Planowane na początek przyszłego roku wejście w życie ustawy o elektromobilności zostaje przesunięta o dwa lata. Czy samorządy będą na nią gotowe? Przykłady Poznania i Krakowa potwierdzają, że tak.

Burmistrz czy prezydent miasta w elektrycznym samochodzie, autobusy napędzane energią elektryczną czy także pojazdy komunalne – to nie surrealistyczna wizja przyszłości, a obraz polskich samorządów już za dwa lata, a być może już wcześniej. Jak będą wyglądać ulice polskich samorządów? Kiedy możemy spodziewać się na ulicach pierwszych elektrycznych urzędowych samochodów?

Polski rynek jest trudny

Najnowsze dane Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Samochodów (ACEA) potwierdzają, że pod względem elektromobilności Polska pozostaje jednym z trudniejszych rynków w Europie. W 2018 roku zaledwie 0,2 proc. aut sprzedanych w Polsce była napędzana energią elektryczną, podczas gdy w Wielkiej Brytanii odsetek ten stanowił już 2 proc. Dysproporcja jest jeszcze bardziej widoczna, gdy przyjrzymy się liczbie sprzedanych aut napędzanych energią elektryczną – w Polsce – 1 324, w Wielkiej Brytanii – 59 947.

Jednym z czynników, które mają rozpocząć zmiany i wprowadzić więcej pojazdów napędzanych energią elektryczną jest ustawa o elektromobilności, która bez wątpienia odmieni polskie samorządy i napędzi rynek. Moment graniczny, od którego nowe normy miałyby obowiązywać jednostki samorządu terytorialnego został właśnie przesunięty o dwa lata. Ustawa wejdzie więc w życie 1 stycznia 2022 roku. Jakie są jej założenia?

• 10 proc. floty urzędniczej powinny stanowić pojazdy napędzane energią elektryczną;
• 10 proc. pojazdów używanych do zadań komunalnych (śmieciarki, odśnieżarki pługi, nie dotyczy: autobusów) mają stanowić pojazdy zasilane energią elektryczną lub gazem ziemnym;

Do 2025 roku odsetek ma wzrosnąć do aż 30 proc.

Producenci od dłuższego czasu obserwują wzrost zainteresowania stacjami ładownia pojazdów zarówno w samorządach, czyli tak zwanym sektorze publicznym, jak i wśród odbiorców komercyjnych i prywatnych. Niestety wiedza na temat zagadnień związanych z ładowaniem pojazdów wśród klientów końcowych jest nadal dość mała.

– Przed nami dużo wspólnej pracy polegającej nie tylko na zapewnieniu dostępności wysokiej jakości produktów, ale również edukowaniu konsumentów. Należy bowiem pamiętać, że stacja ładowania to nie tylko samo urządzenie, to także jego poprawne zasilanie. Duże wzrosty sprzedaży obserwujemy głównie na rynkach, gdzie funkcjonuje realny system dopłat do pojazdów elektrycznych. Pamiętajmy, że nierzadko są to kraje o znacznie wyższej sile nabywczej niż Polska. Jest tutaj na pewno pole do poprawy, a impulsem do zmian mogą się okazać właśnie inwestycje samorządów. Najbliższe lata pozwolą sprawdzić ten potencjał. Z pewnością jednak nadchodząca ewolucja jest nieunikniona – mówi Mariusz Malinowski, specjalista Schneider Electric, firmy która na co dzień współpracuje z samorządami.

Kraków już posiada „elektryki”

Im większe miasto, tym większa skala wyzwania związana z spełnieniem wymogów ustawy. Na jednego z pionierów w dziedzinie elektromobilności wyrasta Kraków, który już podjął konkretne kroki.

– Gmina Miejska Kraków spełni wymagania nałożone przez ustawę o elektromobilności i paliwach alternatywnych i do końca bieżącego roku będzie posiadała we flocie użytkowanych pojazdów ponad 10 proc. samochodów elektrycznych. Planowany termin rozpoczęcia dostaw samochodów elektrycznych pozyskanych w związku z wymogami ustawy to przełom października i listopada. Łącznie zostanie pozyskanych 47 samochodów dla 21 jednostek i spółek gminnych. Pojazdy dostarczy Arval Service Lease Polska Sp. z o.o., która złożyła najkorzystniejszą cenowo ofertę w postępowaniu przetargowym – informuje Joanna Korta z Wydziału Komunikacji Społecznej Urzędu Miasta Krakowa.

Obecnie jednostki i spółki gminne posiadają 6 samochodów elektrycznych (nie wliczając w to floty autobusów MPK).

Z przeprowadzonych przez urząd analiz wynikało, iż z uwagi na obecny stan rozwijającego się rynku pojazdów elektrycznych, najkorzystniejszym sposobem ich pozyskania będzie wynajem długoterminowy z możliwością ich wykupu.

– W chwili obecnej największymi przeszkodami stojącymi na drodze do rozwoju ,,elektromobilności komunalnej” w Polsce są obecnie zbyt wysoki, finansowy próg dostępowy do pojazdów- szczególnie specjalistycznych, przedłużające się prace nad zasadami współfinansowania pojazdów zeroemisyjnych ze środków FNT, wciąż zbyt słabe parametry techniczne tychże pojazdów oraz co istotne – bardzo długie procedury uzyskiwania pozwoleń, uzgodnień dotyczące infrastruktury ładowania pojazdów – dodaje Joanna Korta.

Jednocześnie Krakowski Holding Komunalny S.A. zapewnia, że w najbliższym czasie będzie analizować dynamicznie rozwijający się rynek floty zeroemisyjnej pod kątem ofert, technicznych możliwości zabezpieczenia trwałości oraz rozwoju „serca” napędu elektrycznego, czyli baterii montowanych w pojazdach. Wyniki powyższych działań będą przesądzające dla budowy przyszłego modelu naszej działalności uwzględniającej wymogi ustawy (drugi próg).

Poznań wybiera się na zakupy

Innym samorządem, który chętnie stawia na rozwiązania eko, mające obniżyć emisję spalin, jest Poznań. Jak się okazuje, podobnie jak w Krakowie, spełnienie wymogów ustawy będzie jednak sporym wyzwaniem.

– Dążenie do wdrażania kierunków zapisanych w Ustawie jest działaniem nieuniknionym i słusznym z punktu widzenia zasad zrównoważonego transportu, ochrony środowiska i działań proekologicznych. Przeszkodą we wdrażaniu tych założeń są niestety wysokie koszty takich działań i trudności z podażą oraz obecną ofertą pojazdów zeroemisyjnych wskazanych w ustawie o elektromobilności i paliwach alternatywnych np. brak specjalistycznych pojazdów do zadań komunalnych – mówi Joanna Żabierek, rzecznik prasowy Prezydenta Poznania i Urzędu Miasta.

Obecnie Miasto Poznań przygotowuje się do zmiany aktualnej floty pojazdów tak, aby spełniała wymogi Ustawy. W najbliższym czasie powinny nastąpić pierwsze zakupy wymaganych samochodów, natomiast intensywność i plany dotyczące spełnienia wymogów będą zależeć od najbliższych zmian legislacyjnych opisanych powyżej, czyli liczby i rodzaju wymaganych pojazdów, a także terminów ich wprowadzenia do floty miasta, oferty rynku motoryzacyjnego na pojazdy spełniające oczekiwania miasta i ich cen oraz możliwości budżetowych samorządu.

Przykład idzie z góry, ale ważna praca u podstaw

Władze kolejnych miast dążących do spełnienia wymogów stanowią przykład i ważny wstęp do rewolucji, jaka czeka społeczeństwo, natomiast równie istotna jest praca u podstaw, którą wykonują często zarządcy budynków, galerii czy na przykład sieci placówek handlowych, montując specjalne stacje ładowania samochodów.

– Nasze doświadczenia wynikające z ponad 25-letniej obecności na rynku sprawiają, że podejmujemy się najbardziej wymagających wyzwań, cechując się jednocześnie elastycznością i wdrażaniem udogodnień dla naszych klientów. Jednym z nich jest uruchomienie stacji ładowania samochodów elektrycznych przy naszych oddziałach. Wyznaczanie trendów w innowacyjności, a jednocześnie podążanie ścieżką eko to jeden z istotnych aspektów naszej działalności – mówi Jan Sobusiak, dyrektor marketingu Enexon, sieci 32 hurtowni elektrotechnicznych, zlokalizowanych w całej Polsce. Docelowo przy każdej z nich ma znaleźć się stacja ładowania samochodów elektrycznych.

Źródło:

https://www.acea.be/press-releases/article/electric-car-sales-not-taking-off-in-lower-income-eu-countries-new-data-sh

https://www.acea.be/statistics/article/interactive-map-correlation-between-uptake-of-electric-cars-and-gdp-in-EU

https://serwisy.gazetaprawna.pl/samorzad/galerie/1421555,duze-zdjecie,2,elektromobilnosc-w-samorzadach.html

Propozycje ustaw

Urząd Miasta Krakowa

Urząd Miasta Poznania

Ponad 36% sprzedanych Volkswagenów w pierwszym półroczu br. miało silniki TDI. W ciągu roku odsetek ten wzrósł o blisko 13%. Z danych sprzedaży innych marek wynika, że w tym samym czasie pojazdy benzynowe zwiększały swoją przewagę nad dieslami. W Citroenie udział jednostek wysokoprężnych zmniejszył się z 26% do 20%. Z kolei w Volvo numerem jeden pozostają silniki diesla – 56%, ale i tam tracą na znaczeniu. Natomiast Toyota w 2018 roku pożegnała oficjalnie takie rozwiązanie w autach osobowych, a hybrydy stanowią ok. 30% łącznej sprzedaży. Zdaniem ekspertów, wkrótce klienci będą mieć szery wybór, a co za tym idzie – większy dylemat.

Grupa VW

We wrześniu miną 4 lata od wybuchu dieselgate. W przypadku samochodów osobowych Volkswagena, klienci częściej wybierają te z silnikami TSI niż TDI. W pierwszym półroczu 2018 roku stosunek wyniósł 76,16% do 23,83%, a w okresie od stycznia do czerwca 2019 roku – 63,75% do 36,24%. Jak podkreśla Hubert Niedzielski, kierownik PR marki Volkswagen, obie jednostki silnikowe odgrywają obecnie znaczącą rolę w strukturze handlu. Ekspert dodaje, że w najbliższych latach należy spodziewać się również znaczącego wzrostu sprzedaży aut elektrycznych.

– Ponad ⅔ wszystkich sprzedawanych aut naszej marki stanowią modele z silnikami benzynowymi, a niespełna ⅓ to jednostki diesla. Tak sytuacja wyglądała zarówno w ubiegłym roku, jak i w pierwszych sześciu miesiącach 2019 roku. Ta przewaga jest duża i stabilna, natomiast silników hybrydowych jeszcze nie mamy w swojej ofercie. Od początku 2020 roku na rynek będą wchodziły Skoda SUPERB iV z napędem hybrydowym typu plug-in oraz w pełni elektryczna Skoda CITIGOe iV. I z tymi modelami wiążemy bardzo duże nadzieje – stwierdza Tomasz Pyzałka, specjalista ds. komunikacji w zespole Skody.

Wśród klientów Seata zdecydowanie większym zainteresowaniem cieszą się silniki benzynowe. W tym roku ich udział w całkowitej sprzedaży to 92,3%, a w ubiegłym – 90%. Jednak nie wszystkie modele są dostępne jako diesle, co zaznacza Maja Rzepińska, PR Seat & Cupra. Dla Ibizy i Arony wysokoprężne silniki zostały wycofane z oferty w zeszłym roku. Można też zauważyć zwiększony udział tych jednostek napędowych w wyższych segmentach, tj. wśród większych samochodów. Przykładowo, 86% sprzedaży Alhambry w 2019 roku to diesle. W zeszłym roku było to 74%.

Europejskie marki

– W Oplu stosunek sprzedaży pojazdów z silnikiem benzynowym i diesla wynosi mniej więcej 74% do 26%. Po te pierwsze sięgają głównie klienci indywidualni, a po te drugie – przeważnie firmy. Znaczna przewaga jednostek benzynowych jest w segmencie aut małych, tj. klasy A oraz B. Z kolei silniki wysokoprężne są częściej wybierane przy zakupie większych modeli. Chętni już mogą składać zamówienia na pojazdy elektryczne, przy czym dostawy rozpoczną się od wiosny przyszłego roku – mówi Wojciech Osoś, dyrektor ds. PR Opel Poland.

Natomiast Dorota Kozłowska, PR Manager Peugeot Polska, wskazuje dane za okres od stycznia do czerwca br. Wynika z nich, że 63,94% klientów tej firmy wybrało wariant benzynowy, a 36,06% – jednostkę diesla. W ciągu dwunastu miesięcy wskaźniki te zmieniły się z poziomu 59,74% i 40,26%. Jeszcze większą różnicę można dostrzec w innej marce należącej do Grupy PSA. 79,69% pojazdów sprzedanych przez Citroena w pierwszym półroczu br. miało silniki benzynowe, a 20,31 – wysokoprężne. Jak informuje Klaudia Dawidko, PR Manager Citroen, rok wcześniej wskaźniki wyniosły odpowiednio 73,67% oraz 26,33%.

– W ciągu roku również marka Renault zwiększyła udział sprzedawanych aut z silnikiem benzynowym, z 70,88% do 78,84%. Dla jednostek wysokoprężnych wynik ten spadł z 28,93% do 20,82%. Pozostałą część stanowiły pojazdy elektryczne, notujące wzrost z 0,19% do 0,34%. Dacia także sprzedała w analizowanych okresach zdecydowanie więcej modeli benzynowych niż dieslowskich. W pierwszej połowie 2019 roku stosunek ten wyniósł 93,48% do 6,52%. 12 miesięcy wcześniej mowa była o 87,81% oraz 12,19% – opisuje Janusz Chodyła, attache prasowy Renault Polska.

W Volvo spadek popularności diesla postępuje bardzo szybko. W 2017 roku takie silniki miało 76% aut sprzedanych w Polsce, co zaznacza Stanisław Dojs, PR manager z Volvo Car Poland. 12 miesięcy później odsetek ten był na poziomie 60%. Pozostałą część stanowiły pojazdy benzynowe (38,5%) oraz hybrydy typu plug-in, bazujące na silniku benzynowym (1,5%). W okresie od stycznia do lipca br. modele z jednostkami z samoistnym zapłonem osiągnęły wynik 56%, benzynowe – 41%, a hybrydowe – 2%. W 2019 roku oferta została poszerzona o tzw. mild-hybrids, w których układ hybrydowy bazuje na dieslu.

– Klienci Fiata i Alfy Romeo stawiają niemal wyłącznie na modele z silnikami benzynowymi. One stanowiły odpowiednio 99,56% oraz 97,95% sprzedaży tych marek w pierwszym półroczu 2019 roku. W analogicznym okresie 2018 roku wskaźniki te wyniosły 97,81% i 91,59%. Tym samym odsetek wybierających diesle zmniejszył się w Fiacie z 2,19% do 0,44%, a w Alfie Romeo – z 8,41% do 2,05%. Udział silników wysokoprężnych powyżej 5-10% notuje się w samochodach klasy średniej wyższej oraz dużych SUV-ach – wylicza Beata Dziekanowska, FCA (Fiat Chrysler Automobiles) Corporate PR Manager.

Japońska oferta

Diesle w Toyocie to już historia, co podkreśla Robert Mularczyk, PR Senior Manager z Toyota Motor Poland oraz Toyota Central Europe. Marka pożegnała ten typ napędu w autach osobowych w 2018 roku. Silniki z zapłonem samoczynnym pozostały jedynie w ofercie samochodów użytkowych, takich jak Proace czy Hilux. W pojazdach osobowych można skorzystać z dwóch systemów – hybrydy i silnika benzynowego. Te pierwsze stanowią obecnie prawie 30% łącznej sprzedaży. I to trend rosnący. Jak stwierdza ekspert, w ciągu kolejnych lat można spodziewać się osiągnięcia mixu na poziomie 50%. To wynik obecnie notowany przez Toyotę w Europie Zachodniej.

– Mazda w Polsce sprzedaje w większości silniki benzynowe. W niektórych modelach wręcz nie oferujemy jednostek diesla, mimo że one są dostępne na europejskim rynku. Wiemy, że te samochody spotkałyby się z niewielkim zainteresowaniem kupujących. Takimi przykładami są nowa Mazda 3, a także wprowadzona właśnie do salonów Mazda CX-30. Największy udział w sprzedaży pojazdów z silnikiem wysokoprężnym ma Mazda CX-5, on waha się w granicach 5% – komentuje Szymon Sołtysik, dyrektor PR z Mazda Polska.

W pierwszym półroczu br. klienci Nissana wybrali głownie pojazdy napędzane benzyną (87%, zmiana z 69% w ciągu 12 miesięcy), a dopiero potem diesla (11% z 30%) oraz elektryczne (2% z 1%), o czym informuje Dorota Pajączkowska, PR Manager Nissan Sales CEE Oddział w Polsce. I przekonuje, że spadek sprzedaży egzemplarzy z jednostkami wysokoprężnymi wynikał przede wszystkim z ograniczonej dostępności modelu X-Trail na początku br. Ponadto, wzrosło zainteresowanie nowoczesnymi silnikami benzynowymi, które zostały pod koniec zeszłego roku wprowadzone do modelu Qashqai, będącego motorem sprzedaży marki.

