W 2019 r. na przedsiębiorstwa czekają dwie pułapki: spowolnienie gospodarcze i ryzyko polityczne. Podczas konferencji Country Risk w Paryżu poświęconej ryzykom krajów i sektorów, Coface zaprezentował przedsiębiorstwom swoją wizję głównych trendów w gospodarce światowej w 2019 roku.
Wzrost ryzyka kredytowego dla przedsiębiorstw europejskich
Rosnąca liczba problemów, takich jak wzrastające ryzyko polityczne, znaczne wahania cen surowców, jak również ograniczenia podaży, przyczyniła się do spowolnienia tempa wzrostu gospodarczego w skali globalnej pod koniec 2018 r. i położyła się cieniem na prognozy na rok 2019 (3 proc. w 2019 r., po 3,2 proc. w latach 2017-2018). Tym razem to Europa Zachodnia odczuła skutki spowolnienia szybciej niż Stany Zjednoczone. Coface spodziewa się wzrostu liczby niewypłacalnych przedsiębiorstw w dwudziestu krajach Europy (z 26 objętych analizą) – o +1,2 proc. w strefie euro oraz o +6,5 proc. w Europie Środkowej. Taki wzrost ryzyka kredytowego dla przedsiębiorstw wynika ze spadku koniunktury, a także z utrzymującej się niepewnej sytuacji politycznej.
Czynniki te miały negatywny wpływ w szczególności na sektor motoryzacyjny. Po około ośmioletnim okresie wzrostu zaczyna on obecnie wykazywać tendencję spadkową. Potrzeba inwestycji, zwiększona konkurencyjność, zmiana stylu życia konsumentów oraz niezbędne dostosowanie się do nowych standardów zapobiegających zanieczyszczeniu środowiska – muszą zostać spełnione w kontekście dojrzałości rynku chińskiego, jak również narastającego protekcjonizmu. Taki rozwój wydarzeń skłonił Coface do obniżenia oceny dla sektora motoryzacyjnego do ryzyka średniego niemal we wszystkich krajach zachodnioeuropejskich, a także w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, natomiast w Ameryce Łacińskiej i Ameryce Północnej do ryzyka wysokiego.
Ryzyko polityczne będzie nadal stanowić poważny problem w Europie w 2019 roku. Wskaźnik Coface dotyczący ryzyka społecznego osiągnął swój najwyższy poziom od 2010 r. Takie rodzaje ryzyka pojawiają się często podczas wyborów. Należy zatem obserwować wybory w Grecji, jak również ewentualne przyspieszone wybory we Włoszech, w Hiszpanii i Niemczech. Zwiększające się niezadowolenie społeczne i wzrost popularności partii antyeuropejskich stają się na tyle istotne, że mogą doprowadzić po wyborach (które odbędą się w maju 2019 r.) do powstania bardzo podzielonego Parlamentu Europejskiego.
„Pierwszy raz od czasu kryzysu zadłużenia publicznego z lat 2011–2012, w tym roku przedsiębiorstwa muszą stawić czoła jednocześnie dwóm problemom – spadkowi koniunktury i ryzyku politycznemu” – powiedział Julien Marcilly, główny ekonomista Coface.
Gospodarki wschodzące nadal podatne na zagrożenia
Obecnie panująca sytuacja na świecie wywiera zróżnicowany wpływ na gospodarki krajów wschodzących. Spowolnienie tempa wzrostu gospodarczego w strefie euro (prognozowane +1,6 proc. w 2019 r.) i w Stanach Zjednoczonych (+2,3 proc.) naraża rynki wschodzące na wystąpienie efektu domina, szczególnie w konsekwencji wymiany handlowej. Przewiduje się, że w tym roku tempo wzrostu w handlu światowym będzie nadal spadać (wg Coface tylko +2,3 proc. w tym roku). Jednakże, spowolnienie dynamiki wzrostu w Stanach Zjednoczonych ma także pozytywny skutek – mniejsze prawdopodobieństwo podwyższenia poziomu stóp procentowych przez amerykańską Rezerwę Federalną zmniejsza ryzyko odpływu kapitału z rynków wschodzących.
W tym roku należy obserwować czynniki ryzyka politycznego w gospodarkach krajów wschodzących, w tym w Afryce, w której obywatele mają obecnie do dyspozycji więcej możliwości wyrażania swojego niezadowolenia (wskaźnik dostępności internetu potroił się od 2010 r.), w kontekście napiętego kalendarza wyborczego (Nigeria, RPA i Algieria).
Jednak, mimo niepewnej sytuacji politycznej i w zakresie bezpieczeństwa, Coface zwraca uwagę na bardziej pozytywne perspektywy dla Mozambiku (obecnie D), w którym odnotowano najwyższy poziom rezerw dewizowych od 2014 r., a tempo wzrostu gospodarczego przekracza 3 proc., oraz Rwandy (A4), gdzie notuje się stałą poprawę klimatu dla biznesu, a tempo wprowadzania reform zostało utrzymane.
Coface podnosi oceny krajowe gospodarek opartych na przemyśle naftowym, w których ceny ropy utrzymują się na umiarkowanym poziomie mimo niestabilnej sytuacji. Należą do nich: Angola (obecnie C), Azerbejdżan (B), Kanada (A2), Zjednoczone Emiraty Arabskie (A3) oraz Trynidad i Tobago (B).
Liban to jak na razie jedyny kraj, któremu obniżono w tym roku ocenę (obecnie D) z uwagi na utrzymującą się trudną sytuację gospodarczą.
Oceny krajów Coface (161 krajów) obejmują ośmiostopniową skalę ryzyka w porządku rosnącym: A1 (ryzyko bardzo niskie), A2 (ryzyko niskie), A3 (ryzyko raczej akceptowalne), A4 (ryzyko akceptowalne), B (ryzyko istotne), C (ryzyko wysokie), D (ryzyko bardzo wysokie) oraz E (ryzyko ekstremalne).
Oceny sektorów Coface (13 sektorów w 6 regionach geograficznych, 27 krajów generujących prawie 87 proc. światowego PKB) obejmują czterostopniową skalę: ryzyko niskie, ryzyko średnie, ryzyko wysokie oraz ryzyko bardzo wysokie.
