Rząd zapowiedział, że w 2023 roku pensja minimalna będzie dwukrotnie podwyższana. Już dziś widać, że nawet te dwie podwyżki nie zrekompensują wysokiej inflacji. Od stycznia minimalne pensje wzrosną netto o 14,2 proc., podczas gdy inflacja może wynieść nawet ponad 18 proc. Druga podwyżka w 2023 roku będzie za to oznaczać mniejszą podwyżkę pensji minimalnej w 2024 roku.
Rząd zapowiedział, że w 2023 roku minimalna pensja w Polsce wzrośnie wyjątkowo dwa razy: w styczniu i lipcu. A to by zrekompensować efekty rosnącej inflacji. Przyszły rok jest rokiem wyborczym, w którym odbędą się wybory parlamentarne (wybory samorządowe najprawdopodobniej zostaną przeniesione na 2024). Dlatego też rządowi zależy na znaczącym wzroście pensji minimalnej.
Zgodnie z propozycją rządu, pensja minimalna ma wzrosnąć z 3010 zł brutto (2363 zł netto) do 3490 zł brutto (2700 zł netto) od stycznia 2023 roku i ponownie w lipcu do 3600 zł brutto (2780 netto). Taki wzrost oznacza, że pensja minimalna brutto podniesie się o 15,95 proc.w styczniu i o 3,15 proc. w lipcu. Będzie to druga najwyższa podwyżka pensji minimalnej w ciągu ostatnich 20 lat – tylko w roku 2008 wzrosła ona bardziej, bo aż o 20,3 proc. rocznie. Jednak wszystkie podwyżki w ciągu ostatnich 20 lat dawały realny wzrost pensji minimalnej ponieważ inflacja mieściła się w przedziale od 0 do 4 proc. r/r i była niższa od tych podwyżek.
W 2023 roku wzrost pensji minimalnej będzie nominalnie bardzo wysoki, jednak wszystko wskazuje na to, że ta podwyżka nie będzie w stanie zrekompensować pracownikom o najniższych dochodach wzrostu inflacji. Inflacja w sierpniu wyniosła 16,1 proc. r/r i na koniec roku będzie na jeszcze wyższym poziomie. Zatem przebije planowaną o 15,95 proc. podwyżkę pensji brutto. Pensja netto (po opłaceniu podatków i składek) wzrośnie w takim wypadku tylko o 14,2 proc.
Natomiast lipcowa podwyżka ma wynagrodzić wzrost inflacji w pierwszym półroczu 2023 roku. Z dużym prawdopodobieństwem należy przyjąć, że inflacja na koniec czerwca 2023 nie spadnie poniżej 10 proc. r/r, co będzie efektem dużego wzrostu kosztów utrzymania na początku roku. Także wzrost najniższej pensji od lipca o 3 proc., tylko częściowo rekompensuje ubytek dochodu pracowników o najniższych zarobkach.
Wzrost pensji minimalnej porównujemy w tym wypadku do ogólnego poziomu inflacji. Trzeba jednak pamiętać, że osoby o niższych dochodach zdecydowanie więcej wydają na żywność i stałe opłaty. A obie te pozycje w ostatnim roku drożały bardziej niż wynosi oficjalna inflacja CPI. Warto też pamiętać, że jeśli w roku 2023 pensja minimalna, wyjątkowo zostanie podniesiona dwa razy, spowoduje to mniejsze podwyżki w roku 2024.
Wysokość pensji minimalnej w Polsce w poszczególnych latach
| Rok | Pensja minimalna w zł | Zmiana w stosunku do poprzedniego roku |
| 2003 | 800 | |
| 2004 | 824 | 3,00% |
| 2005 | 849 | 3,03% |
| 2006 | 899,1 | 5,90% |
| 2007 | 936 | 4,10% |
| 2008 | 1126 | 20,30% |
| 2009 | 1276 | 13,32% |
| 2010 | 1317 | 3,21% |
| 2011 | 1386 | 5,24% |
| 2012 | 1500 | 8,23% |
| 2013 | 1600 | 6,67% |
| 2014 | 1680 | 5,00% |
| 2015 | 1750 | 4,17% |
| 2016 | 1850 | 5,71% |
| 2017 | 2000 | 8,11% |
| 2018 | 2100 | 5,00% |
| 2019 | 2250 | 7,14% |
| 2020 | 2600 | 15,56% |
| 2021 | 2800 | 7,69% |
| 2022 | 3010 | 7,50% |
| 01/2023 | 3490 | 15,95% |
| 07/2023 | 3600 | 3,15% |
Źródło: ZUS, obliczenia eToro
Paweł Majtkowski, analityk eToro w Polsce