Czas na zmiany

– Wskazane proporcje mnie nie dziwią. Historycznie popularność samochodów z silnikiem diesla wynikała z tego, że one spalały dużo mniej paliwa, a olej napędowy był znacznie tańszy niż benzyna. Dziś te różnice nie są już tak duże, a w pewnym momencie ON kosztował więcej niż Pb95. Takie pojazdy są też standardowo droższe o kilka procent od wersji benzynowych o podobnych osiągach. Klienci analizują twarde dane i jeśli ktoś mało jeździ, to taki zakup nie jest dla niego zbyt opłacalny – ostrzega Jakub Faryś, prezes Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego.

Według Stanisława Dojsa, spadek popularności diesli to ogólnoeuropejski trend, który dociera także do Polski. Nowoczesne samochody z takimi silnikami słabo nadają się do pokonywania krótkich, miejskich odcinków. W takich warunkach lepiej sprawdzają się auta benzynowe. Takie jednostki napędowe są postrzegane jako bardziej ekologiczne. Prezes Faryś podkreśla, że Komisja Europejska od lat bardzo dużą wagę przywiązuje do redukcji emisji CO₂. Najpierw zachęcała do produkcji diesli, a teraz nie są one mile widziane. Ekspert zaznacza, że nowoczesny i sprawny silnik wysokoprężny z niewyciętym np. DPF-em, ma emisję porównywalną do benzyny.

– Klienci mniej chętnie interesują się silnikami wysokoprężnymi, ponieważ mają one zły PR. Potencjalni nabywcy wiedzą o ryzyku ograniczenia wjazdu takich samochodów do poszczególnych miast. Wprawdzie te perspektywy nie dotyczą jeszcze Polski, ale słyszy się o tym w kontekście europejskim. Kierowcy zatem poważnie zastanawiają się, czy te pojazdy rzeczywiście warto wybrać szczególnie że nowoczesne silniki benzynowe, zaczynają dorównywać dieslom w oszczędności paliwa – dodaje Szymon Sołtysik.

W opinii Jakuba Farysia, w niedalekiej przyszłości klienci będą mieć większy wybór napędów. Od 2020 roku wejdą w życie wysokie kary dla producentów za przekroczenie limitów emisji CO₂. Według prezesa PZPM, nie jest możliwe osiągnięcie wyznaczonych celów przy oferowaniu tylko aut z silnikami benzynowymi i diesla. Firmy zaczną więc coraz częściej wypuszczać na rynek auta elektryczne czy też te z napędem hybrydowym. To prawdopodobnie wpłynie na przyszłe proporcje w wynikach sprzedaży.

Tłok, stres i pośpiech coraz częściej towarzyszą sobotnim zakupom. Dlatego też konsumenci poszukują rozwiązań łagodzących niedogodności, których jedną z przyczyn jest zakaz handlu w niedzielę. Jak pokazują badania, receptą na sobotnie trudności stały się zakupy od poniedziałku do piątku. Równocześnie dynamicznie rośnie liczba osób, kupujących w sieci – już co piąty Polak zaopatruje swoje gospodarstwo domowe w artykuły inne niż spożywcze w ten sposób.

Agencja badawcza Danae przeprowadziła badanie opinii społecznej, podczas którego pytała respondentów m.in. o zmiany w organizacji ich stylu życia i zwyczajów zakupowych spowodowane stopniowym zaostrzaniem ustawy o ograniczeniu handlu w niedzielę. Osoby, z którymi przeprowadzono wywiady, zgodnie przyznawały, że sobotni ruch we wszelkich placówkach handlowych jest największy w stosunku do innych dni. Wynikające z tego niedogodności zauważalne są zarówno przez właścicieli drobnych przedsiębiorstw, etatowych pracowników handlu, jak i przez samych klientów.

Problemy te są bardziej odczuwane przez pracowników zatrudnionych w galeriach handlowych, jak również przez klientów posiadających rodziny wielodzietne. Zintensyfikowany ruch podczas sobotnich zakupów sprawia, że część klientów stara się unikać robienia zakupów w tym dniu. Zdarza się także, że w sklepach zaczyna brakować towarów, co prowadzi do frustracji konsumentów. Kamil, pracujący w sklepie odzieżowym potwierdza: W soboty często zaczyna brakować rzeczy, bo na bieżąco nie ma tylu ciuchów, nawet w magazynach. Z tego powodu ludzie robią się nerwowi, agresywni i nieprzyjemni. Praca w sobotę jest dla mnie udręką. – mówi.

Zmieniający się obraz handlowej rzeczywistości doskonale ilustruje badanie zrealizowane przez Agencję Badań Rynku i Opinii SW Research, przeprowadzone na reprezentatywnej grupie dorosłych Polaków.  Pokazuje ono, że po wprowadzeniu trzech niedziel niehandlowych niemal połowa respondentów  najczęściej robi zakupy (inne niż spożywcze) w dni powszednie (46%), prawie co trzeci w sobotę (29%), a co piąty przez internet (20%).

-Wzrost popularności zakupów online obserwujemy już od kilku lat, ale ograniczenie handlu w niedzielę niewątpliwie go zdynamizował. Najliczniejszą grupą wiekową, która przeniosła zakupy do sieci są osoby młodsze, poniżej 34 roku życia. To naturalne, ponieważ dla nich świat wirtualny jest środowiskiem doskonale rozpoznanym, a tym samym czują się w nim bezpiecznie. Osoby starsze zaś, te które ukończyły 50 rok życia, chętniej wybierają tradycyjny model zakupów, ale co ciekawe decydują się na wizyty z sklepach w dni inne niż sobota – komentuje wyniki badania ilościowego Piotr Zimolzak, Dyrektor ds. Badań i Analiz SW Research.

Zakaz handlu a e-commerce

Wyniki badania ilościowego znalazły swoje odzwierciedlenie w wywiadach jakościowych.  Konsumenci wskazywali, że jednym ze sposobów na ominięcie sobotnich wizyt w sklepach jest przenoszenie zakupów do internetu. Na takie kroki decydują się głównie osoby, które nie odnajdują się w galeriach handlowych lub osoby, które ze względów logistycznych nie mają czasu na robienie zakupów w tygodniu, a tłumy w sobotę za bardzo ich przytłaczają. Nie lubię tłoku, nie odnajduję się w galeriach. Wolę w internecie zamówić, ewentualnie potem oddać czy wymienić. – twierdzi Kasia, na co dzień pracująca w sklepie monopolowym.

Natomiast Ewa tak opowiada o zmianach w swoim domu: Co się zmieniło w naszym życiu odkąd jest zakaz handlu? Mniej czasu spędzamy razem na zakupach, szczególnie z dziećmi. Gdy ta niedziela była taka leniwa [przed wprowadzeniem zakazu handlu – przyp.], to na zakupy mogliśmy się przejść na spokojnie. W tej chwili już tego nie ma, bo już zakupy są na szybko albo w celu znalezienia tylko czegoś w internecie, bo ten czas jest dużo bardziej ograniczony na zakupy w tej chwili – mówi.

Badani zauważają, że po wprowadzeniu zakazu handlu w niedzielę coraz częściej decydują się na zakupy online produktów takich jak odzież, sprzęt elektroniczny czy wyposażenie domu. Dotychczas, żaden z badanych nie zdecydował się na robienie przez internet zakupów spożywczych, jednakże nie wykluczają, że w przyszłości zdecydują się na kupno online także produktów z tej kategorii.

Wobec zmian również drobni przedsiębiorcy stają przed koniecznością rozwoju działalności. Część z nich, aby rekompensować pomniejszone zyski spowodowane zakazem handlu w niedzielę, zaczęła oferować swoje usługi w internecie. Jeżeli nie mają możliwości otwarcia lokalu w niedzielę to przenoszą pracę do domu. Właściciel stoiska florystycznego przyznaje: Jednak dochody „na rękę” się zmniejszyły. Dlatego uruchomiłem stronę internetową, w niedzielę ludzie jednak robią zakupy i jest szał. Natomiast drobny przedsiębiorca z galerii handlowej rozważa inny scenariusz: Zastanawiam się, czy nie otworzyć czegoś, co będzie otwarte od poniedziałku do piątku.

Wzrost zainteresowania konsumentów zakupami online w ostatnim roku potwierdzają dane organizacji samorządu gospodarczego. Według raportu Izby Gospodarki Elektronicznej w sieci kupuje już 57% polskich internautów[1]. To wzrost względem poprzedniego roku o 5 punktów procentowych. Najpopularniejszymi e-kategoriami wśród cyfrowych konsumentów są moda, elektronika i wyposażenie domu. Te kategorie wskazywane były również najczęściej przez badanych w trakcie wywiadów jakościowych.

***

Przedstawione wyniki dotyczą cząstkowych badań ilościowych oraz jakościowych. Łącznie w ramach diagnozy społecznej zadanych zostało 7 pytań na reprezentatywnej próbie 1 000 dorosłych Polaków stanowiących podstawę do analizy ilościowej oraz przeprowadzonych było 60 narracji/opinii zróżnicowanych pod kątem światopoglądowym, stylu życia oraz wielkości miejscowości.

[1] Raport „Omni-commerce. Kupuję wygodnie”, czerwiec 2019.

Warszawskie dzielnice, do których można dostać się za pomocą metra zyskują na atrakcyjności. Czy na tak dynamiczny rozwój, z jakim mamy do czynienia na Woli i Pradze Północ, może liczyć też Bemowo?

Dobrze skomunikowany z resztą miasta – to slogan, który wykorzystują niemal wszyscy deweloperzy, aby przyciągnąć nabywców do swoich inwestycji. Tylko część z nich ma jednak to szczęście, by móc napisać „w pobliżu stacji metra”. A metro przyciąga nabywców mieszkań jak mało co – nie tylko tam, gdzie już jest, ale też tam, gdzie powstanie dopiero za kilka lat – np. na Bemowie. Już dziś ceny mieszkań zrównały się tam z tymi na Pradze Południe czy Wilanowie.

Warszawskie dzielnice, do których można dostać się za pomocą metra zyskują na atrakcyjności, co widać na przykładzie tak odmienionej w ostatnim czasie Pragi Północ czy Woli. Jeszcze kilka lat temu obie dzielnice były w dużej części zdominowane przez tereny poprzemysłowe, a okolice praskich ulic Szwedzkiej czy Stalowej cieszyły się sławą najniebezpieczniejszych w stolicy. Mało kto chciał tam budować, a liczba mieszkań dostępnych w ofercie była kilkukrotnie niższa niż obecnie. Dziś ceny lokali i gruntów w tych dzielnicach przyprawiają o zawrót głowy. Przeciętne ceny ofertowe mieszkań osiągnęły tu poziom 12 600-12 800 zł/mkw. Poza bezkonkurencyjnym Śródmieściem, dorównuje im jedynie Ochota, gdzie podaż jest mocno ograniczona.

Drogie pola kapusty

Pierwsza stacja metra na Bemowie zostanie wybudowana do 2022 r. i będzie znajdowała się w rejonie skrzyżowania ul. Powstańców Śląskich z Górczewską. Teren ten od strony obszaru Górce został już intensywnie zabudowany w ostatnich latach. Pozostała część okolic nowej stacji zajęta jest przez bloki z lat 80-tych na Jelonkach Północnych oraz objęty ochroną teren Osiedla Przyjaźń.

Mając świadomość atrakcyjności tych terenów, miasto dopuszcza w swoich pracach planistycznych dogęszczenie osiedla Jelonki Północne, głównie poprzez nowe inwestycje na działkach zajmowanych przez stare pawilony usługowe albo duże parkingi. W przyszłości należący do miasta teren Osiedla Przyjaźń stanowić będzie dla deweloperów wyjątkowo „łakomy kąsek. – Aleksandra Gawrońska, Konsultant w Dziale Badań Rynku Mieszkaniowego JLL.

Kolejne stacje metra powstawać będą w kierunku południowo-zachodnim i dotrą aż do ulicy Połczyńskiej. Ich planowane otwarcie przewidziane jest na 2024 r. Pomimo pojawiającej się systematycznie nowej zabudowy mieszkaniowej na Chrzanowie, większość obszaru zajmują wciąż pola uprawne, które z każdym rokiem są coraz cenniejsze. Rosnące ceny ziemi w tym rejonie oraz poprawiająca się infrastruktura mają swoje odzwierciedlenie w cenach mieszkań oferowanych przez deweloperów. Jeszcze w latach 2013-2015, kiedy na terenie Chrzanowa pojawiły się pierwsze inwestycje, deweloperzy wprowadzali do sprzedaży mieszkania w cenie 6 000-7 000 zł/mkw. (średnia dla Warszawy wynosiła wówczas 7 800-8 100 zł/mkw.). Im perspektywa budowy metra była bliższa, tym szybciej rosły ceny nowych mieszkań. Lata 2016-2017 przyniosły wzrost cen o kolejne 1 000 zł.

W 2018 roku w całej Warszawie ceny mieszkań istotnie wzrosły, głównie za sprawą wzrostu kosztów budowy oraz cen ziemi. Na Bemowie ceny w nowych projektach deweloperskich przekroczyły granicę 8 000 zł/mkw. Co więcej, w I połowie 2019 roku nowe wprowadzenia podniosły tu cenę średnią do poziomu 9 057 zł/mkw. Jest to poziom porównywalny z cenami na Pradze Południe, Ursynowie czy Wilanowie. Nie zniechęciło to kupujących, a wolumen transakcji odnotowany w dzielnicy w ostatnim kwartale był wyższy niż nowa podaż.

Zainteresowanie nabywców nie maleje, ale kurczy się wybór

W latach 2013-2018 na Bemowie oddawano średnio 1 200 lokali rocznie. Wyjątkowe pod tym względem były lata 2016 i 2018, kiedy produkcja mieszkaniowa sięgnęła 1 800 jednostek. Generalnie lata 2016-2018 były czasem wysokiej aktywności deweloperów. W tym okresie do użytku oddano prawie 4 800 lokali, co jest wynikiem o 45,7% lepszym niż w latach 2013-2015, kiedy ukończonych zostało ok. 3 300 mieszkań. Również pod względem sprzedaży mieszkań najlepsze dla Bemowa okazały się lata 2016-2018. Nabywcy kupili w tym okresie ok. 5 300 lokali, o 37% więcej niż w 2013-2015 roku. Jak zauważa Aleksandra Gawrońska z zespołu mieszkaniowego JLL „Dotychczas największą aktywność deweloperów obserwować można było w centralnej części dzielnicy, w Górcach. Jednak to południowo – zachodnia część Bemowa posiada obecnie większy potencjał mieszkaniowy i to właśnie tam zlokalizowane są stacje II linii metra.”

Kolejne lata zapowiadają się nieco słabiej. Projekty z terminem ukończenia w 2019 i 2020 roku są już częściowo oddane do użytkowania lub na etapie zaawansowanej budowy i nic nie wskazuje na to, aby przekroczyły poziom 1 000 nowych jednostek mieszkalnych rocznie. W porównaniu do najlepszego pod względem sprzedaży 2017 roku w I półroczu br. aż o 43% spadła także aktywność nabywców, którzy kupili nieco ponad 600 mieszkań. Wszystko przez kurczącą się podaż. Obecnie w ofercie w dzielnicy dostępnych jest zaledwie około 650 mieszkań, co jest jednym z najniższych wyników od 2010 r. Jest to o blisko 1 000 jednostek mniej niż w 2016 r. Nabywcom, póki co pozostaje czekać, aż deweloperzy ogłoszą kolejne projekty mieszkaniowe w tej części Bemowa.

Sprawy nie ułatwia jednak nadal nieuchwalony plan zagospodarowania przestrzennego dla części Chrzanowa, gdzie znajduje się najwięcej terenów pod nową zabudowę mieszkaniową. Nowe inwestycje hamuje także brak odpowiedniej infrastruktury technicznej w tym rejonie. – Aleksandra Gawrońska, Konsultant w Dziale Badań rynku Mieszkaniowego JLL.

Zgodnie z prognozami zespołu mieszkaniowego JLL przewidywany jest umiarkowany wzrost skali produkcji mieszkaniowej w tym rejonie. Większa liczba nowych mieszkań zdaniem ekspertów pojawi się tam w latach 2025-2030 jako rezultat zmian planistycznych dopuszczających większą intensywność nowej zabudowy i oddania w całości II linii metra. Na pewno nie będziemy mieli jednak do czynienia ze scenariuszem tak intensywnego rozwoju dzielnicy jak w przypadku Woli. Możemy natomiast spodziewać się dalszego wzrostu cen, choć już nie tak gwałtownego jak miało to miejsce w ostatnich kilku kwartałach.

Globalny rynek sportu wciąż rośnie w siłę, przynosząc miliardowe zyski sponsorom i inwestorom. W 2018 roku wartość światowego rynku sportowego wyliczona została na 500 miliardów dolarów. Inwestorskie prognozy przewidują, że do 2022 roku ta wartość wzrośnie o jedną czwartą. Również w Polsce rynek sportowy ma się bardzo dobrze, przynosząc co roku około dziesięciu miliardów zysku. To także potężny pracodawca – utrzymuje ponad sto tysięcy miejsc pracy, na których pracownicy zarabiają w sumie prawie 3 miliardy złotych. Ciągły rozwój rynku sportowego przekłada się na gospodarcze i społeczne zyski. Nie widać jednak pozytywnego przełożenia na sportową aktywność Polaków, chociaż jest to jeden z głównych celów polskich związków sportowych.

