Według najnowszego rankingu analizującego perspektywy zmian na rynku nieruchomości w głównych miastach europejskich „Emerging Trends in Real Estate. Europe 2018” – najbardziej atrakcyjną lokalizacją jest Berlin. Na podium znalazły się także Kopenhaga i Frankfurt (ex aequo). Warszawa zajęła 23. pozycję, a spośród konkurencyjnych stolic Europy Środkowo-Wschodniej wyżej ocenione zostały Praga (15.) oraz Budapeszt (19.).
15. edycja raportu „Emerging Trends in Real Estate”, przygotowywana przez PwC oraz Urban Land Institute, przedstawia sytuację na najważniejszych rynkach nieruchomości w Europie w sferze inwestycyjnej, deweloperskiej oraz finansowej. Tegoroczny raport powstał na podstawie rozmów z ponad 800 uznanymi ekspertami rynku nieruchomości w Europie, reprezentującymi czołowych inwestorów, deweloperów, sektor finansowy oraz firmy doradcze.
Czwarty rok z rzędu na pierwszym miejscu rankingu znalazł się Berlin. Pewnym zaskoczeniem może być awans Frankfurtu na drugą pozycję (ex aequo z Kopenhagę). Jest to jednakże konsekwencja stopniowej migracji firm sektora finansowego z Londynu do kontynentalnej części Europy. Stolica Danii (Kopenhaga), zawdzięcza swoją wysoką, drugą pozycję bardzo dynamicznie rozwijącemu się sektorowi mieszkaniowemu. Czwarte miejsce zajęło kolejne niemieckie miasto, tj. Monachium, przed Madrytem, gdzie zauważalny jest pozytywny trend w rozwoju sektora powierzchni biurowych oraz Hamburgiem.
W tegorocznym zestawieniu Warszawa uplasowała się na 23. pozycji. W ocenie ankietowanych ekspertów lepsze perspektywy od stolicy Polski mają zarówno Praga (15. pozycja) jak i Budapeszt (19.). Niższe od Warszawy pozycje w rankingu mają natomiast Zurich (24. pozycja), Bruksela (25.), Londyn (27.) oraz Rzym (28.). Spośród 31 miast zestawionych w raporcie, na ostatnich trzech pozycjach uplasowały się Stambuł (31.), Moskwa (30.) i Ateny (29.).
„Warszawa nadal jest postrzegana przez inwestorów jako atrakcyjne miejsce do lokowania kapitału, jednakże w porównaniu do ubiegłorocznego zestawienia spadła o 3. pozycje. Inwestorzy pozytywnie oceniają wysoki wzrost gospodarczy naszego kraju oraz dostrzegają rosnący potencjał rynku BPO/ SSC. Spadek wynika po części z niepewności legislacyjnej przeprowadzanych reform w zakresie podatków oraz znacznego planowanego wolumenu nowych projektów biurowych w Warszawie. Niepewność towarzysząca procesowi Brexitu, spowodowała iż Londyn spadł na pozycję 27., co z kolei odbierane jest jako ogromna szansa dla rozwoju sektora finansowego i rynku biurowego w Warszawie. Nastroje na rynku europejskim są dość pozytywne. Prawie połowa respondentów oczekuje przyspieszenia wzrostu gospodarczego w najbliższych 3-5 latach. Potencjalne konsekwencje Brexitu niepokoją inwestorów w Wielkiej Brytanii, szczególnie skupionych na inwestycjach biurowych w Londynie, ale jednocześnie poprawiły nastroje w kilku stolicach kontynentalnej Europy” – mówi Kinga Barchoń, partner w PwC, lider zespołu ds. nieruchomości.
Pod względem atrakcyjności poszczególnych sektorów rynku, nieruchomości magazynowe awansowały na pierwsze miejsce. Dotyczy to zarówno gotowych produktów na rynku inwestycyjnym jak i projektów przygotowywanych przez deweloperów. Dobre perspektywy w ocenie ankietowanych mają także niszowe sektory, takie jak mieszkania studenckie czy domy seniorów. Zauważalnym trendem jest znaczne pogorszenie się postrzegania przez inwestorów dominujących do tej pory sektorów, czyli handlowego i biurowego Dotyczy to szczególnie obiektów zlokalizowanych na przedmieściach miast.
Z raportu PwC i ULI wynika, że podmioty aktywne na rynku nieruchomości z optymizmem patrzą na rozwój branży w 2018 r. Około połowa respondentów przewiduje, że zarówno zyski, jak i liczba pracowników mają szansę wzrosnąć w przyszłym roku. Optymizm wzmacniają poprawiające się prognozy makroekonomiczne dla strefy euro oraz ciągła atrakcyjność nieruchomości jako klasy aktywów.
„Popyt na wysokiej jakości produkty nieruchomościowe w Polsce utrzymuje się na wysokim poziomie, jednak w najnowszym raporcie widzimy dowody na to, że na horyzoncie jest coraz więcej wyzwań. Warszawa i inne polskie miasta muszą stawiać na nieustający rozwój, aby utrzymać tak imponujący wzrost, jaki obserwowaliśmy do tej pory” – dodaje John Banka, przewodniczący ULI Poland.
Głównym wyzwaniem europejskiego rynku nieruchomości, podobnie jak w ciągu ostatnich kilku lat, jest dostępność odpowiednich aktywów. Ponad 75% ankietowanych uważa, że inwestorzy podejmują większe ryzyko, aby osiągnąć docelowe zyski, jednakże wielu kluczowych graczy z branży wskazało bardziej ostrożne podejście do podejmowania ryzyka w 2018 r.
