W najbliższych miesiącach można oczekiwać dalszego łagodzenia polityki monetarnej zarówno ze strony Szwajcarskiego Banku Narodowego (SNB), jak i Europejskiego Banku Centralnego (EBC), choć motywy i skalę tych działań determinują odmienna dynamika inflacji, wzrostu gospodarczego oraz ryzyka gospodarcze i polityczne.
SNB, w reakcji na systematycznie malejącą inflację i umiarkowane tempo wzrostu gospodarczego, zdecydował się już na obniżenie stopy polityki monetarnej do poziomu 0,5%. Główna motywacja tej decyzji wynika z wyraźnego spadku presji inflacyjnej – wskaźnik cen konsumpcyjnych osiągnął poziom zaledwie 0,7% w listopadzie 2024 roku, a prognozy wskazują dalszą stabilizację inflacji na niskim poziomie w kolejnych latach (0,3% w 2025 r. i 0,8% w 2026 r.). Choć wzrost PKB ma pozostać umiarkowany (ok. 1% w 2024 r. i przyspieszyć do 1–1,5% w 2025 r.), spodziewane jest jednoczesne lekkie zwiększenie bezrobocia. SNB podkreśla również istotne ryzyka zewnętrzne, takie jak globalne napięcia geopolityczne, zmienność polityki ekonomicznej w USA czy obawy o zbyt wysoką inflację w niektórych krajach. W tym otoczeniu obniżenie stóp ma ułatwić utrzymanie stabilności cen oraz wesprzeć gospodarkę w okresie niepewności.
W perspektywie najbliższych kwartałów SNB będzie prawdopodobnie kontynuować ostrożną, ale elastyczną politykę. Ze względu na bardzo niską inflację i umiarkowane perspektywy wzrostu, nie wyklucza się ewentualnych dalszych działań łagodzących, jednak SNB pozostanie czujny na ewentualny wzrost ryzyk zewnętrznych.
W przypadku Europejskiego Banku Centralnego kluczowym czynnikiem determinującym decyzje o dalszych obniżkach stóp procentowych jest widoczny spadek dynamiki cen oraz umiarkowany wzrost gospodarczy w strefie euro. EBC planuje kolejny krok w kierunku luzowania – większość analityków zakłada obniżkę stopy depozytowej o 0,25 pkt proc. do poziomu 3,0%, choć niektórzy (np. JPMorgan Chase) nie wykluczają głębszej redukcji, nawet o 0,5 pkt proc. Takie posunięcie ma zrównoważyć słabnące tempo wzrostu gospodarczego (prognozowane PKB to 0,8% w 2024 r. i stopniowe przyspieszenie do 1,5% w 2026 r.) oraz stabilizować inflację w okolicach 2% w dłuższym horyzoncie.
W otoczeniu narastających napięć politycznych w Niemczech i Francji oraz obaw o rozwój konfliktów handlowych z USA, EBC stoi przed trudnym zadaniem: chce wspierać gospodarkę poprzez łagodzenie polityki monetarnej, a jednocześnie uniknąć działań nadmiernie stymulujących wzrost cen aktywów czy pogłębiających różnice w rentownościach obligacji państw członkowskich. Choć część decydentów, takich jak François Villeroy de Galhau, opowiada się za bardziej zdecydowanymi cięciami stóp, inni – jak Isabel Schnabel – ostrzegają przed zbyt silnym luzowaniem w obliczu problemów o charakterze strukturalnym.
Perspektywa najbliższych miesięcy to zatem dalsze, stopniowe obniżki stóp w strefie euro, uważne śledzenie danych makroekonomicznych i gotowość do korekty kursu w razie nieprzewidzianych wydarzeń. EBC będzie starał się utrzymywać równowagę między wspieraniem gospodarki a zapewnieniem stabilności cen i unikaniem destabilizujących ruchów na rynku obligacji.
Zarówno SNB, jak i EBC dążą obecnie do złagodzenia warunków monetarnych w odpowiedzi na spadającą inflację, umiarkowany wzrost gospodarczy oraz podwyższoną niepewność geopolityczną i polityczną. Oczekiwać można dalszych obniżek stóp, choć ich skala i tempo będą zależeć od bieżącej oceny ryzyk. Podczas gdy SNB koncentruje się na stabilizowaniu bardzo niskiej inflacji i wspieraniu umiarkowanego wzrostu, EBC mierzy się z nieco inną dynamiką – w strefie euro inflacja jest wyższa, ale napięcia polityczne i ryzyko niższego wzrostu gospodarczego mogą skłonić do bardziej zdecydowanych działań. W efekcie obie instytucje pozostają elastyczne i przygotowane do dostosowania swojej polityki „spotkanie po spotkaniu”, kładąc nacisk na stabilność cen i zrównoważony rozwój gospodarczy w trudnym, zmiennym otoczeniu.
Autor: Krzysztof Kamiński, Oanda TMS Brokers
