Rosyjska inwazja na Ukrainę znacząco zmieniła relacje handlowe między Polską a Ukrainą, przekształcając Ukrainę w jednego z najważniejszych partnerów handlowych Polski. Polski eksport na Ukrainę w latach 2021–2023 wzrósł o ponad 80%, osiągając w 2023 r. wartość 11,4 mld EUR, co stanowiło wyraźny skok w porównaniu z 6,3 mld EUR w 2021 r. Co więcej, tendencja wzrostowa utrzymała się także w 2024 r., mimo ogólnego spadku eksportu Polski na inne rynki. W pierwszych trzech kwartałach 2024 r. polski eksport na Ukrainę wyniósł już 9,4 mld EUR, co potwierdza dalsze zacieśnianie więzi gospodarczych między oboma krajami.
Ukraina, zajmująca obecnie siódmą pozycję wśród rynków eksportowych Polski, odpowiadała w 2024 r. za 3,6% polskiego eksportu, podczas gdy w 2021 r. udział ten wynosił 2,1%. Dynamiczny wzrost wartości eksportu wiąże się w dużej mierze z dostawami produktów niezbędnych Ukrainie w czasie trwającej wojny. Do najważniejszych kategorii eksportowych należą paliwa mineralne i produkty ropopochodne, pojazdy i ich części, broń i amunicja, maszyny i urządzenia mechaniczne oraz sprzęt elektryczny. Jednak nawet bez uwzględnienia produktów związanych bezpośrednio z konfliktem, eksport do Ukrainy pozostaje o około 30% wyższy niż przed rosyjską inwazją, co wskazuje na trwałe zwiększenie znaczenia Ukrainy jako partnera handlowego Polski.
Mimo skokowego wzrostu eksportu, import z Ukrainy pozostaje stabilny, oscylując wokół poziomu sprzed 2021 r. W latach 2021–2023 import ten wyniósł odpowiednio 4,2 mld EUR, 6 mld EUR i ponownie 4,2 mld EUR, z wyraźnym spadkiem w 2023 r. W pierwszych trzech kwartałach 2024 r. wartość importu z Ukrainy osiągnęła 3,3 mld EUR. W rezultacie Polska utrzymuje znaczną nadwyżkę handlową w relacjach z Ukrainą, która po trzecim kwartale 2024 r. wyniosła 5,7 mld EUR, przewyższając wartość importu (3,6 mld EUR).
Wzrost handlu z Ukrainą to także szansa na dalszy rozwój, zwłaszcza w kontekście możliwej integracji Ukrainy z Unią Europejską. Dostosowanie infrastruktury transportowej oraz wzmocnienie połączeń przez Ukrainę z Azją mogą stać się kluczowymi elementami w strategii dalszego zwiększania wymiany handlowej. Jak zauważa Paweł Śliwowski, pełniący obowiązki dyrektora Polskiego Instytutu Ekonomicznego, rozwój współpracy handlowej z Ukrainą wymaga większych inwestycji w infrastrukturę transportową, co pozwoliłoby Polsce czerpać jeszcze większe korzyści gospodarcze z tej relacji.
Z perspektywy Ukrainy Polska staje się najważniejszym rynkiem zbytu jej towarów i drugim po Chinach dostawcą produktów.