– Aktywność Polaków jest wysoce niezadowalająca. Tylko jedna czwarta Polaków uprawia sport regularnie bądź z pewną regularnością. Odstajemy od średniej unijnej, gdzie ta wartość wynosi około 40% – powiedział serwisowi eNewsroom Krzysztof Kutwa, analityk Polskiego Instytutu Ekonomicznego. – Widzimy również zależność aktywności sportowej Polaków i ich aktywności zawodowej. Rośnie zarówno średnia unijna, jak i polska, liczby osób nieaktywnych zawodowo. Widać jednak rozbieżność w tempie tego wzrostu. W ciągu ostatnich piętnastu lat w Polsce wzrosła ona o 10 punktów procentowych, w Unii zaś tylko o 6 punktów procentowych. Widać, że ta dynamika nieaktywności jest o wiele szybsza w Polsce niż w Unii Europejskiej – podkreśla Kutwa.

Wydatki budżetowe na sport i rekreację wyniosły w Polsce w 2017 roku 1,77 mld euro – nieco poniżej średniej w UE-28, która w tym samym czasie wynosiła 1,83 mld euro. Wydajemy więcej niż Belgowie, Finowie czy Duńczycy, ale mniej od Francuzów, Niemców czy Włochów – mówi Mateusz Rafał, Ministerstwo Sportu i Turystyki. Polskie gospodarstwa domowe przeznaczają średnio 458 PLN, co oznacza, że wydatki na cele sportowe i rekreacyjne wzrosły na przestrzeni czterech lat o 40 złotych.

Polska branża sportowa stoi przed szeregiem wyzwań. Jak zwracają uwagę analitycy PIE, niezbędne są zmiany w systemie kształcenia, które pomogą w profesjonalizacji kompetencji kształtowanych w sporcie po zakończeniu edukacji wyższej, a także odpowiedzą na zapotrzebowanie w zakresie nowoczesnych technologii wprowadzanych do sportu. Potrzebne są także nowe zachęty finansowania klubów sportowych, które umożliwią im budowanie wizerunku.

Ponad połowa Polaków w ogóle nie uprawia sportu

Tylko co czwarty mieszkaniec Polski (28 proc.) regularnie uprawia sport, podczas gdy w krajach unijnych jest to ok. 40 proc. osób. 56 proc. Polaków w ogóle nie uprawia sportu, co oznacza, że od 2004 roku brak aktywności ruchowej w naszym kraju wzrósł o 10 pkt. proc. Polacy częściej (53 proc.) niż pozostali obywatele UE (39 proc.) uważają, że władze lokalne nie robią dostatecznie wiele, by zapewnić im możliwość aktywności fizycznej.

Koszty braku aktywności szacuje się na 7 mld złotych rocznie. Gdyby co druga osoba, która nie jest aktywna fizycznie, zaczęła regularnie uprawiać sport, przełożyłoby się to na co najmniej 11 tys. zawałów mniej, 2,2 tys. mniej zachorowań na nowotwór jelita grubego czy 1,5 tys. mniej przypadków raka piersi – mówi Krzysztof Kutwa. Koszty opieki zdrowotnej spadłyby w skali roku o 440 mln złotych, a koszt absencji pracowniczych zmalałby o 3 mld złotych.

Mimo spadającej liczby aktywnie uprawiających sport, w ostatnich latach można zaobserwować znaczny wzrost zainteresowania klubami fitness. Obecnie należy do nich w Europie ponad 62 mln osób (wzrost o 3,5 pkt. proc. r/r), z czego 3 mln stanowią mieszkańcy Polski (wzrost o 2,7 pkt. proc. r/r). Trend zwyżkowy przypisuje się po części pracodawcom, którzy oferują karnety sportowe swoim pracownikom. Należy jednak pamiętać, że przynależność do klubu nie oznacza, że zapisana do niego osoba regularnie korzysta z jego usług.

8 września 2019 r. weszły w życie cztery zmiany do Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące postępowania przed sądem polubownym. Z perspektywy praktyki najważniejszą zmianą jest wprowadzenie zasady, że wszelkie spory o prawa majątkowe – z wyjątkiem spraw o alimenty – posiadają tzw. zdatność arbitrażową, tj. mogą być poddane pod rozstrzygnięcie sądu polubownego.

Zmiana ta jest wyrazem wyraźnej tendencji do rozszerzania jurysdykcji sądów arbitrażowych i rozstrzyga trwający od wielu lat spór dotyczący tego, czy kryterium zdatności ugodowej jako przesłanka zdatności arbitrażowej dotyczy wszystkich sporów, czy jedynie sporów o prawa niemajątkowe. Obecnie ustawodawca jednoznacznie określił, że od 8 września 2019 r. w związku z nowelizacją Kodeksu postępowania cywilnego w sprawach dotyczących praw majątkowych nie stosuje się kryterium zdatności ugodowej sporu, tj. dla ustalenia kognicji sądu arbitrażowego nie jest konieczne badanie, czy w danej sprawie majątkowej istnieje możliwość zawarcia ugody sądowej. Kryterium to będzie stosowane wyłącznie w odniesieniu do badania zdatności arbitrażowej spraw dotyczących praw niemajątkowych.

Zmiana uwzględnia postulaty doktryny, wskazujące na potrzebę liberalizacji kryteriów zdatności arbitrażowej. Jest to zmiana wprowadzająca rozwiązanie nowoczesne i eliminujące znaczny stopień niepewności co do dopuszczalności objęcia zapisem na sąd polubowny niektórych kategorii sporów. Czas jednak pokaże, czy samo usunięcie z przepisów przesłanki zdatności ugodowej sporu, bez szerszego uregulowania ograniczeń kompetencji arbitrażu do spraw cywilnych należących do drogi sądowej, nie stanie się kolejnym źródłem niepewności co do skuteczności zapisu na sąd polubowny.

Dokonując wskazanych zmian w KPC polski ustawodawca przesądził, że zdatność arbitrażową posiadają m.in. spory wynikające ze stosunku spółki handlowej w zakresie zaskarżenia uchwał organów spółek kapitałowych. W poprzednim stanie prawnym to właśnie z uwagi na brak spełnienia kryterium zdatności ugodowej sprawy te nie były uznawane za mogące stać się przedmiotem rozstrzygnięć sądów arbitrażowych. W sporach korporacyjnych szczególnie istotna dla stron postępowania jest jego poufność, a w postępowaniu arbitrażowym może być ona zachowana w znacznie wyższym stopniu niż w postępowaniu przed sądem powszechnym. – Patrycja Bolimowska, Adwokat, Senior Managing Associate, Deloitte Legal.

W sporach korporacyjnych szczególnie istotna dla stron postępowania jest jego poufność, a w postępowaniu arbitrażowym może być ona zachowana w znacznie wyższym stopniu niż w postępowaniu przed sądem powszechnym. Ta zaleta postępowania przed sądem polubownym oraz możliwość wyboru arbitra (specjalisty, który będzie znał specyfikę sporów korporacyjnych) powinny skłaniać uczestników sporów korporacyjnych do skorzystania z tej formy rozstrzygnięcia sporu. Często będzie to również rozwiązanie szybsze niż postępowanie przed sądem powszechnym (rozstrzygnięcie może zapaść już po kilku miesiącach od dnia wszczęcia postępowania zamiast po kilkuletnim postępowaniu). Barierą dla inicjowania postępowania przed sądem polubownym mogą być jednak koszty postępowania. W przypadku sądu powszechnego koszt zaskarżenia jednej uchwały wynosi obecnie 5.000 zł niezależnie od wartości przedmiotu sporu, natomiast w postępowaniu przed stałym sądem polubownym opłata arbitrażowa będzie najczęściej zależna od wartości przedmiotu sporu (np. w przypadku sporu o wartości 1 mln zł opłaty związane z rozpoczęciem postępowania przed Sądem Arbitrażowym przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie wyniosą prawie 80 tys. zł).

Jednocześnie ustawodawca w związku z nowelizacją Kodeksu postępowania cywilnego przewidział, że w sprawach o uchylenie lub stwierdzenie nieważności uchwały zgromadzenia wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością albo walnego zgromadzenia spółki akcyjnej zapis na sąd polubowny będzie skuteczny, jeśli przewiduje obowiązek ogłoszenia o wszczęciu postępowania w sposób wymagany dla ogłoszeń spółki najpóźniej w terminie miesiąca od dnia jego wszczęcia.

Regulacja ta ma gwarantować wspólnikom i akcjonariuszom czynny udział w postępowaniu. Cel ten niekiedy może nie zostać osiągnięty w pełni – w tym terminie może bowiem dojść już do wyznaczenia składu trybunału arbitrażowego czy też podjęcia pierwszych czynności w sprawie (np. wcześniej może odbyć się posiedzenie organizacyjne) bez udziału wspólników (akcjonariuszy). – Łukasz Strankowski, Adwokat, Senior Associate, Deloitte Legal.

W związku z powyższą zmianą szczególnie istotne jest dokonanie odpowiedniej modyfikacji istniejących już zapisów na sąd polubowny w zakresie obowiązku ogłoszenia o wszczęciu postępowania, jeśli określone powyżej sprawy wynikające ze stosunku spółki mają zostać poddane kognicji sądu arbitrażowego. W razie braku zawarcia takich postanowień, skierowanie sporu do postępowania przed sądem polubownym nie będzie możliwe.

Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego wprowadza również istotną zmianę dotyczącą obowiązującej strony wersji regulaminu stałego sądu polubownego. Przesądzono, że „jeżeli strony nie postanowiły inaczej, wiąże je regulamin stałego sądu polubownego obowiązujący w dacie wniesienia pozwu”. Dotychczas, zasadą było obowiązywanie regulaminu z daty zawarcia zapisu na sąd polubowny, co niekiedy powodowało konieczność rozpatrywania sprawy zgodnie z poprzednim regulaminem mimo obowiązywania jego nowej (zazwyczaj lepszej) wersji. Zmiana eliminuje to ryzyko oraz wprowadza zasadę obowiązywania nowego regulaminu, co powinno się przyczynić to zwiększenia bezpieczeństwa obrotu.

Ostatnia zmiana dotyczy sposobu wybierania arbitra, gdy po jednej stronie sporu występuje więcej niż jedna osoba. Ustalono, że w takiej sytuacji osoby te powołują arbitra jednomyślnie, chyba że zapis na sąd polubowny stanowi inaczej.

W sieci znaleźć można kuszące oferty hostingowe w bardzo atrakcyjnej cenie. Hosting za kilkadziesiąt złotych na rok i wysoka jakość usługi – czy to jest możliwe? Oczywiście nie w każdym przypadku za bardzo tanią ofertą będzie się ukrywać usługa o bardzo niskich parametrach i kiepskiej jakości. Na rynku dostępne są serwery, które mimo niskiej ceny mają bardzo dobre parametry i są niezawodne. Jak rozpoznać, który tani hosting jest naprawdę dobry?

Tani i dobry hosting

Usługa, która jednocześnie jest tania i dobra? To możliwe, szczególnie na rynku hostingowym. Pytanie, w jaki sposób rozpoznać serwer, żeby mimo niskiej ceny działał niezawodnie. Można to zrobić na wiele różnych sposobów, a czynników, które należy wziąć przy tym pod uwagę, jest naprawdę dużo. Które są najważniejsze?

• Sprawdzona marka – czy wiarygodna, solidna marka może zaproponować usługę w bardzo atrakcyjnej cenie? Tak. Przykładem niech będzie tani hosting AZ.pl, gdzie usługa w pierwszym roku jest dostępna nawet za mniej niż 10 zł, a mowa o pakiecie z nieograniczonym transferem. Znane marki dbają o jakość swoich usług i klientów, a to właśnie powinno mieć dla korzystającego z oferty szczególne znaczenie.
• Darmowy test – podstawą w korzystaniu z usług serwerowych jest możliwość ich darmowego przetestowania. Jeśli firma nie ma niczego do ukrycia, to oczywiście umożliwi darmowe sprawdzenie, jak działa usługa. Najczęściej taki okres testowy trwa 14 dni, co już wystarcza, żeby móc sprawdzić jakość działania usługi. Warto wykorzystać go optymalnie – zainstalować stronę, sprawdzić, jak działa suport i zweryfikować, czy strona szybko się ładuje.
• Warunki przedłużenia – to normalne, że zazwyczaj pierwszy rok korzystania z usługi serwerowej jest dosyć tani, a drugi już droższy, ale warto sprawdzić, jak będzie to wyglądało w kolejnym. Czy osoba, która skorzysta z promocji, zobowiązana jest do minimum jednego przedłużenia usługi po cenie regularnej? Jeśli taki obowiązek istnieje, to oczywiście nie przekreśla to jeszcze opłacalności oferty. Po prostu należy policzyć, ile będzie nas kosztować korzystanie z usługi przez 2 lata.
• Wysoki uptime – czyli nieprzerwany czas działania serwera. Warto ocenić choćby podczas okresu testowego, jak wygląda dostępność usługi. Należy zwracać uwagę na takie oferty serwerowe, gdzie uptime wynosi powyżej 99,9 proc. Dlaczego nie 100 proc.? Gdyż każdy serwer musi mieć aktualizowane oprogramowanie, a z czasem niezbędna okazuje się wymiana podzespołów. Wprawdzie znany jest przypadek serwera, który działał przez wiele lat bez przerwy, ale to maszyna, która dawała możliwość wymiany tych podzespołów bez wyłączania usługi.
• BOK – w przypadku usług serwerowych wsparcie jest bardzo ważne. Jeśli po wysłaniu wiadomości e-mail do administratora serwera nie udzieli on odpowiedzi tego samego dnia, lecz po kilku dniach, to lepiej z takiej usługi po prostu zrezygnować. Identycznie wygląda to w przypadku telefonicznego połączenia z suportem. Jeśli po połączeniu telefonicznym usłyszysz informację o 25 oczekujących na rozmowę, to trudno taką usługę ocenić pozytywnie. 

Ograniczenia – to one mogą spowodować, że mimo atrakcyjnej ceny nie warto stawiać na dany serwer. Dlaczego? Hosting może umożliwiać dodanie tylko jednej domeny, założenie tylko kilku skrzynek e-mail czy skorzystanie z jednej bazy danych. To oczywiście tylko przykłady. Sporym problemem są bardzo duże ograniczenia pod względem obciążenia procesora, pamięci RAM i wielu innych parametrów. Szukający porad, jak założyć sklep internetowy, mogą natrafić na informację, że wystarczy do tego serwer współdzielony. I jest to prawda, ale będzie to realne wyłącznie wówczas, gdy usługa zapewnia naprawdę bardzo dobre parametry.

• Banki zaostrzają warunki przyznawania kredytów firmom – szczególnie tym najmniejszym, które tego najbardziej potrzebują.
• Ograniczenie finansowania wpływa na nastroje przedsiębiorców – mierzący je wskaźnik PMI w sierpniu dziesiąty raz z rzędu nie przekroczył 50 pkt., a w lipcu wynosił tylko 47,4 pkt. To najgorszy wynik od kwietnia 2013 roku.
• Niepewność finansowa i gospodarcza w Polsce jest wysoka także wśród większych firm – tak uważa 63 proc. dyrektorów finansowych w kraju*

Niska dostępność kredytów firmowych jest narastającym problemem, z jakim spotykają się firmy w Polsce. Udział kredytów w inwestycjach i finansowanie firm w kanale bankowym spada. Firmy wiedzą o problemach z uzyskaniem kredytu, a taka wiedza przekłada się na ich plany biznesowe. WG badania INDICATOR przeprowadzonego dla Związku Banków Polskich 64% firm nie zamierza w tym roku w ogóle starać się o bankowy kredyt inwestycyjny.

– Barierą, jeśli chodzi o finansowanie firm przez banki, jest ocena ryzyka kredytowego. Duża część przedsiębiorstw, zwłaszcza krótko funkcjonujących na rynku, nie posiada żadnej zdolności kredytowej możliwej do udokumentowania w banku. Wciąż przeszło 70% działalności small biznesu finansowane jest więc ze środków własnych. Bardzo szybko rośnie jednak udział faktoringu w finansowaniu. To coraz częściej złoty środek dla firm, które odbiły się od drzwi banku, a nie mają wystarczających środków własnych – mówi Maciej Wilk – Dyrektor Regionu Małopolskiego w eFaktor.

Wg danych publikowanych przez Polską Agencję Prasową w pierwszej połowie 2019 roku banki odmówiły kredytu co piątej firmie. To więcej niż rok, czy dwa lata temu.

10 miesiąc pod kreską

Problemy z finansowaniem przekładają się na nastroje przedsiębiorców. Mierzący je

Wskaźnik PMI dla Polski w czerwcu 2019 wyniósł 48,4 pkt. W lipcu spadł nawet do 47,4 pkt. To najgorszy wynik od kwietnia 2013 roku. W sierpniu wzrósł wprawdzie do 48,8 pkt. Jednak 10 miesiąc z wynikiem poniżej 50 pkt. Oznacza możliwe kłopotu gospodarki i firm. Takie wskaźniki PMI sygnalizują najdłuższy od sześciu lat okres pogarszania się koniunktury w polskim sektorze wytwórczym.

– Małym firmom, szczególnie bez długiego stażu na rynku, o kredyt jest bardzo trudno, nic dziwnego, że takie wykluczenie przekłada się na nastroje. Banki ryzyko udzielania im kredytów i pożyczek uważają za niebezpiecznie wysokie. Dostrzegamy ten problem, bo trafia do nas bardzo wielu przedsiębiorców szukających finansowania. Przy faktoringu inaczej odbywa się ocena ryzyka. Zabezpieczeniem finansowania są pieniądze już zarobione przez przedsiębiorców i wystawione przez nich, a niekwestionowane przed odbiorców faktury. W naszym przypadku także branże z trudnościami mają szansę na wsparcie. Nie zamykamy się na nie, pod warunkiem, że pozytywnie wypadnie ocena jakości należności oraz portfela odbiorców – mówi Maciej Wilk z eFaktor.

