Pod Świnoujściem powstaje jeden z najbardziej ambitnych projektów infrastrukturalnych w historii polskiej gospodarki morskiej. „Przylądek Pomerania” – nowy głębokowodny terminal kontenerowy o zdolności przeładunkowej 2 mln TEU rocznie – ma nie tylko znacząco zwiększyć potencjał portów Szczecin-Świnoujście, ale także wzmocnić pozycję Polski w globalnych łańcuchach dostaw. Projekt zakłada budowę 186 hektarów nowego lądu, 3 km nowych nabrzeży, pełną infrastrukturę drogową i kolejową oraz możliwości obsługi największych kontenerowców świata.
Nowa koncepcja, polskie wykonanie
Jak poinformował wiceminister infrastruktury Arkadiusz Marchewka, projekt został opracowany całkowicie na nowo po przejęciu władzy przez obecną ekipę. Według ministra poprzednia wersja była nieefektywna, pozbawiona montażu finansowego i znacznie opóźniona.
„Zbudujemy Przylądek Pomerania – najbardziej ambitny projekt w 75-letniej historii Zarządu Morskich Portów Szczecin-Świnoujście. To nie tylko inwestycja o znaczeniu gospodarczym, ale również obronnym. Terminal będzie zdolny do obsługi największych jednostek na Bałtyku, wzmocni logistykę i bezpieczeństwo kraju” – podkreślił Marchewka.
Projekt zostanie zrealizowany wyłącznie przez polskie podmioty, a jego strategiczna część – Głębokowodny Terminal Kontenerowy – obejmuje nabrzeże długości 1,3 km oraz akwen o głębokości 17 m, przystosowany do obsługi trzech statków jednocześnie, w tym dwóch o długości 400 m.
Hub dla Europy Środkowej
Nowy port ma pełnić rolę międzynarodowego węzła logistycznego dla regionu Europy Środkowej. Zgodnie z planami Przylądek Pomerania będzie obsługiwał nie tylko polską gospodarkę, ale także Czechy, Słowację, Niemcy, Austrię, a nawet Węgry. Terminal znajdzie się na końcowym odcinku projektowanego „zachodniego korytarza transportowego”, opartego na sieci porty – S3 – E59 – Odrzańska Droga Wodna.
Dodatkowym elementem jest możliwość podwójnego, cywilno-wojskowego wykorzystania infrastruktury, co ma znacząco zwiększyć zdolności obronne Polski oraz jej sojuszników, m.in. w ramach NATO.
Ekologia i automatyzacja w centrum inwestycji
Przylądek Pomerania ma być „najbardziej ekologicznym portem na Bałtyku”. Przewidziano pełne zasilanie jednostek z lądu (shore power), zeroemisyjne technologie przeładunkowe oraz zaawansowane systemy kontroli zanieczyszczeń i hałasu. Projekt uwzględnia również nowe układy logistyczne: 47 ha terenów zostanie przeznaczone na drogi i tory kolejowe (3 km torów oraz 2 km dróg).
Budżet i strategiczne wsparcie
Koszt inwestycji infrastrukturalnej po stronie Zarządu Morskich Portów Szczecin-Świnoujście (ZMPSiŚ) to ok. 1,5 mld zł. Dodatkowe 7 mld zł przeznaczono na pogłębienie toru podejściowego (70 km), budowę basenu portowego i węzłów logistycznych, finansowanych głównie ze środków budżetowych i funduszy UE.
Projekt wpisano do kluczowych dokumentów strategicznych: „Strategii Zrównoważonego Rozwoju Transportu do 2030 r.” oraz „Programu Rozwoju Polskich Portów Morskich”. Zgodnie z założeniami ma umocnić pozycję Polski jako państwa tranzytowego i portowego, porównywalnego z liderami północnej Europy.
Znaczenie geopolityczne i konkurencyjne
Inwestycja może stanowić alternatywę dla dotychczas dominujących portów w Hamburgu, Rotterdamie czy Antwerpii, zwłaszcza w kontekście obsługi rynków Europy Środkowo-Wschodniej. W połączeniu z rozwojem krajowej sieci intermodalnej, port w Świnoujściu ma potencjał, by stać się jednym z dwóch-trzech najważniejszych punktów przeładunkowych Morza Bałtyckiego.
