Jak wynika z danych Biura Informacji Kredytowej obecnie co drugi dorosły Polak posiada czynny kredyt. Ponad piętnaście milionów Polaków (15,1 mln) ma do spłaty łącznie 548,81 mld zł, z czego 71,3% (391,4 mld) stanowi kwota do spłaty wynikająca z zaciągniętych kredytów mieszkaniowych. Najwyższa średnia[1] kwota do spłaty z tytułu posiadanego kredytu mieszkaniowego przypada na województwo mazowieckie 173,3 tys. zł, zaś najniższa średnia wartość – na województwo podkarpackie 74,5 tys. zł.
Wprawdzie o kredyt mieszkaniowy jest obecnie trudniej niż w latach poprzednich, to nadal w I kwartale 2016 r. rosła liczba osób obsługujących kredyty mieszkaniowe i kwota ich zobowiązań. Trend wzrostowy dotyczył jedynie portfela złotowego, bo w walutowym spadł wskutek praktycznie zatrzymanego kredytowania w walutach. W trakcie I kw. zmniejszyła się o 10 tys. liczba „walutowców”, głównie w wyniku całkowitej spłaty zadłużenia. Na złote przewalutowano również 312 kredytów tzw. przeterminowanych, tj. będących w statusie 90+, prawdopodobnie w związku z postawieniem kredytu w stan wymagalności. W I kw. 2016 r. przewalutowano w tym trybie kredyty z saldem 172 mln zł.
Kredytobiorca mieszkaniowy – wysokość zadłużenia
Spośród wszystkich kredytobiorców w Polsce, 3,5 mln osób to posiadacze kredytu mieszkaniowego. Wartość do spłaty z tytuły tego rodzaju kredytu stanowi przeważający udział na tle wszystkich rodzajów zaciągniętych kredytów. Kredytobiorcy mieszkaniowi mają łącznie do spłacenia 424,4 mld zł z czego 391,4 mld zł. z tytułu kredytu mieszkaniowego, co stanowi aż 92% wszystkich posiadanych przez nich kredytów.
Różna wysokość kwoty do spłaty kredytu mieszkaniowego wynika zarówno z ceny m2 w różnych województwach i miejscowościach o różnej wielkości, jak i potrzeb lokalowych w określonym wieku a także z poziomu finansowania zakupu mieszkania kredytem bankowym.
Podobnie rzecz się ma w przypadku określenia średniej kwoty do spłaty przypadającej na jednego kredytobiorcę – jest ona zróżnicowana geograficznie, wiekowo oraz zależy od wielkości gminy, w której mieszka kredytobiorca.
Kredytobiorca mieszkaniowy – miejsce zamieszkania
Najwięcej, w relacji do liczby ludności, jest kredytobiorców mieszkaniowych w województwach: pomorskim, mazowieckim, zachodniopomorskim oraz dolnośląskim czyli głównie północno‑zachodnich, najmniej w województwach: świętokrzyskim, podkarpackim, podlaskim (województwa południowo‑wschodnie). W układzie terytorialnym najwięcej zadłużonych osób z tytułu kredytu mieszkaniowego (poziom ukredytowienia)[2], w relacji do liczby dorosłej ludności, jest w województwie pomorskim (14%), najmniej w województwach świętokrzyskim i podkarpackim (po 8%).
Najwyższa średnia kwota do spłaty z tytułu kredytu mieszkaniowego przypada na województwo mazowieckie (173,3 tys. zł.), a najniższa średnia – na województwo podkarpackie (74,5 tys. zł.) Występuje również ponad dwukrotnie niższa średnia kwota do spłaty z tytułu kredytu mieszkaniowego kredytobiorcy mieszkającego w gminie do 10 tys. mieszkańców w porównaniu do kredytobiorcy zamieszkującego gminę powyżej 500 tys. mieszkańców.
Jedna czwarta kredytobiorców mieszkaniowych mieszka w gminach, w których zamieszkuje od 10 do 25 tys. mieszkańców, co jest zgodne z poziomem urbanizacji – 25% dorosłych Polaków mieszka w tych miejscowościach. Różnice pomiędzy udziałem wśród kredytobiorców mieszkaniowych a udziałem wśród wszystkich dorosłych osób występują w przypadku mieszkańców miejscowości najmniejszych (odpowiednio 16%* – 24%**) i największych miejscowości (odpowiednio 16%* – 12%**)[3] .
Ponad 1/4 łącznej kwoty do spłaty z tytułu kredytów mieszkaniowych mają mieszkańcy gmin powyżej 500 tys. mieszkańców. Co ważne, mieszka w nich tylko 12% dorosłych Polaków.
Kredytobiorcy mieszkaniowi – struktura wiekowa
Najwięcej kredytów mieszkaniowych mają osoby w wieku 35–44 lat i na tej grupie osób ciąży prawie połowa kwoty do spłaty z tytułu kredytów mieszkaniowych. Dla porównania jedna na cztery osoby w wieku 35–44 lat ma kredyt mieszkaniowy, a tylko mniej niż jedna na sto osób w wieku 18–24 lat ma taki kredyt.
Inne kredyty w portfelu kredytobiorcy mieszkaniowego
Wśród wszystkich kredytobiorców rośnie jedynie liczba spłacających kredyty mieszkaniowe. Tymczasem w portfelu kredytowym posiadacza kredytu mieszkaniowego znajdują się również inne produkty kredytowe: saldo do spłaty z tytułu kredytów konsumpcyjnych wynosi 26,2 mld (6% łącznego salda do spłaty), a kart kredytowych i limitów w koncie odpowiednio 3,6 mld zł oraz 3,2 mld zł (dające po 1 % łącznego salda do spłaty).
Jak wynika z danych BIK, w I kwartale 2016 r. wartość podpisanych umów na kredyty mieszkaniowe wyniosła 10 mld zł i była, mimo niższej liczby udzielonych kredytów mieszkaniowych w marcu 2016r. o 5,7%, wyższa niż w I kwartale 2015 r. Średnia kwota udzielonego kredytu mieszkaniowego w I kwartale 2016r. wyniosła 213,1 tys. zł, była o 2,5 tys. wyższa niż przed rokiem w I kwartale.
[1] Saldo zadłużenia do spłaty z tytułu kredytu mieszkaniowego/liczba kredytobiorców
[2] Ukredytowienie – relacja liczby osób posiadających czynne zobowiązanie kredytowe z danego przedziału wiekowego, województwa, wielkości miejscowości do liczby dorosłych z danego przedziału wiekowego, województwa, wielkości miejscowości.
[3] *– udział wśród kredytobiorców ** – udział wśród dorosłych Polaków
