Ceny zbóż w Polsce pozostają wyraźnie niższe niż przed rokiem. Najsilniejsze roczne spadki dotyczą owsa, żyta i zbóż paszowych, podczas gdy pszenicę oraz kukurydzę częściowo wspiera rosnący eksport. Polska coraz mocniej dywersyfikuje sprzedaż zagraniczną, zwiększając obecność m.in. na rynkach afrykańskich, lecz niższe ceny ziarna stopniowo przenoszą się także na rynek mąki i otrąb.
W tygodniu 8–14 czerwca 2026 r. średnia cena skupu pszenicy konsumpcyjnej w Polsce wyniosła 835 zł/t, a kukurydzy suchej 863 zł/t. W ujęciu rocznym ziarno nadal jest tańsze — pszenica konsumpcyjna o 6,3%, kukurydza o 5,0%, a najsilniejsze spadki dotknęły owsa (paszowy −24,1%) oraz żyta. Dane pochodzą z 24. wydania biuletynu Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej (ZSRIR) Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Na przestrzeni tygodnia największe ruchy odnotowano w segmencie pszenicy paszowej (+2,3% w siedem dni) i pszenżyta paszowego (+1,3%), podczas gdy owies konsumpcyjny stracił 6,8% i jęczmień konsumpcyjny 2,4%. W całym koszyku zakupów dominuje pszenica — łącznie konsumpcyjna i paszowa stanowiły 69,7% wolumenu, a kukurydza sucha 12,6%. Udział pszenicy paszowej rośnie kosztem konsumpcyjnej, co świadczy o silniejszym popycie ze strony producentów pasz.
| Rodzaj ziarna | 14.06.2026 | 07.06.2026 | 15.06.2025 | tyg. | rok | Udział |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Pszenica konsumpcyjna | 835 | 831 | 890 | +0,5% | −6,3% | 38,5% |
| Pszenica paszowa | 811 | 793 | 902 | +2,3% | −10,0% | 31,2% |
| Żyto konsumpcyjne | 662 | 659 | 764 | +0,5% | −13,4% | 2,4% |
| Żyto paszowe | 629 | 631 | 749 | −0,4% | −16,1% | 1,3% |
| Jęczmień konsumpcyjny | 767 | 786 | — | −2,4% | — | 0,4% |
| Jęczmień paszowy | 740 | 741 | 864 | −0,1% | −14,4% | 2,8% |
| Kukurydza sucha | 863 | 854 | 908 | +1,0% | −5,0% | 12,6% |
| Owies konsumpcyjny | 560 | 602 | 733 | −6,8% | −23,6% | 0,2% |
| Owies paszowy | 574 | 573 | 756 | +0,1% | −24,1% | 1,5% |
| Pszenżyto paszowe | 715 | 705 | 846 | +1,3% | −15,5% | 8,8% |
Zróżnicowanie regionalne
Najwyższe stawki za pszenicę konsumpcyjną płaciły zakłady w makroregionie północno-zachodnim — średnio 852 zł/t, co potwierdza rolę portów Gdańska, Gdyni i Szczecina jako głównego punktu zbytu surowca eksportowego. W makroregionie południowym ceny wyniosły 831 zł/t, a w centralno-wschodnim — 810 zł/t. Różnica między najwyższą a najniższą średnią regionalną sięga 42 zł na tonie, co przy większych dostawach przekłada się na istotne różnice w przychodach gospodarstw.
Z kolei kukurydza sucha drożała głównie w makroregionie północno-zachodnim — 891 zł/t wobec 818 zł/t w centralno-wschodnim. W centralno-wschodniej części kraju koncentruje się natomiast pszenżyto paszowe (13,9% udziału w lokalnym koszyku), będące ważnym składnikiem mieszanek dla trzody chlewnej.
Polska na tle UE i giełdy MATIF
Średnia cena pszenicy konsumpcyjnej w Polsce — 835 zł/t — pozostaje poniżej notowań na paryskiej giełdzie MATIF, gdzie surowiec wyceniany jest na 857 zł/t. Na tle dwudziestu krajów Unii Europejskiej Polska plasuje się w środku stawki: tańszy surowiec dostarczają Bułgaria (761 zł/t), Czechy (784 zł/t) i Rumunia (796 zł/t), natomiast najwyższe stawki notuje się w Portugalii (995 zł/t), Grecji (974 zł/t) i Hiszpanii (962 zł/t). W przypadku kukurydzy Polska (863 zł/t) jest piątym najtańszym dostawcą w Unii — wyprzedzają ją tylko Rumunia, Słowacja, Bułgaria i Belgia.
Porównanie w czasie pokazuje skalę przeceny: cztery lata temu pszenica w Polsce kosztowała 1 713 zł/t, dwa lata temu 974 zł/t. Obecne 835 zł/t oznacza spadek o ponad połowę względem szczytu z 2022 r. i o blisko 14,4% wobec ceny sprzed dwóch lat. Kukurydza zachowuje się podobnie — z 1 469 zł/t cztery lata temu spadła do dzisiejszych 863 zł/t, czyli o 41,3%. Jest to powrót do poziomów obserwowanych przed wybuchem wojny w Ukrainie.