Niepewność finansowa i gospodarcza nieobca jest też większym firmom. W opinii dyrektorów finansowych badanych przez Deloitte jest wysoka lub bardzo wysoka według 63 proc. z nich. Nadzieję na wzrost przychodów ma tylko 25 proc.

Spadek atrakcyjności kredytów idzie w parze ze wzrostem faktoringu. Od kilku lat faktoring jest coraz bardziej dostępny i osiągalny dla firm o niewielkich obrotach, prowadzących uproszczoną księgowość. To one zawsze miały największe problemy z uzyskiwaniem kredytów.

Dla części przedsiębiorców sezon urlopowy stanowi najbardziej dochodowy okres w roku, dla innych z kolei, oznacza przede wszystkim zastój w biznesie. W przypadku przedstawicieli tej drugiej grupy, przejściowy spadek przychodów sam w sobie nie jest zmartwieniem. Zagrożeniem mogą być jego ewentualne konsekwencje, czyli wpływ na stabilność finansową firmy.

Najczęstszym skutkiem sezonowego spadku popytu na produkty i usługi jest pojawienie się problemów z płynnością finansową. Przed spodziewanym okresem spowolnienia, przedsiębiorcom najczęściej pozostaje jedynie skupić się na zabezpieczeniu finansów firmy. Jakie rozwiązania, poza kredytami i pożyczkami, powinni mieć na uwadze w tym niełatwym czasie? Oto kilka prostych porad, które pomogą przetrwać zastój w biznesie w sezonie urlopowym.

Monitorowanie stanu konta firmowego

Konieczność pilnowania stanu finansów wydaje się kwestią oczywistą, ale wielu przedsiębiorców niestety o niej zapomina. Mowa tu nie tylko o skutecznym egzekwowaniu płatności od kontrahentów, ale również o odpowiednim, zapobiegającym problemom finansowym, planowaniu budżetu. Gdy zbliża się sezon urlopowy i spodziewany jest zastój w biznesie, trzeba przede wszystkim lepiej planować wydatki. Większy zapas gotówki zapewni spokój w okresie spowolnienia i pozwoli z łatwością regulować bieżące zobowiązania.

Prognozowanie przepływów pieniężnych

Zastój w biznesie jest zwykle mniej dokuczliwy, gdy przedsiębiorca orientuje się, jaka może być skala ewentualnych trudności. Dlatego też, warto sporządzić prognozę kosztów i przychodów (w układzie miesięcznym) na sezon urlopowy, a najlepiej na cały rok. Jeśli działalność prowadzi już od dłuższego czasu, pomocne w tym zakresie będą dla niego miesięczne wyniki z poprzednich lat. Analizując historyczne przepływy pieniężne może ocenić, jak w przeszłości przebiegały w firmie okresy spowolnienia.

Zachęty do szybszego opłacania faktur w sezonie urlopowym

Spowolnienie w sezonie urlopowym jest szczególnie ryzykowne dla firm stosujących odroczone terminy płatności. Dlatego w ich przypadku, walka z zastojem finansowym powinna koncentrować się na przyspieszeniu wpływu środków od kontrahentów. By zachęcić odbiorców do szybszego opłacania faktur, mogą one oferować na przykład rabaty za natychmiastową zapłatę. Takie rozwiązanie z różnych względów nie zawsze jest możliwe, ale tam, gdzie udaje się je wdrożyć, pozytywnie oddziałuje na płynność finansową firmy.

Faktoring sposobem na zastój w biznesie

By nie dopuścić do utraty płynności w sezonie urlopowym, można skorzystać z usług faktoringu klasycznego (należnościowego). Występuje on w kilku różnych odmianach, ale istota każdej z nich jest taka sama. Przedsiębiorstwo przekazuje instytucji faktoringowej faktury z odroczonym terminem zapłaty, w zamian za co, często jeszcze tego samego dnia otrzymuje od niej należne pieniądze. Dzięki temu, może zyskać dostęp do środków zamrożonych w należnościach i poprawić swoją płynność finansową. Ci przedsiębiorcy, którzy potrzebują wsparcia głównie w sezonie urlopowym i nie chcą nawiązywać długoterminowej współpracy z faktorem, powinni zainteresować się „Fakturą na Raz”. To produkt oferowany przez firmę Faktoria, który pozwala w szybki i wygodny sposób, za pośrednictwem drogi elektronicznej, przekazać do sfinansowania wybraną należność. W ten sposób można uzyskać środki nawet w ciągu 30 minut od zaakceptowania przesłanej faktury. Więcej o szczegółach działania i zaletach takiego rozwiązania można przeczytać na stronie:  https://faktoria.pl/faktura-na-raz.

O czym jeszcze warto pamiętać?

By móc przetrwać zastój w biznesie, trzeba się do niego odpowiednio przygotować. Przed sezonem urlopowym należy dobrze przeanalizować kondycję finansową przedsiębiorstwa i sytuację na rynku, a także sprawdzić możliwości finansowania. Ważne jest jednak, aby o wszystkie te kwestie zadbać zanim pojawią się negatywne konsekwencje zastoju. Gdy wystąpią już problemy z płynnością, nie będzie można liczyć na skorzystanie z faktoringu czy innych metod finansowania. Kluczem do przetrwania okresu spowolnienia jest zabezpieczenie finansów firmy i wczesne reagowanie na ewentualne trudności.

Grafik pracy to dokument bardzo wymagający w przygotowaniu – a na pewno bardziej wymagający niż się to niektórym przedsiębiorcom wydaje. Oczywiście, można stworzyć plan urlopów bez większego zastanowienia, ale takie lekkomyślne podejście do sprawy szybko pociągnie za sobą konkretne konsekwencje. W poniższym artykule tłumaczymy, dlaczego do układania harmonogramu czasu pracy warto się przyłożyć i podpowiadamy, w jaki sposób można sobie w tym pomóc. Skorzystaj z metody, która usprawnia tworzenie harmonogramu nawet o 70% i przekonaj się, jak wpłynie to na funkcjonowanie Twojej firmy!

1. Uchroń się przed wysoką karą!

Godziny pracy, długości urlopów i wymaganych odpoczynków, okresy rozliczeniowe – wszystkie te rzeczy nie są ustalane przez pracodawcę, ale przez polskie prawo. Ignorantia iuris nocet, czyli nieznajomość prawa szkodzi – jeśli, nawet nie do końca świadomie, złamiesz zasady regulowane w Kodeksie pracy, ukręcisz na siebie bat i ściągniesz potężną karę, którą nałoży Inspekcja Pracy. Żaden przedsiębiorca nie chce być 30 tysięcy w plecy tylko z powodu niedopilnowania pewnych sztywnych reguł. Dlatego układając plan urlopów 2019 czy każdy inny grafik pracy koniecznie skorzystaj z bezpłatnego narzędzia, które skontroluje, czy wszystko jest w porządku pod kątem prawnym. Narzędzie na stronie GrafikOptymalny.pl zda egzamin przy różnych typach etatów i umów – nieważne, czy w Twojej firmie obowiązuje system równoważny czy tryb pracy zmianowej.

2. Zadbaj o wizerunek przedsiębiorstwa i zasłuż na lojalność pracowników

O ile niezgodny z prawem czy po prostu nieumiejętnie stworzony grafik pracy prędzej czy później spowoduje, że wieść się rozniesie, praca zdezorganizuje, a firma straci w oczach klientów i pracowników, o tyle porządny harmonogram przyniesie przedsiębiorstwu wiele dobrego. Przemyślany plan urlopów sprawi, że cała kadra będzie zadowolona. Pracownicy, którzy otrzymają wolne na wesele, ważny egzamin czy badanie lekarskie odwdzięczą się lojalnością i wzrostem efektywności pracy. Unikniesz organizowania zastępstw na ostatnią chwilę, zbędnych opóźnień, tłumaczenia się z niewykonania usługi na czas i kosztownej rotacji pracowników. Dobrze traktując swoich ludzi i szanując ich potrzeby sprawisz, że Twoja firma będzie lepiej postrzegana i kadra będzie chciała dla Ciebie (dłużej i lepiej) pracować.

3. Unikając zbędnych strat, zmaksymalizujesz zyski!

Umiejętnie stworzony grafik pracy powinien skoncentrować się na tym, jak dopilnować firmowego budżetu, ustrzec się finansowych strat, zoptymalizować koszty i zwiększyć zyski. Są takie branże – zwłaszcza usługowe – gdzie w zależności od pory roku, dnia tygodnia czy nawet pogody w firmie potrzeba mniej lub więcej ludzi. Uwzględnij faktyczne zapotrzebowanie na pracowników i upewnij się, że te różnice widać w harmonogramie pracy. Niech Twoi ludzie nie będą zmuszani to nieefektywnych zmian na zakładkę; oszczędź im też nadgodzin, o ile nie jest to absolutnie konieczne. Oni będą zadowoleni, że nie muszą przesiadywać w firmie całych godzin, a Ty nie będziesz musiał wypłacać dodatku do pensji. Cały czas kontroluj, czy zaplanowany harmonogram odzwierciedla wstępne założenia budżetu. Bezpłatny program, przy pomocy którego można stworzyć grafik czasu pracy, ułatwi Ci to zadanie – automatycznie podliczy koszty zatrudnienia i podpowie, jak je zoptymalizować.

Na początku lipca 2019 r. Dziennik.pl poinformował o masowych blokadach rachunków bankowych należących do przedsiębiorców, dokonywanych przez Krajową Administrację Skarbową. W pierwszej połowie 2019 r. zablokowała ona aż 2,5 razy więcej zgromadzonych na nich środków niż w całym 2018 r. A jak zapowiada fiskus, blokad będzie jeszcze więcej i w szerszym zakresie. Co gorsza, zajmując zgromadzone na koncie pieniądze, skarbówka nie musi przedstawiać żadnych dowodów na popełnienie przestępstwa przez ich posiadacza. Taka dokonywana „z zaskoczenia” blokada może sparaliżować funkcjonowanie firmy. Nic dziwnego, że przedsiębiorcy coraz częściej pytają o zagraniczne rachunki bankowe.

Bo limity trzeba wyrobić

Od połowy stycznia 2018 r. funkcjonuje STIR, czyli System Teleinformatycznej Izby Rozliczeniowej. Pozwala on organom KAS prześwietlać rachunki bankowe przedsiębiorców w poszukiwaniu nieprawidłowości skarbowych. Gdy na takie zdaniem systemu natrafi, szef KAS może dokonać blokady zgromadzonych na rachunku środków na okres 72 godzin. Jeśli skarbówka stwierdzi nieprawidłowości, a szacowana kwota zobowiązania podatkowego przekracza 10 tys. euro, okres ten wydłuży się do trzech miesięcy.

Zgodnie z przewidywaniami Ministerstwa Finansów, KAS będzie blokować około 4,6 tys. rachunków przedsiębiorców rocznie. Według szacunków takie działania podejmowane przy wykorzystaniu STIR w ciągu 10 lat wzbogacą budżet państwa kwotą ponad 47 mld zł.
KAS podgląda dwa miliony przedsiębiorców

W kwietniu 2018 r. resort finansów pochwalił się dokonaniem blokady kont bankowych i zatrzymaniem podejrzanych o oszustwo na kwotę 37 mln zł. Jednocześnie poinformował, że było to możliwe dzięki stałemu monitoringowi 5 mln kont, należących do 2 mln przedsiębiorców.

Fiskus blokuje więcej i jak zapowiada, będzie blokować jeszcze więcej

Do 30 lipca 2018 r. skarbówka prześwietliła około 2 mld rekordów dotyczących przeprowadzonych przez przedsiębiorców transakcji, dzięki przeprowadzonej z pomocą STIR analizie 3,3 mln NIP i około 9 mln rachunków bankowych. We wrześniu 2018 r. obowiązek automatycznego przekazywania informacji o wszystkich prowadzonych rachunkach podmiotów kwalifikowanych rozszerzył się na SKOK-i.

Dochody podatkowo-celne Skarbu Państwa w całym 2018 r. wyniosły 353,4 mld zł. KAS pobrała od podatników o 34,6 mld zł więcej niż w 2017 r. i o 77,1 mld zł więcej niż w 2016 r. W maju 2019 r. ówczesny szef KAS Marian Banaś powiedział, że dwa lata stosowania regulacji dotyczących split payment, pakietu paliwowego i STIR przyniosły budżetowi 100 mld zł, a szara strefa w sektorze paliwowym spadła z 26% do 12,5%. Jak zadeklarował, KAS ma jeszcze dużo do zrobienia, bo wciąż pozostaje te 12,5%.
2,5 razy więcej zajętych środków i blokada lokat terminowych
„Przez pół roku szef Krajowej Administracji Skarbowej zajął na kontach podejrzanych podmiotów 2,5 razy więcej pieniędzy niż w całym roku 2018. (…) Krajowa Administracja Skarbowa zajęła 192 rachunki bankowe należące do 39 podejrzanych podmiotów. Było to związane z podejrzeniem uszczupleń podatkowych na ponad 344 mln zł. Urzędnicy zabezpieczyli w ten sposób prawie 24,8 mln zł (…) Dane dotyczą okresu od 1 stycznia do 13 czerwca 2019 r.” – podał w artykule z 3 lipca 2019 r. Dziennik.pl. A liczby te mają rosnąć, bo od 1 lipca 2019 r. KAS może również zajmować lokaty terminowe. W ten sposób każdy przedsiębiorca, który będzie chciał wycofać lub przelać środki z lokaty terminowej, zostanie tej szansy pozbawiony, bo zgromadzone na niej pieniądze będą przez skarbówkę zamrożone.

Skarbówka może blokować, nie mając żadnych dowodów

29 stycznia 2019 r. podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Filip Świtała, w odpowiedzi na interpelację nr 28610 w sprawie przepisów regulujących działanie systemu STIR, które poważnie mogą zaszkodzić polskim przedsiębiorstwom, złożoną przez posłankę Aldonę Młyńczak, poinformował, że średnia dokonanych na żądanie Generalnego Inspektora Informacji Finansowej w latach 2015-2017 blokad rachunków firm wyniosła 338 rocznie, a ich podstawą była najczęściej ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

W odpowiedzi podsekretarz zwrócił jednocześnie uwagę, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 września 2018 r. (sygn. akt III SA/WA 2057/18) skarbówka, zajmując konto, nie musi przeprowadzać żadnego postępowania dowodowego.

Brak pieniędzy na wypłaty, wyrejestrowanie firmy

W artykule z 9 lipca 2018 r. Rzeczpospolita opisała trudną sytuację przedsiębiorstw, które w wyniku dokonanej przez KAS blokady rachunku firmowego, nie były w stanie zagwarantować swoim pracownikom środków na wypłaty. W kwietniu 2019 r. dziennik przytoczył również złożoną na ręce Rzecznika Praw Obywatelskich skargę właściciela firmy, któremu skarbówka zablokowała konto wskutek podejrzenia wykorzystywania go do celów związanych z wyłudzeniami skarbowymi. Utracił on dostęp do swoich pieniędzy bez jakiegokolwiek powiadomienia, choć szef KAS ma zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej obowiązek niezwłocznego udzielenia informacji o takiej blokadzie.
Blokada „z zaskoczenia” odebrała przedsiębiorcy możliwość obrony swoich praw, w konsekwencji prowadząc do wyrejestrowania prowadzonej przez niego firmy z rejestru czynnych podatników VAT. Rzecznik stwierdził, że takie działania fiskusa mogą naruszać prawa i wolności obywatelskie oraz zasadę państwa prawa.

10 razy więcej blokad rachunków

W artykule z 3 lipca 2019 r. pt. „Coraz więcej blokad rachunków bankowych dzięki STIR” GazetaPrawna.pl, podsumowując wzmożone działania skarbówki na polu blokowania kont podatników, ujawniła, że urzędnicy zabezpieczyli na zablokowanych rachunkach niecałą jedną dziesiątą kwot szacowanych uszczupleń podatkowych. Zestawiając te dane ze słowami byłego szefa KAS, a obecnego Ministra Finansów o konieczności likwidacji pozostałej szarej strefy, można nabrać obaw, że chcący spełnić życzenie swojego szefa urzędnicy, będą musieli nasilić intensywność swoich działań 10-krotnie.

Jednak na szczęście dla przedsiębiorców na postanowienie o blokadzie rachunku bankowego przysługuje im instytucja skargi do sądu administracyjnego. Można też założyć zagraniczny rachunek bankowy. W obliczu zapowiedzi ministra i rosnącej w tempie 2,5 razy rocznie wysokości zajęć, wydaje się to znacznie pewniejszym sposobem ochrony majątku firmy. 4 stycznia 2019 r. WSA w Warszawie, oddalając skargę przedsiębiorcy na zaskakującą go, nie połączoną z jakąkolwiek informacją, blokadę konta stwierdził, że: „…racjonalny przedsiębiorca powinien się liczyć z tym, że organ może w stosunku do niego zastosować obowiązujące procedury, w szczególności polegające na blokadzie posiadanego rachunku” (sygn. akt III SA/Wa 2960/18).

