nie mają łatwej sytuacji na rynku pracy. Wielu pracodawców nie uwzględnia ich w rekrutacji, ponieważ wciąż nie są gotowi na współpracę wymagającą nieco innego charakteru, niż ten dotychczas im znany. Z drugiej strony, niektóre przedsiębiorstwa zaczęły to wykorzystywać, tworząc z zatrudniania osób niepełnosprawnych pewnego rodzaju biznes. Czerpią one korzyści z benefitów, jakie idą za zatrudnieniem osób z niepełnosprawnością. Najczęściej dotyczy to takich ofert jak sprzątaczka, pracownik gospodarczy czy ochrony. Jak więc osoba niepełnosprawna może się odnaleźć na rynku pracy, aby nie poczuć się przedmiotowo?
Większość firm zatrudniających osoby niepełnosprawne oferuje podstawowe warunki, w tym pensję nie przekraczającą minimalnej krajowej, brak jakichkolwiek bonusów w postaci dodatku urlopowego, opieki lekarskiej itp. Często również bywa, że charakter pracy nie jest dostosowany do konkretnego stopnia niepełnosprawności.
Firma, która chce zatrudniać osoby niepełnosprawne, powinna odpowiednio się do tego przygotować. Warto wiedzieć, że są trzy stopnie niepełnosprawności – lekki, umiarkowany i znaczny. Jeśli pracownik ma orzeczony stopień umiarkowany lub znaczny, wówczas jego wymiar czasu pracy powinien się zmniejszyć z 40 do 35 godzin tygodniowo. Tym samym dzienny wymiar czasu pracy wynosi 7 godzin, w tym pracownik otrzymuje przerwę dodatkową w postaci 15 minut na np. ćwiczenia rehabilitacyjne. Wynika to z kodeksu pracy i ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Dodatkowo, firma powinna posiadać lokal odpowiednio przygotowany do osób z konkretnym rodzajem niepełnosprawności.
Jeśli mówimy o niepełnosprawności ruchowej, potrzebna jest winda, do której swobodny dostęp może mieć osoba poruszająca się na wózku. Dla osób z dysfunkcją wzroku (niedowidzących i niewidomych), dodatkowo konieczne jest opisanie przycisków w windach alfabetem Braille’a. To samo tyczy się odpowiednio przystosowanej toalety – mówi Maciej Sowa, Kierownik Contact Center w firmie SIG.
Podobnie sytuacja wygląda, jeśli chodzi o stanowiska pracy. Osobom niewidomym należy zapewnić specjalistyczne oprogramowanie specjalistyczne, umożliwiające pracę na komputerze. Na rynku są dostępne rozwiązania zarówno bezpłatne (NVDA), jak i płatne (JAWS). Dodatkowo, osoby niedowidzące powinny korzystać z ekranów o dużych przekątnych.
Osoby niepełnosprawne powinny również pamiętać, że przysługuje im prawo skorzystania np.: z dofinansowania do leków czy turnusów rehabilitacyjnych. Warto zwrócić uwagę, aby firma, w której się zatrudniają, posiadała status Zakładu Pracy Chronionej.
Dla przykładu, zatrudniając osoby niepełnosprawne w SIG, zapewniamy im konkurencyjne wynagrodzenie, zgodnie z ich doświadczeniem oraz zdobytymi umiejętnościami, benefity w postaci opieki lekarskiej czy nauki języka angielskiego na warunkach określonych dla pozostałych pracowników. Bardzo wysoko cenimy sobie również pracę w zespole oraz dostosowanie umiejętności do wykonywanych zadań. Inwestujemy w pracowników i dajemy możliwość rozwoju, co w przypadku osób niepełnosprawnych niestety rzadko jest praktykowane– dodaje Maciej Sowa.
Pracodawca powinien z kolei pamiętać o możliwości dofinansowania stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej ze środków PFRON. Firma może również liczyć na obniżenie bądź całkowite zwolnienie ze składek na PFRON – każde przedsiębiorstwo, które zatrudnia co najmniej 25 osób, jest zobowiązane do ich płacenia.
Informacji o pracy osoby niepełnosprawnie mogą szukać w Internecie, na giełdach pracy, w stowarzyszeniach i fundacjach. Pomogą również Biura Osób Niepełnosprawnych na uczelniach, które często otrzymują od pracodawców informacje o wolnych etatach. Firmy zainteresowane zatrudnieniem osób niepełnosprawnych mogą również organizować dni otwarte.
Najważniejsze, aby osoba niepełnosprawna nie poddawała się przy pierwszej nieudanej próbie znalezienia pracy. Polskiemu rynkowi jeszcze dużo brakuje, ale nie oznacza to, że nie można na nim znaleźć dobrego stanowiska, które nie tylko będzie zapewniało odpowiednie wynagrodzenie, ale jeszcze sprawiało przyjemność i dawało satysfakcję.