Mąka i otręby — efekt obniżek ziarna
Spadki cen ziarna przekładają się stopniowo na ceny produktów przemiału. Mąka tortowa typu 450 sprzedawana w opakowaniach jednokilogramowych staniała w skali roku o 11,3% i osiągnęła średnio 1 511 zł/t, a mąka pszenna piekarnicza w workach typu 550 — o 18,0%, do poziomu 1 266 zł/t. Mąka piekarnicza luzem typu 550, najpopularniejsza w sprzedaży hurtowej (23,8% udziału), kosztowała 1 324 zł/t, czyli o 6,6% mniej niż rok wcześniej. Otręby pszenne luzem potaniały o 11,1% rok do roku do 516 zł/t.
| Produkt przemiału | 14.06.2026 (zł/t) | Tydzień | Rok |
|---|---|---|---|
| Mąka tortowa typu 450 (1 kg) | 1 511 | −3,0% | −11,3% |
| Mąka pszenna piekarnicza w workach typu 550 | 1 266 | −1,6% | −18,0% |
| Mąka pszenna piekarnicza luzem typu 550 | 1 324 | +0,1% | −6,6% |
| Mąka żytnia piekarnicza luzem typu 720 | 1 016 | +0,8% | −7,1% |
| Mąka żytnia piekarnicza w workach typu 720 | 1 174 | −1,2% | −6,5% |
| Otręby pszenne luzem | 516 | −1,1% | −11,1% |
| Otręby żytnie luzem | 468 | −2,2% | −16,0% |
Handel zagraniczny — kontynuacja eksportowej dominacji
W okresie styczeń–marzec 2026 r. eksport zbóż (bez ryżu) z Polski wyniósł 2,26 mln ton wobec 1,96 mln ton w analogicznym okresie 2025 r., co oznacza wzrost o 15,7%. Wartościowo wywóz osiągnął 477 mln EUR. Największą dynamiką cechowała się pszenica — eksport wzrósł o 55,8%, do 1,14 mln ton, generując przychody na poziomie 235 mln EUR. Import zbóż spadł o 21,8% do 119 tys. ton, dzięki czemu saldo wymiany ponownie poprawiło się: w pierwszym kwartale wyniosło 2,15 mln ton wobec 1,81 mln ton rok wcześniej.
Mapa odbiorców polskiej pszenicy radykalnie się przesunęła. W pierwszym kwartale 2026 r. udział Niemiec spadł z 36,4% do 19,0%, a do gry weszły rynki afrykańskie: Angola zwiększyła zakupy o 277%, Republika Południowej Afryki o 108%, Demokratyczna Republika Konga (d. Zair) o 543%. Po raz pierwszy w pierwszej dziesiątce pojawiły się Mali, Tanzania, Burkina Faso i Gabon. Nigeria, w 2024 r. drugi największy odbiorca z 892 tys. ton rocznie, zamówiła w pierwszym kwartale 2026 r. tylko 85 tys. ton — to skutek zmian w polityce importowej tego kraju.
W eksporcie kukurydzy Niemcy utrzymały pozycję największego rynku zbytu (327 tys. ton w pierwszym kwartale 2026 r.), ale wśród szybko rosnących kierunków znalazły się Belgia (+257%), Węgry (+325%) oraz Łotwa (+185%). Spadek odnotowano natomiast w handlu z Wielką Brytanią — o 81,4%, do 32,5 tys. ton. Po stronie importu polski sektor paszowy nadal opiera się na kukurydzy z Francji (16,0 tys. ton, 41,6% udziału), Niemiec, Rumunii i Węgier.
Mąka, która trafia za granicę
Eksport mąki pszennej i żytnio-pszennej w pierwszym kwartale 2026 r. wzrósł o 14,9% do 34,6 tys. ton, a przychody — do 14,1 mln EUR. Trzema największymi odbiorcami pozostały Niemcy (9,1 tys. ton), Litwa (5,9 tys. ton) i Holandia (5,8 tys. ton). Jednocześnie import mąki do Polski również się zwiększył — o 29,2% do 18,5 tys. ton, przy czym dominowały dostawy z Niemiec (8,7 tys. ton) i Włoch (5,7 tys. ton). Saldo wymiany mąką pozostaje dodatnie i wyniosło 16,1 tys. ton w pierwszym kwartale 2026 r.
Wnioski dla rynku
- Roczne spadki cen ziarna są głębokie, ale nierównomierne. Najbardziej tracą zboża o ograniczonym eksporcie (owies −24,1%, żyto paszowe −16,1%), najmniej kukurydza (−5,0%) i pszenica konsumpcyjna (−6,3%) — te rynki wspiera popyt zagraniczny.
- Polska pszenica jest tańsza niż na MATIF (835 vs 857 zł/t) i tańsza niż w większości państw zachodniej UE. To strukturalna przewaga konkurencyjna polskich młynów i firm handlowych w łańcuchach dostaw do Afryki Zachodniej.
- Eksport rośnie szybciej niż import — saldo zbożowe w pierwszym kwartale 2026 r. zwiększyło się o 18,8% rok do roku. Polska konsoliduje pozycję jednego z trzech największych eksporterów zbóż w UE.
- Geograficzna dywersyfikacja eksportu pszenicy jest najwyraźniejszą zmianą strukturalną tego cyklu. Rosnący udział Angoli, RPA, Konga, Mali i Tanzanii to wynik strategicznego przesunięcia w stronę rynków pozaunijnych, gdzie polskie zboże konkuruje ceną z dostawcami z Morza Czarnego.
- Spadek cen mąk i otrąb o 6–18% otwiera pole do obniżek cen pieczywa, ale nie automatycznie — koszty pracy i energii w piekarniach nadal rosną.
Opracowanie własne na podstawie biuletynu Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej „Rynek zbóż nr 24/2026″ (Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Departament Rynków Rolnych i Energii, notowania za okres 8–14 czerwca 2026 r., publikacja 18.06.2026). Ceny prezentowane są w średnich ważonych wolumenem, bez VAT, transportu, składowania, palet i ubezpieczenia. Dane handlu zagranicznego pochodzą z Ministerstwa Finansów i mają charakter wstępny — mogą być obarczone błędami w trakcie weryfikacji.
