W pierwszym półroczu bieżącego roku w całym regionie Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej zawarto 473 transakcji fuzji i przejęć na łączną kwotę 19,9 mld USD. To o 27,8% mniej niż w tym samym okresie w 2016 r. W pierwszej trójce krajów pod względem liczby transakcji znalazły się: Czechy, Polska i Węgry.
Jak wynika z badania „Barometr transakcji fuzji i przejęć EY” w pierwszym półroczu najbardziej aktywne na rynku fuzji i przejęć były Czechy, w których zawarto 113 transakcji, Polska (107) i Węgry (66). Łączna liczba transakcji w regionie Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej spadła z 655 do 473. Oznacza to spadek o ponad ¼. Tylko cztery kraje w regionie – Chorwacja, Grecja, Węgry i Słowenia zanotowały wzrost liczbowy. Natomiast wzrost liczby transakcji można zaobserwować w sektorze nieruchomości.
– Trudno jednoznacznie wskazać przyczynę, która rzutuje na spadek wolumenu transakcji. W kontekście Polski wpływ na to mogła mieć zmniejszona aktywność spółek skarbu państwa, które w latach poprzednich porządkowały swoje grupy kapitałowe sprzedając pomniejsze spółki niestanowiące kluczowej roli w biznesie. Dodatkowo, wśród firm rodzinnych pojawia się coraz większa świadomość w kontekście zarządzania majątkiem i przygotowania do sukcesji lub przekazania rodzinnej firmy zewnętrznym managerom. A to właśnie takie firmy kontrybuowały w wolumenie transakcji w latach ubiegłych – mówi Damian Łoziński, menedżer w Dziale Doradztwa Transakcyjnego EY.
Mniej transakcji, ale większych jednostkowo
Łączna wartość transakcji zawartych w pierwszych 6 miesiącach tego roku wyniosła 19,9 mld USD. To aż o 42,4% więcej niż w pierwszej połowie 2016 roku. Ten wzrost to przede wszystkim zwiększenie liczby większych transakcji oscylujących w granicach 100 mln USD. W pierwszej połowie roku doszło do dwóch bardzo dużych transakcji w Turcji i w Polsce.
– W pierwszym półroczu największe transakcje w regionie to sprzedaż biznesów będących liderami w swojej branży na danym rynku. OMV sprzedało turecką część swojego biznesu, największego dystrybutora paliw w Turcji (23% udział w rynku) do Vitol, holenderskiego holdingu handlującego surowcami. Podobną sytuację obserwowaliśmy w Polsce, gdzie fundusz Mid Europa Partners zrealizował największe wyjście z inwestycji w historii funduszy PE działających na polskim rynku sprzedając Żabkę (lider rynku handlu w formacie convienience w Polsce) do funduszu CVC – mówi Bartłomiej Smolarek, Partner w Dziale Doradztwa Transakcyjnego EY.
Na pierwszym miejscu pod względem wartości transakcji znalazły się Czechy (4,5 mld USD), za nimi Turcja (3,6 mld USD) i Polska (3,2 mld USD). Z kolei Słowenia odnotowała najwyższy wzrost w regionie z 0,1 mld USD w pierwszym półroczu 2016 roku do 1,7 mld USD rok później.
Za zdecydowaną większością transakcji stali inwestorzy strategiczni – poza Słowenią, gdzie przewagę mieli inwestorzy finansowi. Inwestorzy strategiczni odpowiadali za blisko 2/3 transakcji w regionie. W Polsce ten odsetek wyniósł 77%. Z kolei w Słowenii za ponad połowę (54%) transakcji odpowiadali inwestorzy finansowi.
Wewnętrzne fuzje i przejęcia stanowiły niecałą połowę (48%) zawartych umów. To transakcje, w których kupujący i sprzedający pochodzą z tego samego kraju. W Polsce stanowiły one aż 65% wszystkich umów. Z kolei inwestorzy zagraniczni średnio w regionie stanowili średnio 52%, z czego 12% były to fuzje i przejęcia dokonane przez lokalne spółki za granicą. W największą liczbę transakcji, zarówno w całym regionie, jak i w Europie, byli zaangażowani inwestorzy pochodzący ze Stanów Zjednoczonych (25 transakcji), Wielkiej Brytanii (17) i Niemiec (16).
Nieruchomości numerem jeden
Do najbardziej aktywnych sektorów w obszarze fuzji i przejęć – także w Polsce – należała branża nieruchomości. Odpowiadała ona za 17% wszystkich transakcji pod względem liczbowym. Największą transakcją w tym obszarze był zakup portfolio nieruchomości przez CPI Property Group na Węgrzech, w Polsce, Rumunii i Czechach.
– Rynek nieruchomości w regionie Europy Środkowej i Wschodnie cieszy się nadal ogromnym zainteresowaniem inwestorów ze względu na atrakcyjne stopy zwrotu. W pierwszej połowie 2017 roku wolumen transakcji przekroczył wartość 5,6 mld EURO. W latach 2015 – 2016 Polska była zdecydowanym liderem w regionie, jednak po pierwszej połowie bieżącego roku miejsce pierwsze zajęły Czechy. Coraz większa liczba transakcji na tym rynku to transakcje typu M&A, jak np. zakup firmy deweloperskiej Euro Styl przed spółkę Dom Development czy ubiegłoroczne spektakularne nabycie większości udziałów w portfelu nieruchomościowym spółki Echo Investment przez południowoafrykański fundusz inwestycyjny Redefine Properties – mówi Anna Kicińska , Lider Grupy Doradztwa Nieruchomości EY w regionie CSE.
Przemysł i IT gonią nieruchomości
Drugim najbardziej dynamicznym obszarem fuzji i przejęć był przemysł. W tym sektorze zawarto 12% transakcji. Na trzecim miejscu znalazło się IT. Wśród największych transakcji w tym obszarze w regionie warto wymienić przejęcie spółki Macrologic przez Asseco Business Solutions. Z kolei w sektorze usługowym w Polsce w pierwszym półroczu jedną z największych transakcji było przejęcie 62,9% akcji spółki Integer.pl przez amerykański fundusz Advent International. Z kolei pod względem wartości transakcji, największe fuzje i przejęcia w regionie miały miejsce w sektorze energetycznym i w handlu.
