Komisarz ds. energii Dan Jørgensen, występując podczas sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego w Strasburgu, poinformował, że Unia Europejska podjęła decyzję o definitywnym zakończeniu importu energii z Rosji. Jak podkreślił, Wspólnota nie zamierza wracać do dotychczasowego modelu współpracy energetycznej z Moskwą. Decyzja ta ma charakter jednoznaczny i ostateczny oraz ma zapobiec powtórzeniu błędów z przeszłości. Stanowi ona bezprecedensowy krok w historii Unii Europejskiej i oznacza definitywne zerwanie wieloletniej zależności energetycznej od Rosji.
Stopniowe, lecz nieodwracalne wycofanie
Zgodnie ze wstępnym porozumieniem osiągniętym na początku grudnia przez Parlament Europejski i Radę UE, w życie wejdzie prawnie wiążący zakaz importu rosyjskiego gazu ziemnego we wszystkich jego formach. Import skroplonego gazu ziemnego (LNG) zostanie całkowicie wstrzymany do końca 2026 roku, natomiast dostawy gazu przesyłanego rurociągami wygasną do końca września 2027 roku.
W przypadku kontraktów krótkoterminowych zawartych przed 17 czerwca 2025 roku zakaz zacznie obowiązywać wiosną 2026 roku. Umowy długoterminowe zostaną objęte restrykcjami od stycznia 2027 roku, a ich pełne wygaśnięcie nastąpi do końca września tego samego roku.
Komisarz Jørgensen zapowiedział ponadto, że na początku 2026 roku Komisja Europejska przedstawi propozycję zakazu importu rosyjskiej ropy naftowej, a następnie – surowców i technologii związanych z energetyką jądrową. Jak podkreślił, działania te mają bezpośrednio ograniczyć finansowanie reżimu Władimira Putina i stanowią dowód zdolności Unii Europejskiej do wspólnego, solidarnego działania.
Decyzja spotkała się jednak z ostrą krytyką ze strony części europosłów z Węgier. Przedstawiciel partii Fidesz László András zwrócił uwagę, że według szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego węgierska gospodarka mogłaby skurczyć się nawet o cztery procent, gdyby kraj został zmuszony do zastąpienia rosyjskich dostaw energii innymi źródłami. Europosłanka Enikő Győri oceniła z kolei, że przyjęte rozwiązanie stanowi „prawny wybieg”, pozwalający obejść zasadę jednomyślności w podejmowaniu decyzji. Węgry i Słowacja zapowiedziały zaskarżenie rozporządzenia na drodze prawnej.
Obecnie Rosja odpowiada za około 12–13 procent importu gazu do Unii Europejskiej, co oznacza wyraźny spadek w porównaniu z poziomem około 45 procent w 2022 roku. Mimo to państwa członkowskie nadal wydają ponad miliard euro miesięcznie na zakup rosyjskiego gazu, co podkreśla skalę wyzwań związanych z pełnym uniezależnieniem się od tych dostaw.