Otwarcie konta w zagranicznym banku nie musi oznaczać przeniesienia za granicę rozliczeń całej prowadzonej działalności. Może ono bowiem pełnić funkcję konta alternatywnego, gdzie spółka będzie sukcesywnie odprowadzać część kapitału, nadwyżek finansowych lub oszczędności, stanowiących zabezpieczenie na wypadek wystąpienia takich właśnie, jak opisywanych wyżej sytuacji kryzysowych.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Według tegorocznego badania Accountemps, aż 94% menedżerów wyższego szczebla z sentymentem spogląda na swoich byłych podopiecznych, podczas gdy w 2015 inne studium   pokazuje, że 76% firm akceptuje powroty. Niedobór talentów, zjawisko „job hoppers”, ale też przekonanie o wysokich kwalifikacjach odchodzących pracowników, a z ich strony – tęsknota za kulturą organizacyjną i możliwościami rozwoju, sprawiają, że ponowne zatrudnienie zyskuje na popularności.

Mimo że niemal wszyscy menedżerowie powitaliby pracownika z otwartymi ramionami, to już tylko 52% tych ostatnich chętnie zaaplikowałoby ponownie. Co może skłonić do powrotu? – Wbrew pozorom, nie jest to kwestia samych wykonywanych obowiązków – mówi Dominika Nawrocka, Brand Communication Manager Capgemini – bardzo dużo zależy od kultury organizacyjnej w miejscu pracy oraz samych przełożonych. Potrzeba zdobycia innych doświadczeń czy spróbowania gdzie indziej jest naturalna, szczególnie dla osób młodych i tych, które dopiero zaczynają swoją przygodę zawodową. Ważne, żeby takie osoby spotkały się z inkluzywnym otoczeniem, mądrym menedżerem i inspirującym zespołem. Jeśli to nie zatrzyma – to może skłonić do powrotu – dodaje.

Rzeczywiście, jako główne przyczyny niechęci do powrotu pracownicy wymieniają niezadowolenie związane z niewłaściwym podejściem przełożonych (22%), niedopasowanie kultury organizacyjnej (17%), niewypełnianie obowiązków pracodawcy oraz palenie za sobą mostów przez samą firmę. Ci, którzy wracają, często wymieniają właśnie pracę w odpowiednim zespole i możliwości rozwoju – Nie jest tajemnicą, że to co jest największą siłą firmy to ludzie i to dla nich wróciłam przede wszystkim – mówi Edyta Piotrowska – Senior Director w Capgemini, która po dwóch latach pracy w firmie odeszła na osiem miesięcy, żeby następnie wrócić na kolejne osiem lat – Po raz pierwszy wybrałam Capgemini, bo marzyłam o pracy w dużej korporacji, a po raz drugi wybrałam, ponieważ wiedziałam, że wyzwań, których wtedy szukałam, nie znajdę gdzie  indziej. Kiedy pojawiłam się na ponownej rekrutacji, spotkałam ponownie ten zespół, tych ludzi i tę energię. Nie miałam wątpliwości, pomimo, że rozważałam inne opcje – dodaje.

– Powrót do firmy po latach, to się zdarza – przekonuje Maciej Nuckowski, członek zarządu Diebold Nixdorf – Większość młodych ludzi rozpoczyna swoją karierę w IT i nowych technologiach jeszcze na studiach lub zaraz po nich pracując na przykład w service desk. Jest to często ich pierwsze doświadczenie zawodowe, podczas którego zdobywają wiedzę i umiejętności miękkie, które przydają się im na kolejnych etapach kariery. Kiedy już przejdą całą ścieżkę od pierwszej, aż do trzeciej linii wsparcia, bardzo często szukają możliwości rozwoju nieco szerzej w branży, aby po latach wrócić znów do firmy, ale w już zupełnie innej roli. Dlatego jakiś czas temu, podjęliśmy oczywistą decyzję, aby oferować umowę o pracę dla takich osób. To daje im poczucie bezpieczeństwa i buduje dobre relacje na przyszłość – podsumowuje.

Jakie są benefity ponownego przyjęcia pracownika? Według Kronos Workforce Institute, około 33 procent specjalistów HR i 38 procent menedżerów twierdzi, że największą zaletą zatrudniania „powracających dzieci” była znajomość kultury firmy; a 1/3 uważała, że takie osoby potrzebują mniej treningu. – Ci, którzy wrócili, są często nawet bardziej zaangażowani niż za pierwszym razem, a ich utrzymanie w organizacji jest łatwiejsze – skoro wracają, to widać, że czują do nas chemię i to się nie zmieni. Zdarza się, że przynoszą ze sobą również cenne doświadczenia. Znają organizację, a my znamy ich możliwości – wylicza Dominika Nawrocka.

– W dzisiejszych czasach firmy poszukują osób wnoszących różnorodne doświadczenia, co zwiększa ich konkurencyjność. Dodatkowo niewątpliwą zaletą ludzi, którzy wracają do firmy, w której rozpoczęli karierę, jest znajomość firmy, ludzi, procesów. To pozwala im na szybkie wejście w bieżące projekty, ale z perspektywą rynkową co znacząco podnosi jakość zadań którymi się zajmują. To spojrzenie z zewnątrz jest z reguły unikatowe i wpływa na lepszą jakość pracy w roli menedżera, kierownika czy dyrektora działu – mówi Maciej Nuckowski.

Czy są wobec tego przesłanki, żeby nie zatrudniać?

– Na pewno taka decyzja wymaga przemyślenia przez obie strony. Powinniśmy przede wszystkim dobrze poznać przyczyny odejścia, żeby wiedzieć, że takie czynniki nie odegrają równie decydującej roli w przyszłości. Należy również dobrze przygotować komunikację powracającego pracownika, szczególnie jeśli wraca na wyższe stanowisko– mówi Dominika Nawrocka.

Warto pielęgnować relację z byłymi pracownikami firmy i tworzyć sieć osób, które nadal mogą być potencjalnie wartościowymi członkami zespołu. O możliwej sile relacji z pracodawcą Capgemini przekonało się realizując projekt „Capsolutnie najważniejsi. Urodzinowa kapsuła czasu Capgemini”. W ramach tego projektu ponad 7 tysięcy byłych i obecnych pracowników z 6 miast i 4 linii biznesowych mogło podzielić się swoimi wspomnieniami dotyczącymi pracy w firmie na specjalnie do tego stworzonej, wirtualnej platformie. Firma stworzyła też specjalną stronę, na której zachęca pracowników do powrotu – Chcemy, żeby wiedzieli, że odchodząc nie spalili żadnych mostów – podsumowuje Dominika Nawrocka.

Eurostat niedawno opublikował najnowsze dane na temat przeludnienia mieszkań. Wskazują one, że sytuacja w Polsce znów się poprawiła.

Przeludnienie domów i lokali stanowi jeden z największych problemów rodzimej „mieszkaniówki”. Na tle innych państw członkowskich Unii Europejskiej, nasz kraj nadal prezentuje się słabo. Pewnym pocieszeniem jest systematyczny spadek wskaźnika przeludnienia polskich mieszkań obliczanego przez Eurostat. Na podstawie najnowszych danych, eksperci RynekPierwotny.pl sprawdzili, jak ten wskaźnik zmniejszył się w 2018 r.

Wskaźnik przeludnienia mówi nam o tym, jaka część populacji danego kraju musi zasiedlać przeludnione mieszkanie. Wedle założeń Eurostatu, dom lub lokal nie będzie przeludniony, jeżeli spełnia wszystkie poniższe warunki:

• jeden pokój dla każdej pary w gospodarstwie domowym
• jeden pokój dla każdej samotnej osoby w wieku przynajmniej 18 lat
• samodzielny pokój dla każdego gospodarstwa domowego
• jeden pokój dla dwojga osób tej samej płci w wieku 12 lat – 17 lat
• samodzielny pokój dla osoby w wieku 12 lat – 17 lat (jeśli nie może ona mieszkać z osobą o tej samej płci)
• jeden pokój dla dwojga dzieci w wieku do 12 lat

Dane Europejskiego Urzędu Statystycznego wskazują, że w 2018 r. wskaźnik przeludnienia mieszkań obliczony dla Polski po raz pierwszy spadł poniżej 40%. Długookresowe zmiany wspomnianego wskaźnika przedstawiają się następująco:

• 2005 r. – 54,1%
• 2006 r. – 54,1%
• 2007 r. – 52,3%
• 2008 r. – 50,8%
• 2009 r. – 49,1%
• 2010 r. – 47,5%
• 2011 r. – 47,2%
• 2012 r. – 46,3%
• 2013 r. – 44,8%
• 2014 r. – 44,2%
• 2015 r. – 43,4%
• 2016 r. – 40,7%
• 2017 r. – 40,5%
• 2018 r. – 39,2%

Kolejny spadek odsetka Polaków zasiedlających przeludnione mieszkania na pewno może cieszyć. Trzeba jednak pamiętać, że wynik Polski nadal jest znacznie wyższy od unijnej średniej wynoszącej ok. 15%.

Autor: Andrzej Prajsnar, ekspert portalu RynekPierwotny.pl

Metro Properties, spółka należąca do grupy Metro AG, zbyła portfolio 11 sklepów Cash & Carry w Polsce, na Węgrzech i w Czechach w ramach transakcji sprzedaży i najmu zwrotnego (sale and leaseback). Portfel nieruchomości nabyła inwestująca w imieniu funduszu regulowanego AIF spółka FLE GmbH z siedzibą w Wiedniu, podmiot zależny francuskiej grupy LFPI. Spółce Metro Properties doradzała firma Colliers International, która reprezentowała markę w prowadzeniu transakcji w Polsce, na Węgrzech i w Czechach. Jest to największa w tym roku transakcja w Europie Centralnej oraz jedna z największych w Europie w formacie sprzedaż i najem zwrotny.

Transakcja o łącznej wartości ponad 250 milionów euro została sfinalizowana w sierpniu 2019 roku. Metro oraz Makro Cash & Carry będą nadal prowadzić swoje hurtownie we wszystkich wspomnianych lokalizacjach na podstawie długoterminowych umów najmu.

Metro Properties oferuje usługi w zakresie profesjonalnego zarządzania nieruchomościami na wszystkich etapach cyklu życia obiektu. Wykorzystując szerokie kompetencje w zakresie obrotu i zarządzania nieruchomościami, Metro Properties aktywnie zwiększa wartość nieruchomości należących do grupy Metro. Działania te obejmują inwestycje w perspektywiczne lokalizacje, ich zrównoważony rozwój oraz transakcje sprzedaży i najmu zwrotnego w oparciu o długoterminowe umowy.

Portfel 11 nieruchomości o ugruntowanej pozycji obejmuje 5 sklepów Makro Cash & Carry w Polsce (Warszawa, Wrocław, Kraków i Lublin), 3 nieruchomości Metro Cash & Carry na Węgrzech (Budapeszt) i 3 markety Makro Cash & Carry w Czechach (Praga). Spółka Metro Properties zachowała prawa własności do kilku sąsiednich działek w Polsce i Czechach z zamiarem realizacji projektów zabudowy wielofunkcyjnej.

W Polsce za doradztwo spółce Metro Properties był odpowiedzialny Luke Dawson, dyrektor zarządzający oraz szef Działu Capital Markets na region CEE oraz Dariusz Forysiak, dyrektor w Dziale Doradztwa Inwestycyjnego w Polsce.

— Ze względu na wyjątkowość i wielkość sprzedawanego portfela ważna była dla nas nie tylko dogłębna analiza nieruchomości, ale, co ważniejsze, działalności operacyjnej Metro. Ta transakcja wymagała przygotowania pola do długoterminowego partnerstwa, które wykracza poza tę początkową transakcję. Jesteśmy dumni, że mogliśmy przyczynić się do zacieśnienia relacji pomiędzy tymi dwoma partnerami — powiedział Dariusz Forysiak, dyrektor w Dziale Doradztwa Inwestycyjnego w Polsce.

W czerwcu Toyota rozpoczęła budowę pierwszej w Japonii fabryki oczyszczania litu do produkcji baterii samochodowych. Wspólna inwestycja japońskiego koncernu i australijskiej firmy wydobywczej Orocobre to kolejny krok Toyoty do zyskania większej niezależności w produkcji samochodów elektrycznych i hybrydowych. W ostatnich dniach został wybrany dostawca technologii przetwarzania litu do fabryki Naraha – Veolia Water Technologies. Fabryka zostanie uruchomiona w 2021 roku i będzie przetwarzać surowiec z kopalni Toyoty i Orocobre w Argentynie.

Toyota Tsusho Corp. i Orocobre podjęły w kwietniu decyzję o budowie fabryki Naraha produkującej czysty wodorotlenek litu, potrzebny do produkcji baterii do samochodów elektrycznych i hybrydowych. Będzie to pierwszy tego rodzaju zakład w Japonii. Większość produkcji trafi do japońskich producentów baterii. Wodorotlenek litu będzie powstawał z surowca w postaci węglanu litu, wydobywanego w kopalni Olaroz w północnej Argentynie, rozbudowywanej obecnie przez Orocobre i Toyotę. W 2018 roku Toyota Tsusho kupiła 15% udziałów w australijskiej firmie wydobywczej, inwestując 282 miliony dolarów. Efektem współpracy jest zwiększenie wydobycia o 25 000 ton do łącznej ilości 42 500 ton litu rocznie.

Budowa fabryki Naraha ruszyła w czerwcu, a jej uruchomienie jest planowane na pierwszą połowę 2021 roku. Zakład będzie przerabiać 9 500 ton surowca rocznie, uzyskując 10 000 ton czystego wodorotlenku litu.

Toyota Tsusho i Orocobre wybrały firmę Veolia Water Technologies na dostawcę technologii przetwarzania związków litu do fabryki Naraha. Veolia otrzymała zlecenie na zaprojektowanie, dostarczenie i konstrukcję odpowiedniej instalacji. Jest to kolejny krok Toyoty na drodze do zapewnienia sobie kontroli nad łańcuchem dostaw baterii, który pozwoli jej dalej rozwijać gamę samochodów hybrydowych i elektrycznych.

Toyota jest największym producentem hybryd na świecie

– w 2018 roku sprzedała ponad 1,6 miliona tych samochodów. Firma systematycznie unowocześnia i rozbudowuje gamę hybryd, wprowadzając napęd hybrydowy czwartej generacji do kolejnych modeli, czego ostatnimi przykładami są nowa Corolla i RAV4. W 2020 roku marka wprowadzi na rynek także auta elektryczne na baterie (BEV) – w Europie będą to modele PROACE, zaś w Chinach bliźniacze crossovery Toyota C-HR i IZOA. Toyota potrzebuje baterii trakcyjnych także do samochodów elektrycznych na wodór (FCV), takich jak Toyota Mirai, które choć pobierają prąd głównie z wodorowych ogniw paliwowych, korzystają z baterii do magazynowania energii odzyskiwanej podczas hamowania. Japoński producent planuje w 2025 roku osiągnąć poziom sprzedaży 5,5 miliona zelektryfikowanych samochodów rocznie, czyli połowę wolumenu aut dostarczanych klientom w ciągu roku.

Brak wiadomości to dobra wiadomość i dzień bez przełomowych informacji zagwarantował stabilizację na rynkach finansowych. Na poboczu plotki o niemieckim budżecie i aktualizacja stanowisk stron wokół brexitu starają się wypełnić pustkę, ale ogólnie skutkuje to tylko mało konkretnym szumem.

Euro na moment dało się wyrwać z paraliżu związanego z wyczekiwania na czwartkową decyzję EBC, a katalizatorem stały się nieoficjalne doniesienia Reutersa, że Niemcy rozważają utworzenie „ukrytego budżetu”, by zwiększyć inwestycje publiczne bez naruszania restrykcyjnych zasad budżetowych. W planach miałoby być utworzenie niezależnych podmiotów publicznych, które przy zerowych stopach procentowych uzyskiwałyby finansowanie na inwestycje infrastrukturalne. W ten sposób nowy dług nie wliczałby się do budżetu federalnego i ominęły zasadę przyrostu deficytu z roku na rok o nie więcej niż 0,35 proc. PKB (ok. 12 mld EUR). Czy Niemcy znalazły złoty środek na zapaść gospodarczą? Radziłbym nie wyciągać daleko idących wniosków, stąd pozytywna reakcja wczoraj jest dla mnie bardziej przejawem przewrażliwienia inwestorów na informacje związane z finansami publicznymi Niemiec (więcej ekspansji fiskalnej oznacza mniejszą presję na ruch EBC) niż skrupulatną wyceną planów budżetowych. W końcu, jeśli Niemcy są tak dumne ze swojego wysokiego ratingu kredytowego (według źródła Reutersa „Niemcy mają rating kredytowy jako dobro narodowe”), nie będzie łatwą decyzją postawić na szali wiarygodność. Nie mówiąc już o dokładaniu do tego księgowych sztuczek obchodzących zasady budżetowe. Wydaje się bardziej prawdopodobne, że „ukryty budżet” jest planem B albo C, który rząd otrzymał do rozważenia. I to planem, który w związku z potencjalną krytyką będzie rozważany jako ostateczne rozwiązanie. W związku z tym szanse jego wprowadzenia nie powinny być teraz wyceniane wysoko.

Coraz mniej czasu zostało przed zawieszeniem obrad brytyjskiego parlamentu do 14 października, a zatem zawężą się okno, w którym może się zdarzyć coś szokującego w sprawie brexitu. Nie twierdzę, że przez kolejny miesiąc nie ma szans na żadne rewelacje; po prostu nie będą już one miały swojego harmonogramu (jakim w ostatnich dniach był plan obrad Izby Gmin). To daje funtowi pole do odbicia, głównie na fali zamykania krótkich pozycji liczących na bardziej szokujące doniesienia z polityki. Umowa blokująca bezumowny brexit 31 października została zatwierdzona, a Boris Johnson nie jest w stanie odwołać jej poprzez wciśnięcie nowych wyborów przed datą brexitu. Wczoraj dowiedzieliśmy się, że liderzy opozycji uzgodnili prawdopodobną datę głosowania nad przedterminowymi wyborami na 21 października z planowanym terminem wyborów pod koniec listopada. Odsuwanie w czasie wyborów i odroczenie brexitu to większa frustracja pro-brexitowych wyborów, którzy mogą odejść z poparciem od Partii Konserwatywnej ku Partii Brexitu (z korzyścią dla Partii Pracy, która wówczas może zdobyć najwięcej głosów). To w żadnym razie nie jest idealny scenariusz, ale wciąż lepszy niż chaos bezumownego brexitu. Funt zdaje się być bezpieczny, na razie.

