Eksperci międzynarodowej firmy doradczej Cushman & Wakefield podsumowali trzeci kwartał 2020 roku na rynku nieruchomości biurowych w Europie Środkowo-Wschodniej.
- Pomimo spadku popytu wśród najemców na głównych rynkach Europy Środkowo-Wschodniej, czynsze obniżyły się tylko nieznacznie w porównaniu z innymi krajami europejskimi.
- Stopy kapitalizacji dla nieruchomości biurowych utrzymywały się na poziomie zbliżonym do najniższego od 10 lat.
- Na wolumen transakcji inwestycyjnych wpływały obostrzenia w podróżowaniu i niepewność rynkowa.
Polska: Okres kwarantanny oraz niepewność związana z wpływem pandemii koronawirusa na gospodarkę spowodowały, że część najemców tymczasowo wstrzymała decyzje o negocjacjach umów najmu. W rezultacie, popyt brutto w Warszawie w pierwszych trzech kwartałach tego roku był niższy o 35% niż w analogicznym okresie 2019 roku, który był rekordowy pod względem wolumenu transakcji. Biorąc pod uwagę obecną sytuację i niższą aktywność najemców spodziewamy się ograniczenia liczby nowych projektów wprowadzanych na rynek, co może doprowadzić do wystąpienia efektu luki podażowej w latach 2022-2023.
Czechy: Popyt netto na praskim rynku biurowym spadł do najniższego kwartalnego poziomu w ostatniej dekadzie, a jednocześnie wzrosła ilość powierzchni oferowanej na podnajem. Z drugiej strony wskaźnik pustostanów pozostał stosunkowo niski. Towarzyszył temu duży udział renegocjacji umów najmu oraz spory wzrost podaży nowej powierzchni biurowej.
Węgry: Na budapeszteńskim rynku biurowym popyt w trzecim kwartale był niewielki w porównaniu z analogicznym okresem w latach wcześniejszych. Rosnąca podaż nowej powierzchni doprowadziła do wzrostu wskaźnika pustostanów, który należał jednak do najniższych w regionie. Wielkość powierzchni biurowej w budowie z terminem ukończenia w latach 2020-2022 wzrosła w porównaniu do ostatnich dziesięciu lat, ale dopiero przyszłość pokaże wpływ modelu pracy z domu na zapotrzebowanie na biura i sposoby ich projektowania. Jednocześnie warto zauważyć, że transakcje najmu dotyczące dużych powierzchni są kontynuowane, a najemcy decydują się na finalizowanie umów.
Rumunia: Pomimo znacznej ilości powierzchni w budowie, czynsze w najlepszych budynkach biurowych w Bukareszcie utrzymały się na stabilnym poziomie. Po słabym drugim kwartale popyt wzrósł nieznacznie w kolejnych trzech miesiącach, ponieważ wiele firm zdecydowało się na przedłużenie lub renegocjowanie dotychczasowych umów najmu. Duzi najemcy wprowadzili na rynek szereg ofert podnajmu. Ponadto, odnotowaliśmy opcje ekspansji, jeśli powrót do biur wiązałby się z koniecznością wynajęcia dodatkowej powierzchni w związku z regulacjami dotyczącymi dystansowania społecznego.
Słowacja: Całkowite zasoby powierzchni biurowej powiększą się do końca roku o 61 tys. mkw., co może spowodować wzrost wskaźnika pustostanów. Całkowity wolumen transakcji (popyt brutto) na rynku w Bratysławie był zbliżony do odnotowanego w roku 2019. Jednocześnie, z powodu kryzysu związanego z pandemią koronawirusa, w trzecim kwartale znacząco zmniejszył się udział nowych transakcji najmu i ekspansji.
