Administracja publiczna ma obowiązek udostępniania informacji dotyczących swojej działalności w postaci tzw. danych otwartych. Zwiększa to przejrzystość prowadzonych przez nią projektów, poszerza możliwości rozliczania z powierzonych zadań, a przede wszystkim stymuluje obywateli do aktywnego udziału w życiu publicznym. Zarządzanie tymi informacjami wymaga wsparcia narzędzi analitycznych, które sprawiają, że ze zgromadzonych zasobów mogą korzystać zarówno obywatele, jak i przedstawiciele innych wydziałów i resortów.
Watchdogi to fundacje i stowarzyszenia, które patrzą władzy na ręce, niezależnie od tego, jaka partia aktualnie ją sprawuje. Funkcję kontrolną mogą również pełnić sami obywatele, uważnie monitorując działania rządzących. W tym celu muszą jednak dysponować dostępem do aktualnych i kompletnych informacji – danych otwartych. Nie powinny one być objęte jakimkolwiek programem licencyjnym, gdyż może to powodować nadużycia polegające na ograniczeniu wglądu w informacje określonym osobom lub całym grupom.
Rozwój e-usług
Administracja publiczna na mocy dyrektywy 2013/37/UE Parlamentu Europejskiego oraz polskiej Ustawy z dnia 25 lutego 2016 r. o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego jest zobowiązana do dzielenia się danymi publicznymi. Otwarte publiczne dane są swojego rodzaju narzędziem kontroli obywateli wobec władzy, ale przede wszystkim pełnią rolę informacyjną. To dzięki nim przedsiębiorca wie, do którego urzędu powinien się udać, aby załatwić określoną sprawę, a podróżny jest w stanie sprawdzić jak najszybciej dostać się w dane miejsce korzystając z komunikacji miejskiej. Dane otwarte przyczyniają się do rozwoju e-usług, zasilanych danymi geograficznymi, transportowymi czy gospodarczymi. Przykładowo holenderski zarząd dróg i autostrad Rijkswaterstaat (RWS) udostępnia posiadane informacje, dzięki czemu firmy z sektora prywatnego są w stanie realizować projekty dotyczące m.in. konserwacji nawierzchni.
Jedna platforma dla otwartych danych
Idea podejścia do otwartych danych nie jest nowa i ma swoją długą historię. Istnieje dziś wiele narzędzi do obsługi procesu publikacji tego typu informacji. Nie wszystkie z nich umożliwiają gromadzenie i udostępnienie pełnego zakresu danych, co utrudnia ich wyszukiwanie. Przykładem kompleksowej platformy end-to-end pozwalającej administracji publicznej na zapewnienie przejrzystości prowadzonych działań i właściwe informowanie obywateli jest SAS for Open Data. Kompleksowy system zarządzania treścią (CMS) oparty o technologię open source umożliwia definiowanie struktury i treści całego portalu otwartych danych bez konieczności znajomości języka programowania. Rozwiązanie bazuje na danych wysokiej jakości, gdyż administracja publiczna otrzymuje dostęp m.in. do mechanizmów standaryzacji, deduplikacji czy korekty danych, dzięki którym błędne informacje nie są publikowane. Procedura wzbogacania danych analizuje wszelkie dane surowe, wykrywa ich strukturę i identyfikuje zawartość, aby automatycznie generować metadane zgodnie z międzynarodowymi standardami.
SAS for Open Data nie tylko zarządza zadaniami wymagającymi pracy manualnej, ale również automatycznie uruchamia działania i alerty, dzięki czemu cały proces odświeżania czy dodawania informacji może odbywać się bez udziału człowieka. Każda ze stron internetowego portalu otwartych danych jest efektywnie indeksowana w wyszukiwarkach internetowych (SEO. Z perspektywy obywatela, portal zapewnia bogate mechanizmy wyszukiwania, wizualizacji i automatycznego dostępu. Dodatkowe funkcjonalności precyzyjnego linkowania umożliwiają podzielenie się konkretnymi wyselekcjonowanymi informacjami z innymi użytkownikami.
Dane otwarte prawdziwie dostępne
Biorąc pod uwagę różny poziom umiejętności technologicznych użytkowników systemy obsługujące dane otwarte muszą umożliwiać łatwe ich porządkowanie, automatyczne przetwarzanie i wyszukiwanie.
Obywatel powinien móc samodzielnie korzystać z wizualnej eksploracji danych otwartych. Tylko wtedy będą one prawdziwie przydatne. W przeciwnym wypadku działy IT administracji publicznej będą musiały asystować użytkownikom i odpowiadać na ich zapytania co pochłania dużo czasu i jest niezwykle kosztowne. O wiele lepszym rozwiązaniem jest wdrożenie łatwej w obsłudze platformy, która będzie posiadała intuicyjny interface – mówi Łukasz Leszewski, Lider praktyki Data Management w SAS Polska. Ważny jest też komfort użytkownika, system musi odpowiednio szybko reagować na zapytania. Obecnie wydajne technologie przetwarzania w pamięci pozwalają na sprawne przeprowadzanie obliczeń analitycznych i wydobywanie informacji zawartych w danych, także na urządzeniach mobilnych – podsumowuje Łukasz Leszewski.