Konrad Białas
Dom Maklerski TMS Brokers S.A.

Niemal 10-krotnie niższe wydatki na badania i rozwój niż w Niemczech[1], 4. miejsce od końca w najnowszym Rankingu Innowacyjności[2] czy mnóstwo nowatorskich projektów oraz udział 5 polskich uniwersytetów w projekcie Uniwersytetów Europejskich[3]. Który z tych faktów najlepiej obrazuje kondycję polskich innowacji? Jak wypadają one na tle innych krajów UE? Jakie oceniają je ci, którzy na co dzień pracują na styku nauki i biznesu?

Na obecną sytuację innowacji w polskich przedsiębiorstwach czy na uczelniach wpłynęło i wpływa wiele czynników. Na co dzień nie brakuje jednak doniesień medialnych odnośnie innowacyjnych projektów.

Przełomowy projekt studentów

Jedną z innowacji, która wkrótce ma szansę podbić świat, jest poznański projekt „Water Filter”. We wrześniu 2019r. studenci z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu polecą do USA. Młodzi naukowcy powalczą o zwycięstwo w międzynarodowym konkursie. Ich misją jest stworzenie filtra zdolnego do oczyszczania wody pitnej z farmaceutyków i innych podobnych substancji. To odpowiedź na prognozy, że w ciągu 20 lat ilość tego typu „niebezpieczeństw” w wodzie wodociągowej może wzrosnąć nawet o 2/3![4]

– Finał Enactus World Cup w Kalifornii będzie zwieńczeniem naszej tegorocznej pracy – mówi Magdalena Nowak, studentka Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu i Team Leaderka projektu „Water Filter:. – W początkowej fazie projektu nie potrzebowaliśmy dużej ilości pieniędzy, ponieważ nasze działania skupiały się na poszukiwaniu odpowiedzi na pytania związane z projektem. Jednakże z czasem koszty rosły, a sami nie byliśmy w stanie sami pokryć badań. Szukaliśmy źródeł finansowania zewnętrznego i jednym z nich ma szansę stać się Unia Europejska, która chętnie przyznaje granty na rozwój takich celów – przyznaje studentka.

W poszukiwania wsparcia

Poznańscy studenci zbierają również środki na rozwój projektu za pośrednictwem portalu Zrzutka.pl[5]. Jak podkreśla Adriana Łukowska, w Polsce nie brakuje innowacyjnych projektów: – Jesteśmy narodem, który ma ogromny potencjał. Jedyne, czego nam brakuje, to odpowiednie wsparcie. Wiele dobrych pomysłów nie zostało zrealizowanych bądź upadło w początkowych fazach realizacji, ze względu na niewystarczającą ilość środków czy też wsparcia ze strony prawnej – ocenia vice project leaderka projektu „Water Filter”.

Podobnego zdania jest Elżbieta Książek, ekspert ds. Rozwoju z Poznańskiego Parku Naukowo-Technologicznego (PPNT): – Gdy słyszymy w mediach, że polscy naukowcy wynaleźli np. niebieski laser czy technologię produkcji grafenu, nie powinniśmy niestety łudzić się, że zawojujemy międzynarodowy rynek. Dziesiątki zespołów naukowych na świecie pracują nad podobnym zagadnieniem, z tym, że albo już są w dużym koncernie, albo już z nim współpracują. I nawet jeśli ich wynalazek będzie gorszy i dojdą do niego później, w wyścigu do wprowadzenia go na rynek od dawna zajęli lepszą pozycję. Zakłada się u nas dużo firm, a te istniejące potrafią dostosowywać się do trudnych warunków. Mamy wykształcone zasoby ludzkie. To są optymistyczne elementy. Natomiast nie mamy dostępu do rynków innowacyjnych produktów, ani właściwego poziomu współpracy pomiędzy sektorem nauki i gospodarki – podkreśla Elżbieta Książek z PPNT.

Lata świetlne innowacji

– Ciężko porównać innowacje sprzed np. 30 lat z obecnymi, jednak wbrew pozorom wiele z nich napotykało i napotyka podobne problemy. Gdy tworzyłem jedno ze swoich pierwszych oprogramowań dla Wydziału Elektrycznego Politechniki Poznańskiej, największym ograniczeniem dla całego projektu wydawała się zmiana mentalności przyszłych użytkowników, że istnieje coś, co może zmienić ich codzienną pracę – mówi Grzegorz Kaliński, prezes zarządu firmy Kalasoft, tworzącej zintegrowane systemy klasy ERP wspomagające zarządzanie uczelniami wyższymi w Polsce. – Każdy dział polskich uczelni miał wtedy odrębny sposób zarządzania czy rodzaj „oprogramowania”, które były ze sobą niekompatybilne. Zdarzyło się, że np. naukowcy, zamiast prowadzić badania, poświęcali czas na wielokrotne wpisywanie tych samych danych do kilku tabelek czy programów. Z podobnymi a nawet większymi „zadaniami” mierzyli się pracownicy administracji. Opracowanie, integracja i przekonanie ich do danych rozwiązań wymagało czasu, jednak stopniowo zaczęło przynosić efekty –  wspomina Grzegorz Kaliński.

Kondycję polskich innowacji na przestrzeni ostatnich lat ocenia także Elżbieta Książek z Poznańskiego Park Naukowo-Technologicznego: – Polska jest krajem bardziej innowacyjnym niż jeszcze 10 czy 30 lat temu. Mimo, że obiektywnie poprawiliśmy wiele wskaźników, to w porównaniu do innych krajów UE w Europejskim Rankingu Innowacyjności od lat walczymy o 3. lub 4. miejsce – licząc od końca tabeli. Nie mamy przesłanek, aby marzyć o „wielkim skoku”, jaki np. dokonał się w Korei Południowej – ocenia ekspert ds. Rozwoju z PPNT.

Wskazówki i prognozy

Co zalecają więc młodzi praktycy oraz doświadczeni eksperci? Które ze wskazówek mogą przydać się polskim innowatorom?

– Nie ma prostych recept na sukces. Funkcjonujemy w skomplikowanym systemie czynników, które kształtowały się w Polsce przez lata. Możemy i powinniśmy stawiać jednak na innowacyjność. Spodziewajmy się pozytywistycznej pracy u podstaw, znajdowania i zajmowania małych nisz, a nie rewolucji – ocenia Elżbieta Książek ekspert ds. Rozwoju z PPNT. Zwraca ona uwagę na to, aby dobrze zarządzać środkami przeznaczonymi na innowacje, należy w pierwszej kolejności zrozumieć, jak funkcjonuje grupa adresatów funduszy, przyjąć odpowiednie podejście i być konsekwentnym. – Należy nastawić się przede wszystkim na mierzalne cele, a nie sprawne i poprawne wydawanie pieniędzy – podkreśla specjalistka.

Z kolei Tomasz Bałdyga, członek projektu „Water Filter” dodaje: – Mając pomysł, należy określić przede wszystkim zakres tematyczny i finansowy projektu. Dobrze zachować też elastyczność w tym obszarze w przypadku nagłych potrzeb finansowych. Niezwykle istotne jest również zdobycie wiedzy na temat konkurencyjnych innowacji, by porównać z nim swoje szanse – podkreśla student Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.

 – Nic tak nie napędza innowacji, jak konkurencja. Głównym obszarem konkurencji w naszym sektorze jest elastyczność wobec zmieniających wymagań prawnych i rosnących oczekiwań użytkowników. By osiągnąć pewien poziom innowacji, należy mieć świadomość tego, gdzie istnieje nisza, w której można zaistnieć. Wierzę, że takimi śladami podążają np. twórcy nowoczesnych aplikacji pomagających zarządzać funduszami, sterować ogrzewaniem w domu, zmniejszać marnowanie żywności czy projektów takich jak „Water Filter” – podsumowuje Grzegorz Kaliński z Kalasoft.

By innowacyjne projekty miały szansę się rozwijać, należy stwarzać im do tego odpowiednie warunki. Warto nie tylko trzymać więc kciuki za młodych polskich naukowców, lecz podejmować jak najwięcej działań wspierających rozwój innowacyjnych projektów.

[1] Wnioski z zestawienia World Economic Forum z grudnia 2018r., https://www.weforum.org/agenda/2018/12/how-much-countries-spend-on-r-d, data dostępu 29.08.2019r.

[2] Europejski Ranking Innowacyjności https://ec.europa.eu/poland/news/190617_innovations_pl data dostępu 29.08.2019r.

[3] http://www.kpk.gov.pl/?p=48759, data dostępu 29.08.2019r.

[4] http://enactusuep.pl/water-filter, data dostępu 29.08.2019r.

[5] „Wesprzyj studentów i przyłącz się do sukcesu Polaków podczas konkursu w Dolinie Krzemowej” https://zrzutka.pl/4xszgb, data dostępu 29.08.2019r.

PKN ORLEN w ramach prowadzonych procesów produkcyjnych dąży do coraz efektywniejszego wykorzystania surowców na poszczególnych instalacjach, tak aby uzyskiwać jak najwięcej produktów wysokomarżowych. Spółka analizuje różne możliwości w tym zakresie. Jedną z nich jest wykorzystanie innowacyjnej technologii od firmy Honeywell UOP o nazwie MaxEne, która może przyczynić się do generowania wyższej marży na paliwach i petrochemikaliach. Na obecnym, analitycznym etapie projektu, PKN ORLEN zakupił licencję na wdrożenie tego nowoczesnego i ekologicznego rozwiązania w zakładzie w Płocku.

W przypadku podjęcia decyzji realizacyjnej, PKN ORLEN będzie pierwszą w Europie i drugą na świecie firmą, która wdroży technologię MaxEne. Umożliwi to wzrost produkcji wyrobów wysokomarżowych, czyli benzyny, etylenu i paraksylenu. W ten sposób PKN ORLEN umocni pozycję konkurencyjną na europejskim rynku paliwowym i petrochemicznym. Rozwiązanie firmy Honeywell UOP, przy niskim zużyciu energii, pozwoli na bardziej efektywne wykorzystanie frakcji benzynowych, kierując je na odpowiednie instalacje.

Zgodnie z zapowiedziami, chcemy wydłużać łańcuch wartości w kierunku produktów wysokomarżowych, na które rośnie zapotrzebowanie na świecie. Technologia MaxEne, w przypadku wdrożenia, pozwoli na efektywniejsze wykorzystanie potencjału płockiej rafinerii – mówi Józef Węgrecki, Członek Zarządu PKN ORLEN ds. Operacyjnych.

Obecnie opracowywany jest projekt bazowy instalacji pod tą samą nazwą oraz projekty modernizacyjne powiązanych jednostek produkcyjnych. Po podjęciu decyzji realizacyjnej, projekt będzie wdrażany w kilku etapach w kolejnych latach. W najbliższych miesiącach planowane jest rozpoczęcie procesu wyboru wykonawcy dla analizowanych inwestycji.

Choć nadal sporo, bo 13% polskich przedsiębiorstw chce powiększać swoje zespoły, to optymizm pracodawców jest słabszy niż przed rokiem – potwierdza opublikowany dziś raport Barometr ManpowerGroup Perspektyw Zatrudnienia, przedstawiający plany rekrutacyjne firm na ostatni kwartał 2019 roku. Osoby poszukujące nowej pracy mogą spodziewać się mniejszej liczby ofert zatrudnienia, szczególnie w rolnictwie, finansach i usługach dla biznesu oraz w restauracjach i hotelach. Sektorami, które nadal wykazują duże chęci do rekrutacji nowych kadr, są produkcja przemysłowa, budownictwo oraz przemysł wydobywczy.

W czwartym kwartale 2019 roku 13% polskich firm będzie poszukiwać nowych pracowników, 5% planuje redukować zespoły, 81% nie przewiduje zmian, a 1% nie zna planów rekrutacyjnych w swoich firmach. Prognoza netto zatrudnienia, czyli różnica pomiędzy odsetkiem przedsiębiorstw planujących wzrost a spadek zatrudnienia, poddana korekcie sezonowej wynosi +9%. Wynik utrzymuje się na takim samym poziomie trzeci kwartał z rzędu, ale jest o 4 punkty procentowe niższy niż przed rokiem.

– Choć osoby poszukujące nowego zatrudnienia nadal mogą liczyć na dobre perspektywy, a firmy szukające rąk do pracy w dalszym ciągu borykają się z niedoborem talentów, to już od trzech kwartałów obserwujemy stabilizację na rynku. Nastroje rekrutacyjne firm, podobnie jak nasza gospodarka, weszły w fazę delikatnego spowolnienia, a tempo wzrostu zatrudnienia jest wolniejsze niż przed rokiem – mówi Iwona Janas, dyrektor generalna ManpowerGroup. – Na obecny wynik miały również wpływ organizacje, które w ostatnim czasie osiągnęły już taki poziom zatrudnienia, który pozwoli im na realizację celów biznesowych w czwartym kwartale. Z kolei niewielki odsetek pracodawców planujących redukcję, to efekt naturalnego ruchu w biznesie, pomniejszania zespołów o zastępstwa w trakcie sezonu urlopowego oraz zakończenia prac nad projektami czasowymi – dodaje Iwona Janas.

Spośród 10 przeanalizowanych przez ManpowerGroup sektorów najwięcej nowych pracowników będą poszukiwać firmy zajmujące się produkcją przemysłową, gdzie prognoza netto zatrudnienia wynosi +15%. Na dobre perspektywy znalezienie nowej pracy mogą liczyć osoby zainteresowane branżą budowlaną (+13%) oraz związaną z przemysłem wydobywczym (+12%). W końcówce roku najmniej ofert pracy będzie w rolnictwie, leśnictwie i rybołówstwie (+2%), w finansach i usługach dla biznesu (+3%) oraz w restauracjach i hotelach (+3%).

– Obniżenie prognozy w końcówce roku w takich sektorach jak restauracje i hotele, rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo jest efektem sezonowości w tych branżach i nie jest zjawiskiem, które może niepokoić. Natomiast duże spadki w takich obszarach jak produkcja przemysłowa oraz finanse i usługi dla biznesu mogą być skutkiem pogarszającej się koniunktury na rynkach zachodnich. Firmy z tych branż nadal chcą powiększać swoje zespoły, ale nie będą to tak duże wzrosty zatrudnienia jak w ubiegłym roku. Jednocześnie patrząc na prognozy zatrudnienia płynące z krajów Europy Zachodniej i kluczowych dla nas rynków eksportowych, to tak silne gospodarki jak Niemcy, Francja czy Wielka Brytania notują znacznie niższe prognozy zatrudnienia niż te wskazywane przez polskie firmy – wyjaśnia Iwona Janas.

Optymizm rekrutacyjny polskich firm jest jednak wyraźnie słabszy niż przed rokiem. W 8 na 10 branżach firmy będą poszukiwać mniejszej liczby pracowników, dlatego osoby poszukujące nowej pracy lub rozważające zmianę pracodawcy mogą spodziewać się zdecydowanie mniejszej liczby ofert zatrudnienia w najbliższym kwartale. Największą różnicę zauważą kandydaci zainteresowani rozwojem w finansach i usługach dla biznesu, handlu detalicznym i hurtowym oraz w budownictwie, gdzie plany zatrudnienia najbardziej się pogorszyły. Odczują ją również osoby aplikujące do pracy w produkcji przemysłowej i choć jest to sektor, który nadal zgłasza znaczne zapotrzebowanie na ręce do pracy, to ofert będzie zdecydowanie mniej niż rok temu. Jedynie przedsiębiorstwa z branży energetyki, gazownictwa i wodociągów oraz przemysłu wydobywczego zgłaszają lepsze prognozy niż w ostatnim kwartale 2018 roku.

W stosunku do ubiegłego kwartału plany rekrutacyjne firm pozostają na zbliżonym poziomie. Największa zmiana na plus widoczna jest w energetyce, gazownictwie i wodociągach, gdzie firmy wskazały prognozę wyższą o 12 punktów procentowych. Z kolei dużo mniej optymistyczne niż przed kwartałem w swoich planach są przedsiębiorstwa zajmujące się rolnictwem, leśnictwem i rybołówstwem, gdzie prognoza jest niższa o 7 punktów procentowych.

W raporcie ManpowerGroup zostały również zaprezentowane plany zatrudnienia dla 26 rynków regionu EMEA (Europy, Bliskiego Wschodu i Afryki). W czołówce krajów, gdzie w końcówce roku będzie najłatwiej o pracę jest Grecja (+18%), Słowenia (+17%), Norwegia (+10%) i Szwecja (+10%), a Polska z wynikiem +9% znajduje się zaraz za nimi. Za naszą zachodnią granicą niemieccy i francuscy pracodawcy zadeklarowali plany zatrudnienia na poziomie +6%, z kolei na południu w Czechach firmy wskazały prognozę +2%, a w Słowacji +6%. Najgorsze perspektywy znalezienia nowej pracy czekają na kandydatów z Hiszpani (0%).

