Centrum Badań i Rozwoju Technologii dla Przemysłu (CBRTP) prowadzi prace nad technologią wytwarzania 8-calowych wafli z azotku galu (freestanding GaN wafers) – ich rozmiar i jakość krystalograficzna mogą zrewolucjonizować elektronikę, produkcję samochodów elektrycznych, systemy energetyczne i komunikacyjne. To projekt o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa technologicznego Europy, dotychczas uzależnionej od amerykańskich i azjatyckich dostawców.
Produkcja dużych, 8-calowych wafli GaN to jedno z najtrudniejszych wyzwań technologicznych – dziś niemal całkowicie rynek ten jest zdominowany przez USA i Azję. Projekt CBRTP ma przełomowy charakter: po raz kolejny od czasów Ammono – polskiego producenta monokrystalicznych wafli GaN o rozmiarze 2 cali, który ponad 25 lat temu uruchomił produkcję (aktualnie technologia jest wykorzystywana przez Instytut Wysokich Ciśnień PAN) – w Polsce i w tej części Europy powstaje przełomowa technologia ich wytwarzania.
– Naszym założeniem jest stworzenie w Polsce technologii na miarę europejskiego zapotrzebowania, która umożliwi produkcję nowoczesnych półprzewodników w oparciu o rodzimy potencjał badawczo-rozwojowy. To nie tylko innowacja technologiczna, ale i strategiczny krok w kierunku niezależności i zrównoważonego przemysłu – mówi Grzegorz Putynkowski, prezes zarządu CBRTP.
W laboratoriach Centrum Badań i Rozwoju Technologii dla Przemysłu powstaje demonstracyjny reaktor badawczy, który pozwoli na testową produkcję i walidację procesów w warunkach przemysłowych. Celem jest uzyskanie materiału o bardzo niskiej gęstości defektów przy jednoczesnym zwiększeniu rozmiaru i obniżeniu kosztów produkcji.
Półprzewodniki to fundament współczesnej cywilizacji – od smartfonów i sieci 5G, po pojazdy elektryczne i systemy obronne. Azotek galu stanowi kolejną generację półprzewodników, oferując większą wydajność, szybkość i efektywność energetyczną niż tradycyjny krzem. Dzięki temu urządzenia mogą być mniejsze, szybsze i bardziej energooszczędne. W energetyce i elektromobilności GaN pozwala tworzyć wydajne ładowarki, przetwornice i inteligentne systemy zarządzania energią, a w elektronice konsumenckiej – bardziej trwałe i efektywne energetycznie urządzenia: od smartfonów po sprzęt AGD. Równocześnie rozwój własnej technologii wytwarzania wafli GaN stanowi krok w kierunku zwiększenia niezależności technologicznej Europy, ograniczając jej zależność od azjatyckich i amerykańskich dostawców surowców i komponentów strategicznych.
– Planujemy zakończenie prac nad demonstratorem technologii oraz uruchomienie linii pilotażowej do testowej produkcji 8-calowych wafli GaN do połowy 2026 r. Europa potrzebuje własnych kompetencji w zakresie zaawansowanych półprzewodników, a prace takie jak nasze są fundamentem przyszłej niezależności technologicznej: od energetyki po mobilność i cyfryzację – podkreśla Grzegorz Putynkowski.
Obecnie CBRTP prowadzi rozmowy z międzynarodowymi partnerami przemysłowymi w celu przygotowań do przyszłej komercjalizacji. W kolejnych etapach projektu przewidziane jest również rozwijanie współpracy z podmiotami z całej Europy i Azji, co pozwoli na skuteczne wdrożenie technologii GaN do przemysłu.
Z danych Fortune Business Insights wynika, że wartość globalnego rynku półprzewodników szacowano na 681,05 mld USD w 2024 r., a prognozy wskazują na jego wzrost z 755,28 mld USD w 2025 r. do 2062,59 mld USD do 2032 r., przy średniorocznym tempie wzrostu (CAGR) na poziomie 15,4% w okresie prognozy (2025-2032).
