Rosja ostrzegła, że plan Unii Europejskiej zakładający wykorzystanie zamrożonych rosyjskich aktywów na wsparcie Ukrainy może zostać przez Moskwę uznany za potencjalny akt wojny. Ostrzeżenie pojawiło się w momencie, gdy państwa członkowskie UE intensywnie pracują nad finalizacją pakietu finansowego o wartości około 90 mld euro, który w dłuższej perspektywie ma wesprzeć Kijów.
Rosyjskie władze podkreślają, że decyzje dotyczące rosyjskiego majątku mają dla nich szczególnie wrażliwy charakter, zarówno polityczny, jak i prawny. W ocenie Moskwy sięgnięcie po te środki mogłoby zostać uznane za działanie bezpośrednio uderzające w rosyjskie interesy.
Wiceprzewodniczący Rady Bezpieczeństwa Rosji Dmitrij Miedwiediew stwierdził, że Moskwa może potraktować takie działania jako „casus belli”, czyli przyczynę lub uzasadnienie do wojny. Zaznaczył, że ewentualne konsekwencje dotknęłyby nie tylko instytucji unijnych, ale również poszczególnych państw członkowskich UE. W jego wypowiedziach pojawiło się ostrzeżenie przed „poważnymi skutkami”, choć nie sprecyzowano, jakie dokładnie kroki Rosja mogłaby podjąć. Tego typu sformułowania mają charakter sygnału politycznego kierowanego zarówno do Brukseli, jak i do stolic europejskich. Rosyjska strona stara się w ten sposób zniechęcić Unię do wprowadzania w życie planu wykorzystania zamrożonych aktywów.
Wypowiedzi Miedwiediewa pojawiły się dzień po tym, jak przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen przedstawiła szczegóły projektu przekształcenia unieruchomionych rosyjskich aktywów w mechanizm finansowego wsparcia dla Ukrainy. Zakłada on, że dochody z tych środków mogłyby zasilić specjalny fundusz, który w długim okresie pomógłby pokryć potrzeby odbudowy i funkcjonowania państwa ukraińskiego. Rozwiązanie to ma być formą odpowiedzi na koszty wojny ponoszone przez Ukrainę i jej partnerów. Jednocześnie w Unii toczy się dyskusja nad zgodnością takiego kroku z prawem międzynarodowym i europejskim. Część państw członkowskich domaga się szczegółowych zabezpieczeń prawnych, aby zminimalizować ryzyko sporów sądowych oraz odwetu ze strony Rosji.
Prace nad unijnym pakietem finansowym i sposobem wykorzystania zamrożonych rosyjskich aktywów trwają równolegle i są ze sobą ściśle powiązane. Dla wielu stolic europejskich kluczowe jest znalezienie równowagi między dalszym wsparciem Ukrainy a ograniczaniem eskalacji napięć z Rosją. Ostrzeżenia płynące z Moskwy stanowią dodatkowy czynnik, który państwa UE muszą brać pod uwagę, analizując skutki polityczne i prawne swoich decyzji. Spór o przyszłość zamrożonych aktywów stał się jednym z głównych punktów zapalnych w relacjach między Unią Europejską a Rosją w ostatnich miesiącach. Wynik tych negocjacji będzie miał znaczenie nie tylko dla finansowania pomocy dla Ukrainy, ale także dla dalszego kształtu stosunków UE–Rosja.