Raport z badania jest bezpłatny i ogólnodostępny w wersji polskiej i angielskiej na stronie www.manpowergroup.pl w zakładce Raporty rynku pracy. Wyniki dla wszystkich badanych 44 krajów i terytoriów, a także interaktywne narzędzie umożliwiające ich analizę, są dostępne na stronie: www.manpowergroup.com/meos.

Barometr ManpowerGroup Perspektyw Zatrudnienia to kwartalne badanie, które mierzy intencje pracodawców związane ze zwiększeniem lub zmniejszeniem całkowitego zatrudnienia w ich oddziale w najbliższym kwartale. Badanie jest przeprowadzane od ponad 55 lat, aktualnie wśród 60 000 pracodawców w 44 krajach i jest jednym z najbardziej wiarygodnych badań rynku pracy na świecie. Raport dla IV kwartału 2019 r. został opracowany na podstawie wywiadów indywidualnych przeprowadzonych od 18 do 30 lipca 2019 r. W Polsce wyniki raportu ManpowerGroup publikowane są od II kwartału 2008 r. Badanie jest przeprowadzane na reprezentatywnej grupie co najmniej 750 pracodawców. Więcej informacji na temat raportu dostępnych jest na stronie www.manpowergroup.pl w zakładce Raporty rynku pracy.

Patrycja Miązek

Niemal dziewięciu na dziesięciu ankietowanych wskazało zagraniczny kierunek jako wymarzone miejsce na wakacje. Największe zainteresowanie wzbudza Australia i Oceania (32%). Na drugim miejscu tego zestawienia znajduje się Europa (27%). W niej królują takie kraje, jak Hiszpania (19%), Włochy (15%) oraz Grecja (12%). Z kolei marzenia o urlopie w Polsce są utożsamiane z Pomorzem (27%), Warmią i Mazurami (19%) oraz Bieszczadami (18%). Tak wynika z badania przeprowadzonego przez Instytut Badawczy ABR SESTA we współpracy z firmą Syno Poland.

Obcy kraj jest wymarzonym miejscem na wakacje dla 86% uczestników badania, a Polska – zaledwie dla 14% ankietowanych. W obrębie naszego kraju najwięcej wskazań otrzymało Pomorze (27%). Za nim w rankingu plasują się Warmia i Mazury (19%) oraz Bieszczady (18%).

– Polska jako miejsce wymarzonych wakacji istotnie częściej była wymieniana przez osoby zarabiające poniżej średniej krajowej. One najrzadziej wskazywały najbardziej odległą nam Australię i Oceanię, która z kolei cieszyła się największą popularnością wśród zamożnych respondentów. Z naszej analizy wynika, że miesięczny dochód nie miał istotnego wpływu na wybór pozostałych kierunków – komentuje Adrian Madziar z Instytutu Badawczego ABR SESTA.

Biorąc pod uwagę zagraniczne wyjazdy, mieszkańcy Polski najczęściej marzą o wspomnianej już Australii i Oceanii (32%). Z kolei z tego obszaru najwięcej głosów uzyskała Australia (37%), która nieznacznie wyprzedza Nową Zelandię (36%). Trzecie miejsce w tej części świata należy do Bora-Bora (26%).

– Fenomen kierunków australijskich związany jest z ich odległością, a co za tym idzie – niedostępnością. Dla części osób może być atrakcyjna podróż na przysłowiowy koniec świata. Oczywiście, zrealizowanie tego marzenia wiąże się ze znacznymi wydatkami. W ofercie rodzimych biur podróży rzadko pojawia się Australia, a ceny wakacji zaczynają się od kilkunastu tysięcy złotych. Taniej wychodzi zorganizowanie wyjazdu na własną rękę – mówi ekspert z ABR SESTA.

Drugim wynikiem wśród zagranicznych kierunków może pochwalić się Europa (27%). Ze Starego Kontynentu najczęściej wskazano Hiszpanię (19%). Kolejne miejsca w zestawieniu zajmują Włochy (15%) oraz Grecja (12%).

– To 3 kraje cieszące się niezmienną popularnością z wielu powodów. Wśród nich jest m.in. położenie, gwarantowana pogoda, łatwość dojazdu, a także brak konieczności posiadania paszportu. Do tego dochodzi gastronomia, bogactwo historyczne i bliskość kulturowa. Ze względu na niedużą odległość, spory wybór połączeń lotniczych, a także autokarowych czy samochodowych dojazd do tych krajów jest relatywnie niedrogi – wyjaśnia Edyta Romanowska z biura podróży Rainbow.

Trzecie miejsce w tym rankingu zajmuje Ameryka Północna i Południowa (18%). Ankietowani marzą przede wszystkim o podróży do Stanów Zjednoczonych (41%). Kolejne pozycje w zestawieniu zajmują Hawaje (16%) i Karaiby (9%).

– Zainteresowanie wyjazdami do USA rośnie z roku na rok. Widzimy to na podstawie liczby sprzedanych biletów lotniczych. Magia tego miejsca to w znacznej mierze kwestia kultury masowej, która stworzyła wręcz ikony z takich miast, jak Nowy Jork czy Los Angeles. Być może z tego wynika tak wysoka pozycja w badaniu. Z pewnością są to miejsca coraz bardziej dostępne cenowo. Spodziewane zniesienie wiz pewnie jeszcze bardziej przybliży nas do podróżowania w tamtym kierunku – stwierdza Aleksandra Olechnowicz z biura podróży Ecco Holiday.

Tuż za podium rankingu wymarzonych zagranicznych kierunków wakacyjnych plasuje się Azja (14%). Numerem jeden dla ankietowanych jest Japonia (28%). Polacy marzą również o wyprawie do Tajlandii (21%) i Chin (14%).

– Z naszych danych wynika, że najwięcej osób, korzystających z zorganizowanych wyjazdów do Azji, wybiera Tajlandię, a za nią plasują się Chiny. Japonia jest dopiero na trzecim czy czwartym miejscu, to jedna z droższych destynacji. Ceny wyjazdu zorganizowanego, obejmującego przelot, zakwaterowanie w hotelu, wyżywienie, opiekę rezydenta i ubezpieczenie podstawowe. I oscylują w granicach 12-13 tys. złotych za osobę za okres 12 dni. Dla porównania, w przypadku ofert dotyczących Chin mówimy o kwotach od 5 tys. złotych za osobę za 9-dniowy pobyt – informuje Edyta Romanowska.

Piąte miejsce w zestawieniu przypada Afryce (8%). Natomiast spośród miejsc na Czarnym Lądzie najwięcej wskazań ma Egipt (28%). Za nim znajdują się Kenia (15%) oraz Madagaskar (12%). Ranking wymarzonych wakacyjnych miejsc zamyka Bliski Wschód (1%). Na tym obszarze przewodzą Zjednoczone Emiraty Arabskie (45%). Następne w kolejności są Izrael (18%) i Jordania (18%).

– Izrael i Jordania w wynikach sprzedaży plasują się bardzo wysoko. Oferty zaczynają się już od 2099 złotych, a w promocji można taki wyjazd kupić nawet poniżej 2000. Cena obejmuje tygodniowe zwiedzanie z polskim pilotem, przelot, transfery, ubezpieczenie, zakwaterowanie w hotelach i niepełne wyżywienie. Być może te kraje są na tyle dostępne, że nie pozostają jedynie w sferze marzeń – dodaje ekspert z Ecco Holiday.

Jak podkreśla Adrian Madziar, choć marzenia nic nie kosztują, to znaczna część Polaków o mniej zasobnych portfelach nawet sobie nie pozwala na nie. Natomiast Aleksandra Olechnowicz zaznacza, że istotna jest też kwestia podejścia do pragnień i chęci ich zrealizowania. Z obserwacji zachowań klientów wynika, że wyjeżdżają częściej i coraz dalej. Bliższe kierunki, jak Grecja, Hiszpania czy Bułgaria wybierane są typowo na rodzinny wypoczynek. Natomiast wzrasta liczba osób po pięćdziesiątym roku życia, które decydują się na egzotyczny wyjazd tylko we dwoje. I prawdopodobnie jest to realizacja wyżej wspomnianych marzeń.

W przypadku unieważnienia umowy kredytowej ewentualny obowiązek zwrotu otrzymanego kapitału zależy od treści orzeczenia sądowego. Bank musi zgłosić takie żądanie w procesie dot. samego kredytu lub w odrębnym postępowaniu. Zdarza się, że sądy z urzędu, bez mocnej podstawy prawnej, dokonują rozliczenia pomiędzy stronami. Nie jest to jednak regułą. Trzeba też pamiętać o tym, że po trzech latach od wypłacenia pieniędzy roszczenie się przedawnia. Bankom grożą przez to miliardowe straty. Zależy im na tym, żeby jak najmniej klientów dochodziło swoich praw. Trzeba też dodać, że frankowiczów mogą zniechęcać mylne doniesienia medialne, z których wynika, że kredytodawcy mają sposoby na omijanie niekorzystnych dla nich wyroków.

Bankowe konsekwencje

Unieważnienie umowy kredytowej oznacza, że ona nie obowiązuje i należy ją traktować jako niezawartą. Bank przelał zatem konsumentowi środki bez żadnej podstawy prawnej. Jeżeli kredytodawca postąpił nieuczciwe, stosując niedozwolone postanowienia umowne, to teraz ponosi konsekwencje podjętego ryzyka. Można go porównać do przedsiębiorcy, który świadomie wyprodukował wadliwy towar i mierzy się z roszczeniami klientów.

Oczywiście niektórzy są gotowi zwrócić w całości otrzymaną od banku kwotę, o ile na przestrzeni lat regularnie spłacanego kredytu już tego nie zrobili z nadwyżką. I takich osób nie brakuje w całej Polsce. Jednak w sytuacji, gdy sąd nie orzeka, że należy oddać konkretną sumę, nie trzeba tego robić. Można ewentualnie to uczynić z własnej woli, bo przepisy nie zabraniają takiego działania. Jest to tzw. zobowiązanie naturalne, które istnieje, ale jest pozbawione możliwości przymusowego dochodzenia.

Jeżeli natomiast umowa jest unieważniona, to bank musi zwrócić się do sądu i wyjaśnić, na jakiej podstawie żąda od danej osoby konkretnej kwoty. Powinien też pamiętać o tym, że po trzech latach od wypłacenia pieniędzy żądanie się przedawnia. Jeśli chodzi o tzw. sprawy frankowe, to z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że większość roszczeń jest już dawno nieaktualna.

Niektóre sądy orzekają z urzędu, że należy oddać otrzymane od banku pieniądze. Podsumowują saldo i wyliczają kwotę do zwrotu. Orzecznictwo w tym zakresie dopiero się kształtuje i powinno ujednolicić się do końca przyszłego roku. Teraz mamy do czynienia z rozstrzygnięciami w sprawach, które trafiały do sądów w latach 2017-2018.

Warto podkreślić, że nawet w przypadku dokładnie tak samo skonstruowanych umów, zapadają różne wyroki. To znaczy, że jedna może być uznana za nieważną, a inna – nie. W takim przypadku sądy orzekają o istnieniu po stronie kredytobiorcy nadpłaty, którą kredytodawca musi uregulować. Można zauważyć, że banki coraz częściej przegrywają. Grożą im w związku z tym miliardowe straty. Bronią się przed tym na różne sposoby. Każdy zniechęcony klient, który nie pójdzie do sądu, to dla nich czysty zysk.

Błędne informacje

Gdy frankowicze nie muszą nic oddawać bankom, te czasem przedstawiają siebie jako ofiary. Może mieć to na celu np. zniechęcanie klientów do spraw sądowych. Trzeba jednak pamiętać o tym, że konsumenci nie postępowali nieuczciwie. To instytucje finansowe przygotowywały umowy zawierające klauzule abuzywne, czyli niedozwolone, umożliwiające im osiąganie dużych zysków. Często w pierwszej kolejności proponowały kredyty frankowe oraz przedstawiały je jako dużo tańsze niż inne.

Z niektórych doniesień medialnych wynika, że banki zapowiadają walkę o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału przez okres trwania unieważnionej umowy. Pomysł ten może być oparty na art. 359 kodeksu cywilnego, jednak zgodnie z tym przepisem odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej, ustawy, orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu. W ww. przypadku żadna z tych okoliczności nie zachodzi.

Co więcej, art. 359 § 2 przewiduje, że jeżeli wysokość odszkodowania za zwłokę nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych. Należy także pamiętać, że ewentualne roszczenie tego typu, nawet jeśli byłoby zasadne, ulega przedawnieniu po trzech latach od wypłacenia konkretnej sumy.

W przypadku nieważności umowy wystarczy pamiętać o tym, że tzw. wynagrodzenie za korzystanie z kapitału nie ma podstaw prawnych. Istnieją przepisy, które regulują kwestie odsetek od kapitału lub bezumownego korzystania z rzeczy, lecz nie mają zastosowania w sytuacji kredytobiorców.

Ponadto w mediach krąży nieprawdziwa informacja o tym, że banki mogą być właścicielami mieszkań. Warto wyjaśnić, że osoba, do której należy lokal, jest wskazana w księdze wieczystej. Hipoteka oznacza, że kredytodawca może zaspokoić swoje żądanie ze środków uzyskanych ze sprzedaży mieszkania oraz ma pierwszeństwo przed innymi wierzycielami. Natomiast przy nieważności umowy nie ma w ogóle roszczenia banku, które by z niej wynikało. W żadnym momencie nie jest on właścicielem mieszkania, zatem nie może domagać się wynagrodzenia za korzystanie z niego.

Realne zagrożenia

Niedawno w przestrzeni publicznej pojawiły się także informacje, z których wynikało, że banki mogą omijać niekorzystne dla nich wyroki. Przede wszystkim należy podkreślić, że żaden podmiot nie ma prawa tego robić. Decyzje sądów należy respektować, a nie unikać odpowiedzialności. Jednak zakładając złą wolę strony przegrywającej, można oczywiście wyobrazić sobie działania, które utrudnią wykonanie wyroku.

Jednym z takich nieczystych zagrań może być brak dobrowolnej wypłaty przez bank zasądzonej kwoty. Wydłuża to czas odzyskania środków i zmusza kredytobiorcę do poniesienia dodatkowych kosztów – wystąpienia do sądu o opatrzenie wyroku klauzulą wykonalności, skierowania sprawy do komornika i poniesienia związanych z tym wydatków. Mogą one wynieść od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych.

Nie warto jednak mnożyć przykładów nieuczciwych działań, jakie może podjąć strona przegrana. To mogłoby zniechęcać frankowiczów do dochodzenia swoich praw przed sądem, co jest ewidentnie w interesie banków. Natomiast trzeba być przygotowanym na to, że z czasem przegrane instytucje finansowe obciążą swoimi stratami pozostałych klientów i podniosą koszty obsługi.

Trzeba również pamiętać o tym, że niektórzy frankowicze zwrócili kredytodawcom więcej, niż nominalnie dostali. I takie osoby mogą niepokoić się o to, czy odzyskają swoje pieniądze. Przy dużej liczbie przegrywanych spraw i kumulacji obowiązku wypłat, część banków może mieć problem z bieżącą płynnością. Jednak zawsze warto walczyć o swoje prawa.

Autorem publikacji jest adwokat Jakub Bartosiak z Kancelarii Michrowski Bartosiak

Przyjęty w styczniu 2014 roku Polski Program Energetyki Jądrowej zakłada, że do końca bieżącego roku dojdzie do aktualizacji strategii atomowej. To oznacza, że podejmiemy ostateczną decyzję o budowie i wyznaczymy lokalizację pierwszej elektrowni jądrowej. Jednak żeby do tego doszło, potrzebna jest kluczowa decyzja Prezesa Rady Ministrów dotycząca budowy elektrowni. Dopiero, gdy premier powie „tak, budujmy”, w życie będzie mogła wejść aktualizacja strategii. Już wiemy, że w jej projekcie znajduje się budowa elektrowni i rozpoczęcie jej działania przed 2033 rokiem.  Harmonogram PPEJ jest jednak wymagający. Na decyzję premiera pozostało bardzo mało czasu, by zdążyć wykonać kolejne kroki, niezbędne do budowy elektrowni.

– Nie mamy jeszcze tej przełomowej decyzji, na którą wszyscy czekają – czyli decyzji Premiera o tym, że faktycznie budujemy elektrownię jądrową. Po tej decyzji będzie mogło dojść do aktualizacji strategii energetycznej Polski – powiedział serwisowi eNewsroom Wojciech Jakóbik, redaktor naczelny portalu Biznes Alert. – Na aktualizację strategii i programu jądrowego mamy czas do końca roku. Inaczej nie zdążymy przygotować przetargu, który za dwa lata pozwoliłby wyłonić wytwórcę elektrowni jądrowej w Polsce. Firma ta przez następne dziesięć lat będzie budować i współfinansować pierwszy reaktor jądrowy, który – zgodnie z planem z polskiej strategii energetycznej – zacznie działać od 2033 roku. By jednak to się stało, Premier musi podjąć decyzję jeszcze w te wakacje. Inaczej możemy nie zdążyć z polskim atomem – ostrzega Jakóbik.

