Fińska firma biotechnologiczna Avenue Biosciences zamknęła rundę seed extension o wartości 5,7 mln USD. Inwestycję prowadzą gdański fundusz Balnord oraz fiński Tesi. Technologia spółki, która znajduje zastosowanie w produkcji terapii onkologicznych, szczepionek czy leków na choroby rzadkie, osiąga wyniki 4-6 razy lepsze niż obecne standardy przemysłowe.
Firma rozwija platformę inżynierii białek, która umożliwia pomiar i optymalizację efektywności szlaku sekrecyjnego – kluczowego elementu produkcji białek terapeutycznych, który do tej pory pozostawał jednym z najmniej zrozumianych aspektów biotechnologii. Technologia Avenue Biosciences generuje tysiące wariantów białek terapeutycznych, osiągając lepszą wydajność i jakość niż dotychczasowe standardy przemysłowe. Pozwala to na szybsze wprowadzanie na rynek nowych terapii, często wcześniej niewykonalnych: od przeciwciał monoklonalnych, przez szczepionki i białka projektowane przez sztuczną inteligencję, po terapie genowe.
„Szlak sekrecyjny jest jedną z ostatnich niewiadomych w produkcji białek terapeutycznych. Mimo jego znaczenia, standardy branżowe opierają się od dekad na niewydajnych rozwiązaniach, testując jedynie niewielki zestaw bezpiecznych peptydów sygnałowych zamiast eksplorować tysiące wariantów sekwencji. Nasza technologia sprawia, że coraz bardziej złożone białka, takie jak te projektowane przez AI czy przeciwciała wielospecyficzne, stają się łatwiejsze w produkcji, co poprawia dostęp do ratujących życie terapii” – mówi Tero-Pekka Alastalo, CEO i współzałożyciel Avenue Biosciences.
Peptydy sygnałowe to nieodłączne komponenty białek, które mają ogromny, niewykorzystany potencjał w biotechnologii i bezpośrednio wpływają na produkcję i jakość białek na poziomie komórkowym.
„Nowe leki biologiczne, szczególnie w onkologii i immunologii, stają się coraz bardziej złożone. Jedną cząsteczką muszą wykonać kilka zadań naraz: znaleźć cel, aktywować odpowiedź immunologiczną, rozpoznać chore komórki. To poprawia skuteczność terapii, ale dramatycznie komplikuje produkcję, a często wręcz ją uniemożliwia” – dodaje Katja Rosti, COO, współzałożycielka i szefowa laboratorium w Helsinkach.
Co istotne, peptydy sygnałowe są usuwane z dojrzałego białka, dzięki czemu docelowa cząsteczka pozostaje zasadniczo taka sama jak oryginalna. To czyni podejście Avenue niezwykle użytecznym również w produkcji biosimilarów, tańszych odpowiedników istniejących terapii. Rynek leków biologicznych rośnie dynamicznie i szacuje się, że z dzisiejszego poziomu 450 mld USD do 2033 roku osiągnie wartość 600 mld USD. Obecnie w rozwoju jest ponad 12 tysięcy nowych terapii.
„Technologia Avenue odpowiada na największe wyzwania w biotechnologii: znacząco obniża koszty leków biologicznych i transformuje produkcję białek terapeutycznych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Połączenie pracy laboratoryjnej z uczeniem maszynowym umożliwia tworzenie zaawansowanych narzędzi predykcyjnych, celując w największe wąskie gardła branży. Zespół ma za sobą skalowanie i wyjście z poprzedniego biotechowego startupu na rynki globalne, a firma już współpracuje z renomowanymi partnerami z sektora. To rzadkość na tak wczesnym etapie rozwoju spółki biotechnologicznej” – komentuje Gabrielė Poteliunaitė, inwestorka w funduszu Balnord.
„Wiele przełomowych innowacji terapeutycznych pozostaje poza zasięgiem większości globalnej populacji. Widzimy znaczący potencjał wzrostu dla technologii Avenue, która ma głębokie korzenie w fińskich odkryciach naukowych i może stać się złotym standardem w swojej dziedzinie” – dodaje Miia Kaye, Investment Director w Tesi.
Obecna runda podnosi całkowitą kwotę pozyskanego przez Avenue Biosciences finansowania do 8,7 mln USD. W rundzie uczestniczyli również dotychczasowi inwestorzy: Voima Ventures, Inventure, University of Helsinki oraz Dimerent. Technologia firmy wywodzi się z wieloletnich badań prowadzonych na Uniwersytecie Helsińskim w Finlandii, w laboratorium prof. Ville Paavilainena.
* * *
Słownik pojęć:
Leki biologiczne to preparaty wytwarzane z wykorzystaniem żywych komórek, zaprojektowane do leczenia chorób poprzez celowanie w specyficzne szlaki metaboliczne w organizmie w sposób bardziej złożony niż tradycyjne leki. Nowoczesne leki biologiczne są dostępne od kilku dekad – typowe przykłady to ludzka insulina czy przeciwciała do leczenia raka piersi lub reumatoidalnego zapalenia stawów.
Peptydy sygnałowe regulują sekrecję białek. Działają jak etykiety adresowe, które wskazują komórce, dokąd wysłać nowe białko, a następnie są usuwane z dojrzałego białka.
Szlak sekrecyjny to komórkowa maszyneria przemieszczająca białka z miejsca ich syntezy do miejsca przeznaczenia (najczęściej na zewnątrz komórki, do błony komórkowej lub innych organelli). Jest to kluczowy etap w produkcji białek terapeutycznych, które muszą wydostać się z komórki.
Retikulum endoplazmatyczne (ER) to krytyczna część szlaku sekrecyjnego – miejsce produkcji i kontroli jakości białek w komórkach, gdzie białka są fałdowane i modyfikowane, aby mogły prawidłowo wykonywać swoje funkcje.
