W Polsce brakuje rąk do pracy. Jak wynika z badania przeprowadzonego na zlecenie OTTO Work Force[1] pracodawcy określają problem braku pracowników jako poważny. Na rynku pracy na wagę złota są nie tylko informatycy i programiści, ale także handlowcy i pracownicy fizyczni. Największe trudności ze znalezieniem pracownika mają duże firmy. Polski pracodawca idzie z duchem czasu – ważne są dla niego kompetencje analityczne, cyfrowe, a także znajomość języków. Zatrudniający prześcigają się w uatrakcyjnieniu ofert pracy. Na jakie benefity mogą najczęściej liczyć pracownicy?
Polski pracownik mało kompetentny?
W skali od 1 „nie mamy problemów” do 5 „mamy bardzo duże problemy” pracodawcy ocenili problem braku kompetentnych pracowników na 3,16. Trudności najbardziej odczuwają duże przedsiębiorstwa (3,13), nieco mniejsze średnie (3,03) i małe (2,69). Pracodawcy narzekają na niedopasowanie poziomu kompetencji do potrzeb przedsiębiorstwa. Popyt na określone kompetencje napędza przede wszystkim gospodarka cyfrowa oraz Przemysł 4.0.
W opinii przedstawicieli firm podwładni mają największe problemy z ukierunkowaniem na cele biznesowe, działaniem w wielokulturowym środowisku i kompetencjami analitycznymi. Brakuje im także kompetencji językowych, specjalistycznych, cyfrowych, umiejętności rozwiązywania problemów, pracy w grupie/w zespołach projektowych. Luka w zakresie kompetencji analitycznych i cyfrowych wydaje się być szczególnie niepokojąca – praca z najnowszymi technologiami, dużą ilością danych będących fundamentem czwartej rewolucji przemysłowej, to coraz częściej nieodłączny element niemal każdej profesji.
Rys. 1 Kompetencje, jakich brakuje współczesnym pracownikom w opinii przedstawicieli przedsiębiorstw.
Poziom dopasowania do potrzeb przedsiębiorstwa oceniano w skali 1-5, gdzie 1 – poziom tych kompetencji, z punktu widzenia potrzeb przedsiębiorstwa jest całkowicie nieodpowiedni, 5 – oznacza, że osoby mają dokładnie takie kompetencje jakich przedsiębiorstwo potrzebuje. (N=336)
Źródło: Teresa Kupczyk, Jak przedsiębiorstwa zamierzają rozwiązać problem braku kompetentnych pracowników? OTTO Work Force, 2019.
Sprzedawca, pracownik fizyczny i programista zawsze znajdą pracę
Nowe technologie zmieniają rynek pracy na nieznaną dotąd skalę. Rośnie popularność rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji, co przekłada się na wzrost zapotrzebowania na specjalistów w tym obszarze. Jednocześnie wraz z konkurencyjnością zagranicznych rynków pracy stale wzrasta popyt na pracowników fizycznych. Według raportu OTTO Work Force przedsiębiorcom coraz trudniej jest znaleźć podwładnych, posiadających zaawansowane kompetencje cyfrowe – programistów, analityków, inżynierów, wykładowców specjalizujących się w technologiach IT. Ze względu na otwarcie granic i lepsze zarobki u naszych sąsiadów zatrudniający narzekają także na niedobór pracowników fizycznych, w szczególności – hydraulików, elektryków i montażystów. Zgodnie z przeprowadzonym badaniem, pracodawcy najczęściej poszukują: handlowców, pracowników fizycznych, informatyków ze znajomością języka programowania Java oraz analityków Big Data.
Multisport i opieka medyczna to już standard. Czym kusi pracodawca?
Zmieniający się rynek pracy z jednej strony wymusza na pracownikach stałe podnoszenie kompetencji, z drugiej daje pole do popisu polskiemu pracodawcy, który nierzadko musi zabiegać o personel z określonymi kompetencjami. Wysokie zarobki i cykliczne premie już nie wystarczają, by zachęcić do zatrudnienia w danej firmie. Przedsiębiorcy starają się znaleźć inne formy pozyskania wartościowego pracownika. Najczęściej oferują pracownikom dodatkowe programy rozwojowe/ścieżki kariery, przeprowadzają szkolenia w zakresie brakujących kompetencji, a także proponują dodatkowe benefity.
Rys. 2 Działania, jakie przedsiębiorstwa zamierzają podjąć, by poradzić sobie z brakiem pracowników o określonych kompetencjach.
Zakres działania określono w skali 1-5: (1 – nie planujemy takiego działania, 5 – planujemy bardzo duży zakres tego działania) (N=336).
Źródło: Teresa Kupczyk, Jak przedsiębiorstwa zamierzają rozwiązać problem braku kompetentnych pracowników? OTTO Work Force, 2019.
Pracownicy są przyzwyczajeni do otrzymywania kart sportowych i dodatkowej opieki medycznej – ofeuje je już prawie połowa polskich firm (49 %). Równie powszechne są dodatkowe ubezpieczenie grupowe, które wprowadza co drugie przedsiębiorstwo (46 %).
W czasach dynamicznie rozwijającego się rynku pracy coraz więcej benefitów staje się standardem. Jeżeli benefity mają być jednym z czynników, który decyduje o wyborze miejsca zatrudnienia, konieczne wydaje się poszukiwanie nowych rozwiązań, dopasowanych do zindywidualizowanych oczekiwań pracowników – komentuje Tomasz Dudek, Dyrektor Zarządzający OTTO Work Force.
Rys. 3 Benefity (świadczenia dodatkowe), jakie oferują przedsiębiorstwa swoim pracownikom według opinii badanych (% wskazań) (N=336).
Źródło: Teresa Kupczyk, Jak przedsiębiorstwa zamierzają rozwiązać problem braku kompetentnych pracowników? OTTO Work Force, 2019.
[1] W badaniach ankietowych (ilościowo – jakościowych) wzięło udział 336 przedstawicieli przedsiębiorstw z Dolnego Śląska, dobranych celowo, głównie z dużych (41%), średnich (23%) i małych (20%) firm. Badani to przede wszystkim kadra kierownicza (43%), dyrektorzy działów HR (7%), pracownicy działów HR (12%) i specjaliści (38%).