W piątek (6 września 2019) poznaliśmy dane o zatrudnieniu w sektorach pozarolniczych w USA. Wzrost liczby etatów w sierpniu 2019 roku obniżył się do 130 tysięcy wobec wzrostu o 159 tysięcy przed miesiącem. Dane te okazały się negatywną niespodzianką, gdyż konsensus rynkowy zakładał zwiększenie liczby etatów o około 160 tysięcy. Słabnący wzrost zatrudnienia można częściowo tłumaczyć ograniczoną podażą pracowników. Struktura branżowa wskazuje jednak, że spowolnienie w handlu na świecie, a szczególnie wojna handlowa USA-Chiny wpływa na osłabienie popytu na pracę w transporcie oraz w przemyśle przetwórczym. Porównanie danych o zatrudnieniu z lat 2018-2019 wskazuje, że zatrudnienie w USA systematycznie spowalnia i jest to spójne zarówno ze stanem koniunktury, jak i z przebiegiem cyklu koniunkturalnego. Warto zaznaczyć, że pogorszenie sytuacji nie ma charakteru skokowego i stanowi wsparcie dla łagodnego, stopniowego dostosowania po stronie stóp procentowych. Tym samym rośnie prawdopodobieństwo, że na najbliższym posiedzeniu Fed obetnie stopy procentowe o 25 punktów bazowych.

Po dwutygodniowym okresie wzrostów, w ubiegłym tygodniu GPW w Warszawie odnotowała lekkie osłabienie. Indeks szerokiego rynku WIG stracił 0,26%. Notowania największych spółek tworzących indeks WIG20 zaliczyły nieco mocniejsze spadki – o 0,59%. Indeksy małych i średnich spółek zakończyły tydzień z następującymi wynikami: sWIG80 stracił na wartości 0,07%, z kolei mWIG40 wzmocnił się o 0,96%.

W drugim tygodniu września inwestorzy będą oczekiwali przede wszystkim na posiedzenie EBC, na którym spodziewane jest dalsze łagodzenie polityki pieniężnej – wśród rozważanych opcji znajduje się między innymi obniżka stopy depozytowej (obecnie -0,40%) oraz wznowienie tzw. luzowania ilościowego (QE). Warto również zwrócić uwagę na dane napływające z USA: w środę (11.09.2019) poznamy dane o inflacji PPI, w czwartek (12.09.2019) dane o inflacji CPI oraz liczbę nowych wniosków o zasiłki dla bezrobotnych, z kolei w piątek (13.09.2019) będą ujawnione dane dotyczące sprzedaży detalicznej. Publikacje ważnych danych makroekonomicznych będą mieli miejsce również w Polsce. W środę (11.09.2019) poznamy decyzję RPP – powszechnie zakłada się utrzymanie stóp procentowych na obecnym poziomie (1,5%). W piątek (13.09.2019) opublikowane zostaną dane o saldzie obrotów towarowych oraz rachunku bieżącego.

Departament Zarządzania i Analiz SUPERFUND TFI S.A.

Minister Finansów opublikował projekt rozporządzenia z 6 sierpnia 2019 roku w sprawie kas rejestrujących mających postać oprogramowania. Jest to kolejny akt prawny mający na celu poprawę systemu kontroli przekazywania danych dotyczących ewidencji sprzedaży prowadzonej za pomocą kasa rejestrujących. Wcześniej uchwalono przepisy, które stopniowo wprowadzają obowiązek posiadania kas fiskalnych online. Umożliwienie korzystania z oprogramowania cyfrowego w celach rejestracji sprzedaży jest kolejnym krokiem w walce z podatkową szarą strefą, ale jednocześnie stanowić może ułatwienie dla przedsiębiorców, poprzez obniżenie kosztów obsługi systemu rejestrującego transakcje.

Kasy wirtualne, czyli pozostając w zakresie słownictwa przyjętego w rozporządzeniu – kasy rejestrującej mające postać oprogramowania to nowy etap w zakresie zapewnienie efektywniejszej fiskalizacji na potrzeby funkcjonowania aparatu skarbowego państwa. Podstawowa funkcja nowego typu kas pozostaje zbieżna z funkcją kas dotychczas stosowanych w obrocie gospodarczym tj. wystawianie dokumentów fiskalnych obejmujących paragony fiskalne i raporty fiskalne oraz prowadzenie właściwej ewidencji sprzedaży. Podkreślenia wymaga fakt, że wirtualne kasy w pełni realizują cele i funkcje poprzednich generacji kas fiskalnych a ponadto posiadają wiele dodatkowych możliwości zarówno w zakresie efektywniejszej fiskalizacji jak i dostarczania danych na jej temat organom skarbowym, jak również w zakresie ułatwienia dostępu do kas fiskalnych dla ich użytkowników i grup docelowych. Podstawową różnicą oraz głównym ulepszeniem wirtualnych kas fiskalnych jest to, iż mając postać oprogramowania, mogą stać się dużo bardziej dostępne i prostsze w użyciu dla odbiorców tego typu rozwiązań. Brak konieczności posiadania specjalnych urządzeń powinien wpłynąć pozytywnie na zwiększenie zainteresowania posiadaniem kasy i legalnym prowadzeniem działalności. Inaczej rzecz ujmując wprowadzenie kas fiskalnych mających postać oprogramowania zmniejszy koszty wejścia użytkowników w branże wymagające fiskalizacji, co tym samym powinno przełożyć się na zmniejszenie szarej strefy działalności gospodarczej. Należy również zwrócić uwagę na kwestię zmniejszenia kosztów cyklicznych, które każdy użytkownik obecnie stosowanych kas fiskalnych musi ponosić w celu zapewniania ich obsługi między innymi koszty serwisu. Podatnik będzie mógł także samodzielnie przeprowadzić fiskalizacje, bez konieczności dokonywania przeglądu co dwa lata co także wpłynie na poprawę komfortu prowadzenia działalności gospodarczej.

Nie do przecenienia jest również kwestia zwiększenia efektywności działania w zakresie przeciwdziałania nielegalnym działaniom tj. braku rejestrowania sprzedaży detalicznej. Poprzez zapewnienie mechanizmów kontroli w czasie rzeczywistym dalece utrudnione, o ile nie niemożliwe będzie dokonywanie oszustw podatkowych w postaci braku płatności należnych podatków. Kasy te, tak jak kasy on-line, będą miały funkcję przesyłania danych do systemu teleinformatycznego za pośrednictwem sieci telekomunikacyjnej. Pozwoli to na ciągłe, zautomatyzowane i bezpośrednie przesyłanie danych z kas z prowadzonej ewidencji oraz o zdarzeniach mających znaczenie dla pracy kas, które zaistniały podczas ich użytkowania Jest to ważne również z punktu widzenia państwa, jako, iż w ten sposób system ściągania należności publicznoprawnych (podatkowych) będzie efektywniejszy poprzez zmniejszenie możliwości działania oszustów. System rejestrowania utargów on-line, co pokazało doświadczenie innych krajów, uniemożliwia obejście systemu, w celu niepłacenia zobowiązań podatkowych. Również uczciwi użytkownicy kas fiskalnych odczują w dłuższej perspektywie pozytywną różnicę, gdyż eliminacja oszustów – osób nierejestrujących całości lub też części sprzedaży detalicznej, zwiększy przejrzystość działalności gospodarczej i wyeliminuje przypadki, w których możliwe było w wyniku opisywanych oszustw nielegalne zmniejszenie kosztów prowadzonej działalności. Taki sposób postępowania w sposób ewidentny przyczynia się do utraty uczciwie wypracowanej przewagi konkurencyjnej wynikającej np. z lepszej jakości oferty na rzecz zmniejszonych kosztów działalności oszustów, którzy dzięki temu byli w stanie np. konkurować cenowo o te same grupy klientów.

Oceniając wprowadzane rozwiązanie w zakresie wirtualnych kas fiskalnych nie sposób pominąć również aspekt przyszłości. W dzisiejszym świecie jednym z najważniejszych aspektów działalności państwa, jak i jednym z najbardziej oddziaływających na obywateli aspektów jest sektor cyfrowy. Do tego sektora należy zaliczyć również wdrażane rozwiązanie. Poprzez postać oprogramowania kasy fiskalne będą dużo bardziej elastyczne na dostosowywanie ich do trendów gospodarczych i nowych problemów, które w tejże gospodarce występują. Nie będzie konieczna każdorazowa wymiana urządzeń fiskalnych, jeżeli organy skarbowe zadecydują, iż dany system musi ulec zmianie w wyniku zaistniałych problemów. Obecnie każda wymiana kas stanowiła ogromny problem dla właścicieli tychże kas, jak i dla państwa w postaci konieczności poniesienia dużych jednorazowych wydatków. Nie dało się również przeprowadzić tego procesu w sposób dostosowany do tempa zmiany warunków gospodarczych – proces wymian kas za każdym razem musiał być rozłożony na kilka lat. Wprowadzone kasy wirtualne powinny przyczynić się do uelastycznienia systemu fiskalnego i w znaczącej mierze ograniczyć straty powodowane cyklicznymi zmianami urządzeń w rezultacie zmiany wymogów do nich skierowanych.

Podkreślić warto, że mimo zawartego w 2016 porozumienia przez Sekcje Dostawców Fiskalnych Urządzeń Rejestrujących Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji (SDFUR) przy Krajowej Izbie Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji o niepodnoszeniu cen kas fiskalnych online, te w tym roku wymiernie wzrosły. Malaje także liczba podmiotów sprzedających kasy. Grozi to także tworzeniem się monopolu, niebezpiecznego z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa, które byłoby uzależnione od jednego dostawcy. Kasy w formie oprogramowania pozwolą uniknąć ponoszenia przez przedsiębiorców skutków tej podwyżki ze względu na zwiększoną dywersyfikacje dostawców. Jak pokazuje doświadczenie innych krajów często oprogramowanie cyfrowe dla najmniejszych przedsiębiorców było oferowane za darmo. To także oszczędność dla budżetu państwa, który nie musiałby zwracać kosztów wymiany kasy fiskalnej w kwocie do 700 zł. Państwo ma także gwarancje dywersyfikacji na rynku.

Jednym z przykładów technologii przyszłości, która będzie mogła być zastosowana w rezultacie dokonania pierwszego kroku tj. wprowadzenia wirtualnych kas fiskalnych jest e-paragon. Elektroniczny paragon pozwoli użytkownikom na jeszcze dalej idące zmniejszenie kosztów obsługi kas fiskalnych z uwagi na brak konieczności druku a z drugiej strony będzie stanowił ogromne udogodnienie dla konsumentów. W dzisiejszym świecie kwestia przechowywania paragonów papierowych przez konsumentów jest bardzo problematyczne między innymi ze względu na zjawisko dość szybkiej utraty czytelności paragonów w wyniku „domowych warunków przechowywania”. Wprowadzenie e-paragonu pozwoli na agregowanie paragonów w jednym miejscu – cyfrowym co pozwoli na ich bezpieczniejsze przechowywanie i bardzo łatwe ich odnajdywanie w razie stosownej potrzeby. Wprowadzenie tego typu innowacji nie będzie miało tak dużego zasięgu bez skutecznego wdrożenia pierwszego etapu, czyli swoistego fundamentu, jakim są wirtualnej kasy fiskalne mające postać oprogramowania.

Zwracamy również uwagę, że przyjęty model wdrożenia systemu kas wirtualnych jest modelem nastawionym liberalnie zarówno wobec producentów, jak i wobec użytkowników. Poprzez określenie wymagań, jakie muszą spełniać kasy fiskalne mające postać oprogramowania wyznaczone zostały podstawowe zasady konstrukcyjne i zasady ich użytkowania. Z zadowoleniem należy przyjąć odstąpienie przez Ustawodawcę od żmudnego i szczegółowego uregulowania konkretnych rozwiązań technologicznych. Pozwoli to na dużo większą swobodę budowania systemu przez producentów takich rozwiązań, a z drugiej strony wpłynie w sposób zdecydowanie pozytywny na końcowych odbiorców urządzeń poprzez fakt, iż pozostawienie względnej swobody kreatorom oprogramowania pozwoli obniżyć koszty produkcyjne tego typu urządzeń co w ostatecznym rezultacie przełoży się na zmniejszenie wydatków na tego typu rozwiązania przez grupy docelowo – osoby zobowiązane do stosowania kas fiskalnych. Omówiony w projekcie proces certyfikacji i nałożenia na producentów obowiązku zabezpieczenia oraz przechowywania certyfikatów kas zapewnia bezpieczeństwo systemu, nie powodując jednocześnie jego nadmiernego skomplikowania. Słusznie planuje się od odstąpienia od certyfikacji urządzeń przez Główny Urząd Miar. Jak pokazał przykład słowacki, takie poszerzanie zbędnej biurokracji jedynie opóźnia proces certyfikacji i źle wpływa na konkurencje na rynku oprogramowania. W Polsce nie jest certyfikowany choćby system ERP do usług księgowych, który jest powszechnie używany przez polskich przedsiębiorców i stanowi spore ułatwienie dla prowadzenia dokumentacji księgowej.

Należy również zauważyć, że wirtualne kasy to trend, który zdobywa coraz większe poparcie w krajach Unii Europejskiej jako naturalny krok naprzód w rozwoju technologicznym gospodarki. Kasy programowe działają już m.in. w Słowenii, Chorwacji i Czechach, gdzie transakcje muszą być autoryzowane online przez fiskusa poprzez specjalny kod. W przypadku awarii sieci sprzedawca ma wyznaczony okres na dokonanie koniecznej autoryzacji. Według chorwackiego, słoweńskiego, jak i czeskiego ministerstwa finansów po wprowadzeniu rozwiązania zauważalnie wzrosły wpływy podatkowe i liczba wydawanych paragonów, za to sprzedawcy oszczędzili na kosztach utrzymania tradycyjnych kas fiskalnych. Według analiz przeprowadzonych w ramach oceny skutków regulacji zmiana ta powinna przynieść ponad 3 miliardy złotych zysku dla budżetu państwa. Doświadczenia zagraniczne dowodzą także, że odejście od niehomologowanego oprogramowania to stały trend w krajach Unii Europejskiej takich jak Niemczy czy Austria.

Od kiedy wirtualne kasy fiskalne?

Niezwykle istotna jest potrzeba szybkiego wejścia w życie rozporządzenia. Powinno ono bowiem skorelowane z obowiązującym od 1 maja 2019 roku rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 29 kwietnia 2019 roku w sprawie kas rejestrujących. Rozporządzenie to nakłada stopniowy obowiązek na przedsiębiorców posiadania kas fiskalnych online. Od 1 stycznia 2020 roku takowe kasy będą musieli posiadać przedsiębiorcy z branży paliwowej, pół roku później przedstawiciele branży gastronomicznej a od 2021 roku kolejne grupy zawodowe np. fryzjerzy, prawnicy czy lekarze. Pozostali podatnicy na nowy rodzaj kas przejdą wraz z jej wymianą bądź końcem okresu homologacji, nie później jednak niż do końca roku 2022. W praktyce od 2023 roku nie będą już możliwe korzystanie przez kogokolwiek z kas starego typu.

Pozytywnie oceniamy zaproponowany harmonogram. Stanowi on kompromis między potrzebami państwa w stosunkowo szybkiej cyfryzacji procesu rejestracji sprzedaży a potrzebami przedsiębiorców. Większość przedsiębiorców będzie mogła wymienić kasę na nową w momencie naturalnego zużycia się starej lub zakończenia okresu homologacji. Nie będzie przez to musiała ponosić dodatkowych kosztów, związanych przedwczesną wymianą. Dodatkowo projektodawca umożliwia przedsiębiorcy dokonania odliczenia kwoty wydanej na zakup kasy (do 700 złotych) w postaci ulgi. Ważne jest jednak aby w momencie konieczności dokonania wymiany kasy mieli oni już możliwość skorzystanie z oferty firm oferujących kasy rejestrujące w formie oprogramowania. Dzięki temu przedsiębiorca będzie mógł dobrać najkorzystniejszą dla siebie ofertę a zwiększona konkurencja na rynku spowoduje niższą cenę usługi. Wbrew niektórym obawą dopuszczenie kas rejestrujących w formie oprogramowania nie doprowadzi do upadku tradycyjnych kas fiskalnych on-line, zwłaszcza że te tradycyjnie kojarzą się przedsiębiorcom i klientom z rejestracją sprzedaży. Poszerzenie jednak oferty poza większą konkurencją wpłynie także na proces szybszej cyfryzacji usług.

Umożliwienie korzystania z oprogramowania rejestrujących transakcje handlowe to rzadki przykład rozwiązania, który wpływa pozytywnie zarówno na interes państwa, poprzez łatwiejszy sposób wykrywania oszustw podatkowych, jak i na interes uczciwych przedsiębiorców, którzy będą oszczędzić na zakupie sprzętu rejestrującego, jak mierzyć się będą z mniejszą ilością kontroli skarbowych. Ze względu bowiem na elektroniczne przesyłanie danych rutynowe kontrole sprawdzające staną się zbyteczne.

Dlatego jako Fundacja Warsaw Enterprise Institute pozytywnie oceniamy zaproponowaną regulacje i liczymy na to, że szybko stanie się ona częścią naszego porządku prawnego.

Wzrost cen mieszkań zaskoczył i ma swoich nowych liderów. Średnio ceny wzrosły o 11 proc. Rekordowo w Gdańsku, ale także w Zielonej Górze i Bydgoszczy.

Rosną ceny transakcyjne, a więc nie jest to wzrost jedynie w ofertach sprzedaży.

Nadal wzrost cen jest większy od wzrostu wynagrodzeń, który pozostaje na wysokim poziomie 7 proc., a jednak nie osłabia to popytu. Po stronie podaży też będzie coraz więcej mieszkań.

– Z cen ofertowych wynikało, że wzrost cen mieszkań wyhamuje, ale to się nie potwierdziło, gdy poznaliśmy jak zmieniły się w II kw. ceny transakcyjne – mówi w rozmowie z MarketNews24 Jarosław Sadowski z Expandera.

Dane o kredytach hipotecznych również potwierdzają wzrost popytu na mieszkania. Wartość udzielonych kredytów mieszkaniowych wzrosła w II kw. o ok. 20 proc.