Work-life balance polskich matek i ojców. Komentują eksperci

0

31% pracujących matek badanych przez portal Pracuj.pl deklaruje, że pracodawca ułatwił im godzenie obowiązków zawodowych z życiem prywatnym. Jak pokazuje raport „Rodzice w pracy. Życie na pełen etat”, w utrzymaniu work-life balance pomagają zwłaszcza benefity oferowane rodzicom. Według badań, pracujące matki i ojcowie najczęściej mogą liczyć na elastyczny czas pracy czy dodatkowe urlopy; oczekują jednak coraz większego wsparcia od pracodawców. Przyjrzeliśmy się, jak rodzice radzą sobie z trudną sztuką zachowania równowagi między pracą a życiem rodzinnym.

Pensja przestaje być najważniejsza

Na wyzwania związane z byciem rodzicem zwraca uwagę znany rysownik Maciej „Zuch” Mazurek, mąż Karoliny, ojciec trójki dzieci i autor bloga Zuch.media. O swoim sposobie na łączenie życia zawodowego i rodzinnego mówi „intensywnie, ale rozsądnie”. Według niego, wybierając pracodawcę, warto kierować się kilkoma czynnikami – nie tylko wysokością pensji.

Wszystkie sprawy związane z przerwami w pracy wynikającymi z posiadania dzieci są problematyczne. Od zwykłego chorobowego zaczynając, a kończąc na przerwach macierzyńskich i ojcowskich. Celowo nie używam słowa „urlop” ponieważ z urlopem często nie ma to nic wspólnego. Dlatego ważne jest żeby odpowiednio dobierać sobie pracodawcę, czy firmę lub organizację w której pracujemy. Warto zastanowić się czy wyższa pensja tak naprawdę nam się opłaca. W naszym wypadku wybraliśmy np. stypendium doktoranckie żony. Wiązało się ono z dużą swobodą i elastycznością godzin pracy. Postawiliśmy je ponad pracę w firmie, która oferowała wyższą pensję. Żona zyskała dużo swobody, jednocześnie nie wypadając z rynku pracy. Z kolei ja, mimo wyższej pensji, odrzucałem oferty firm, które były zbyt daleko od domu. Czas rodziny stracony na dojazdy nie byłby wart zyskanych pieniędzy
-– opowiada Maciej „Zuch” Mazurek.

Pracodawcy zauważają podobne podejście u pracowników, co skutkuje rosnącym udziałem firm, które gwarantują rodzicom dedykowane dla nich benefity. Więcej niż co trzeci rodzic badany w raporcie Pracuj.pl „Rodzice w pracy” deklaruje, że firma oferuje mu m.in. elastyczny czas pracy (36%), dodatkowe urlopy (31%) oraz możliwość pracy zdalnej (30%).

Benefity dla rodziców poszukiwane

Mimo coraz szerszych pakietów pozapłacowych benefitów oferowanych przez pracodawców, wielu przebadanym rodzicom wciąż brakuje świadczeń, które mogłyby znacznie poprawić ich work-life balance. 7 na 10 badanych matek i ojców wskazuje na żłobek i przedszkole przy miejscu pracy, tymczasem dostęp do niego ma obecnie mniej niż co dziesiąty rodzic. Z innymi benefitami nie jest lepiej – pięć najbardziej pożądanych przez rodziców benefitów zapewnianych jest u co najwyżej 20% pracodawców zatrudniających matki i ojców.

Zgodnie z wynikami badań Rzecznika Praw Obywatelskich „Godzenie ról rodzinnych i zawodowych. Równe traktowanie rodziców na rynku pracy”, opublikowanych w 2015 r., zapewnienie opieki nad małym dzieckiem stanowiło duże wyzwanie dla pracujących rodziców. Jak zauważa dr Paula Pustułka, socjolog z Uniwersytetu SWPS, wyniki badań pokazują, jak bardzo na znaczeniu w ostatnich latach zyskało wsparcie dla rodziców wykraczające poza bezpośrednie kwestie finansowe.

Widzimy stale podkreślane trudności w jednoczesnym nawigowaniu życia zawodowego oraz rodzinnego. Eksperci diagnozują rozdźwięk między ofertą benefitów a faktycznie pożądanymi rozwiązaniami. Choć ważny pozostaje obszar bezpośredniego wsparcia finansowo-materialnego (np. wyprawki), kluczowy staje się wymiar infrastrukturalny. Innymi słowy, aby dobrze realizować role zawodowe oraz rodzicielskie, wielu rodziców chciałoby móc na przykład skorzystać ze żłobkowo-przedszkolnej opieki instytucjonalnej w miejscu pracy
-– tłumaczy dr Paula Pustułka.

Eksperci podkreślają, że firmy oferujące przemyślane benefity dla rodziców budują swój pozytywny wizerunek, dlatego tego typu inicjatywy będą w najbliższych latach zyskiwać na popularności. Dopasowane świadczenia pozapłacowe wpływają też na lojalność mam i ojców oraz chęć dłuższego związania się z firmą, która umożliwia zachowanie równowagi między pracą a życiem prywatnym.

Co ciekawe, ponad 35% respondentów nie skorzystałoby z możliwości przyprowadzania dziecka do pracy. Pokazuje to między innymi, że pracownicy chcą rozdzielać pracę, od życia prywatnego i w każdym z tych środowisk być „tu i teraz”, z pełnym poświęceniem uwagi.

