Jak wynika z raportu firmy doradczej MGW CCG „Restrukturyzacja przedsiębiorstw. Analiza i omówienie postepowań restrukturyzacyjnych za III kwartał 2020 roku” wzrost ilości otwieranych postępowań restrukturyzacyjnych odnotowuje branża odzieżowa, motoryzacyjna oraz rolnictwo. Najczęściej są to małe i średnie przedsiębiorstwa, które nie sprostały wyzwaniom rynku i nie mogły skutecznie konkurować w segmencie e-commerce. Wśród nich pojawiają się jednak już bardziej rozpoznawalne brandy, co może świadczyć o tym, że oferowane wsparcie w ramach tarcz antykryzysowych czy tarczy finansowej nie były wystarczające dla tej części gospodarki.
Eksperci firmy MGW CCG zauważają, że w III kwartale br. handlowcy stanowili największą grupę przedsiębiorstw decydujących się na uruchomienie restrukturyzacji. W grupie tej istotną część stanowią firmy zajmujące się sprzedażą odzieży. Drugą co do wielkości grupą firm wszczynających postępowania w branży handlowej są podmioty operujące na rynku motoryzacyjnym. Kolejną branżą najczęściej decydującą się na otwarcie postępowań restrukturyzacyjnych jest rolnictwo.
– Bardzo niepokojącym zjawiskiem jest istotny wzrost niewypłacalności w branży budowlanej. Ten sektor zawsze był stabilizatorem koniunktury, więc istotny wzrost w tym segmencie musi szczególnie budzić obawy. W III kwartale 2020 otwarto najwięcej postępowań restrukturyzacyjnych w stosunku do firm z tej branży od początku 2018 roku. W zdecydowanej większości są to firmy zajmujące się budową budynków mieszkalnych (ponad 80 proc.), a otwarcie tych postępowań w większej części miało miejsce w sierpniu i wrześniu, czyli w pełnym sezonie budowlanym. Wpływ na to może mieć również fakt, iż w okresie pandemii znacznie zmniejszyła się podaż pracowników zagranicznych, którzy masowo uzupełniali wakaty w firmach budowlanych – mówi Mariusz Grajda, partner zarządzający, członek zarządu MGW CCG.
Tarcza finansowa pozwoliła opóźnić niewypłacalność
Znaczący wzrost ilości otwartych postepowań restrukturyzacyjnych nie jest zaskoczeniem. Podyktowany jest on kilkoma nakładającymi się na siebie czynnikami. Od początku pandemii przewidywano, że skutki wprowadzonego lockdownu będą negatywnie oddziaływać na kondycję wielu przedsiębiorców. Pewna część branż szczególnie dotkliwie odczuła efekt wprowadzanych ograniczeń. Wraz z zakończeniem zakazów, rynek nie powrócił do stanu sprzed pandemii. Udostępniona pomoc w ramach tarczy finansowej i antykryzysowej niewątpliwie wsparła część przedsiębiorstw, ale w stosunku do branż szczególnie narażonych na negatywne skutki pandemii zadziałała jedynie jako czynnik opóźniający niewypłacalność. Kolejnym czynnikiem wpływającym na znaczne zwiększenie ilości otwartych postępowań jest uruchomiony pod koniec II kwartału w ramach tarczy antykryzysowej 4.0 nowy rodzaj postępowania restrukturyzacyjnego, czyli uproszczone postępowanie o zatwierdzenie układu (UPOZO).
– Pozytywne cechy tego postępowania (krótki termin do otwarcia, stosunkowo niski koszt, brak konieczności składania wniosku do sądu, objęcie układem wszystkich wierzycieli, w tym zabezpieczonych na majątku dłużnika, zawieszenie postępowań egzekucyjnych) przekładają się wprost na rosnącą ich ilość. Z miesiąca na miesiąc zwiększa się ilość nowych restrukturyzacji prowadzonych w ramach postępowań uproszczonych, a wzrosty miesięczne oscylują na poziomie ok. 20 proc. Należy się spodziewać utrzymania tego trendu w kolejnych miesiącach, tym bardziej iż sytuacja gospodarcza przedsiębiorstw nadal będzie się pogarszać – zauważa Tomasz Ryżyński, prezes zarządu, MGW Doradca Restrukturyzacyjny.
40 proc. umorzenia pożyczek udzielanych podczas pandemii
Otwarcie uproszczonego postępowania jest stosunkowo łatwe i nie wymaga decyzji sądu. Stąd też wielu przedsiębiorców, którzy do tej pory zwlekali z uruchomieniem postępowań, sięgnęła po ten rodzaj restrukturyzacji. – W naszej ocenie oba te czynniki nadal będą istotnie wpływać na ilość otwieranych spraw, co winno przełożyć się na kolejny istotny wzrost w IV kwartale br. W perspektywie najbliższego półrocza przewidujemy, iż ilość niewypłacalności będzie się gwałtowanie zwiększać. Istotnym znaczeniem może być fakt, iż w II kwartale 2021 roku wielu przedsiębiorców będzie musiało rozpocząć spłatę pożyczek udzielanych przez PFR. Szacuje się iż średni poziom umorzenia będzie wynosił jedynie ok. 40 proc. w zamian za oczekiwane 75 proc. – podkreśla Mariusz Grajda.
Krótki okres spłaty tego zobowiązania do PFR w połączeniu z kryzysem gospodarczym wywołanym COVID-19 będzie podstawowym czynnikiem gwałtownie zwiększającym ilość niewypłacalności.
Rosnąca wiedza przedsiębiorców w zakresie prawa i finansów
Opracowany przez ekspertów MGW CCG raport „Restrukturyzacja przedsiębiorstw. Analiza i omówienie postepowań restrukturyzacyjnych za III kwartał 2020 roku” odpowiada na liczne pytania podmiotów zainteresowanych otwarciem postępowań restrukturyzacyjnych. – W strukturze branżowej firm otwierających postępowania restrukturyzacyjne widoczne są już pierwsze efekty pandemii. Jednak coraz większego zainteresowania problematyką postępowań restrukturyzacyjnych nie można tłumaczyć wyłącznie trwającym kryzysem gospodarczym. Istotna jest również rosnąca wiedza przedsiębiorców w zakresie prawa i finansów. To bardzo dobry znak, ponieważ wykorzystanie istniejących procedur restrukturyzacyjnych, z korzyścią zarówno dla dłużników jak i wierzycieli, powinno stać się istotnym narzędziem służącym poprawie sytuacji gospodarczej – mówi Tomasz Ryżyński.