Długie urlopy i powrót na pełen etat

Pracujące matki  i ojcowie w Polsce – przynajmniej w większości przypadków – mają do dyspozycji stosunkowo długie urlopy w odniesieniu do wielu innych krajów europejskich. Polskie prawo daje młodej mamie możliwość skorzystania z płatnego urlopu macierzyńskiego do 20 tygodni. Do tego dochodzą 32 tygodnie urlopu rodzicielskiego – dostępnego zarówno dla mam, jak i ojców. Według raportu Pracuj.pl, z tych praw korzystają głównie matki. Na 6-12 miesięcy przerwy od pracy po narodzinach dziecka decyduje się 67% kobiet. Panowie zdecydowanie częściej wybierają krótkie urlopy ojcowskie – decyduje się na nie dwóch na trzech z nich.

Czytaj również:  W obszarze usług finansowych Polacy wciąż najbardziej ufają bankom. Coraz bardziej otwierają się na ofertę innych podmiotów

Długie urlopy są z pewnością dużym udogodnieniem dla rodziców; z drugiej strony po półrocznej czy rocznej nieobecności wiele matek obawia się ponownego wejścia na rynek pracy. Według badań Pracuj.pl, kobiety bardziej niż zmiany stanowiska lub zakresu obowiązków obawiają się trudności związanych z wdrożeniem się po nieobecności w firmie (40%). Ich wątpliwości budzi także jakość pracy, którą wykonają podczas rozłąki z dzieckiem – boją się, że nie będą efektywne, wciąż odbiegając myślami do zostawionego w domu potomka (42%).

Osiągnięcie równowagi między pracą i życiem prywatnym przez pracujących rodziców to sukces zarówno pracownika, jak i pracodawcy. Bez zaangażowania obu stron, nie sposób go osiągnąć. Pod tym względem widzimy w Polsce w ostatnich latach wyraźną poprawę, ale z perspektywy rodzica wciąż jest jeszcze sporo do zrobienia. Wypowiedzi badanych matek i ojców pokazują, że osiągnięcie work-life balance po urlopie rodzicielskim to duży wysiłek emocjonalny, a od pracodawcy w dużym stopniu zależy, jak szybko po narodzinach dziecka pozbędziemy się tych obaw. Matki i ojcowie powinni mieć świadomość, jak ich pracodawca prowadzi proces ponownego wdrożenia do zespołu, rozdzielania zadań oraz jakie mają udostępnione narzędzia czy udogodnienia. Nie mam wątpliwości, że jeśli zasady są jasne, a benefity dopasowane do potrzeb rodziców, będą oni szczęśliwszymi i bardziej efektywnymi pracownikami
— komentuje Sylwia Sosnowska, HR Manager w Grupie Pracuj, mama Matyldy.

Już po powrocie do pracy, młode matki rzadko korzystają z przysługujących im ustawowo dodatkowych praw. Tylko co czwarta badana Polka korzysta z przerw na karmienie, a 22% decyduje się na pracę na niepełny etat.

Zwłaszcza praca w niepełnym wymiarze godzin, przynajmniej na początku, może bardzo pozytywnie wpływać na relację z maluchem i radość z życia prywatnego. Tyle, że wiąże się z pogorszeniem sytuacji finansowej rodziny, a także obawami co do postawy pracodawcy wobec nas. Często więc chęć zachowania równowagi nie wytrzymuje konfrontacji z wyzwaniami zawodowymi
-– dodaje Sylwia Sosnowska.

Wsparcie pracodawcy na wagę złota

Mimo zmian w rolach rodziców, jakie zaszły w ostatnich latach, to wciąż na kobietach skupia się największy ciężar związany z wychowaniem dzieci. Co niepokojące, 33% mam deklaruje brak wsparcia od pracodawcy w zakresie łączenia pracy z życiem osobistym. Jednocześnie jednak również jedna trzecia badanych kobiet twierdzi, że nie spotkały się z trudnościami po powrocie do pracy. O tym, jak taka sytuacja może wyglądać w praktyce, opowiadała badaczom Pracuj.pl jedna z badanych matek.

Moja mała będąc pierwszy raz w żłobku w okresie zimowym zaczęła chorować. Często pracowałam zdalnie, z domu. Pracodawca nie robi mi z tym problemów. Jednocześnie jednak jasno mi powiedział, że najważniejsze jest dla niego, by robota była zrobiona. Jeśli muszę wyjść wcześniej, w porządku. Jednak muszę dopilnować swoich zadań
-– mówiła badana.

Jak podkreśla Sylwia Sosnowska, w zachowaniu work-life balance przez rodziców pomaga elastyczne i życzliwe podejście pracodawców.

Kluczem do zachowania równowagi pracowników jest sprawna organizacja działów HR, przejrzyste zasady pracy i rozliczania wyników, a także świadomość wsparcia od pracodawcy. Przyjazna strategia personalna może obejmować np. mentoring dla wracających na rynek pracy rodziców, stworzenie wyróżniających się benefitów czy po prostu indywidualne podejście do potrzeb zatrudnionych matek i ojców
-– podsumowuje Sylwia Sosnowska.

Więcej informacji o matkach i ojcach w pracy w raporcie Pracuj.pl: Rodzice w pracy. Życie na pełen etat.