Samodzielny Publiczny Szpital Wojewódzki w Gorzowie Wlkp. (SPSW) świadczył usługi medyczne dla ok. 350 tys. mieszkańców Gorzowa Wlkp. i północnej części województwa lubuskiego. Do tej pory żaden samorząd w Polsce nie przekształcił tak dużego szpitala, borykającego się z wielomilionowym długiem, jednym z największych w kraju. Na szpitalu ciążyło realne zagrożenie likwidacji, a tym samym ograniczenie dostępu do usług medycznych pacjentom z północnej części województwa.
Delegatura NIK w Zielonej Górze trzykrotnie w latach 2005-2012 kontrolowała SPSW w zakresie prowadzonych działań restrukturyzacyjnych, każdorazowo oceniając je negatywnie. W wystąpieniu pokontrolnym skierowanym w dniu 28 czerwca 2012 r. do Marszałka Województwa Lubuskiego, po kontroli przeprowadzonej w SPSW, Najwyższa Izba Kontroli sformułowała uwagę, że samodzielna spłata zobowiązań SPSW w oparciu o uzyskiwane przychody z działalności podstawowej nie jest realna i w ocenie NIK wymagała będzie pomocy organu założycielskiego lub państwa. W lutym 2013 r. samorząd województwa przyjął uchwałę w sprawie przekształcenia SPSW w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, a w dniu 29 sierpnia 2013 r. Zarząd Województwa dokonał przekształcenia SPSW w spółkę.
Działania samorządu województwa podjęte w 2013 r. w celu oddłużenia SPSW oraz przekształcenia go w spółkę kapitałową zapewniły nowo utworzonemu podmiotowi w pierwszym roku działalności stabilność finansową i odpowiednie warunki wykonywania działalności leczniczej.
Oddłużenie szpitala było możliwe dzięki pozyskaniu z budżetu państwa, na zasadach przewidzianych w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (uodl), dotacji celowych w łącznej wysokości 104,8 mln zł, które wydatkowano zgodnie z przeznaczeniem. Wynegocjowano także z wierzycielami umorzenia części przejętych zobowiązań.
Realizacja przez SPSW programu naprawczego, w szczególności w zakresie racjonalizacji zatrudnienia i usprawnienia sposobu zarządzania oraz jego oddłużenie przez Województwo Lubuskie, a następnie zwiększenie przez Spółkę efektywności działalności leczniczej wraz ze wzrostem wartości kontraktów zawartych z Lubuskim Oddziałem Wojewódzkim NFZ, umożliwiło Spółce w pierwszym roku obrachunkowym (od 6 września 2013 r. do 31 grudnia 2014 r.) osiągnięcie zysku netto w kwocie 29.880,5 tys. zł, który był ponad ośmiokrotnie większy niż ostatni wynik finansowy poprzednika.
Na tle tej korzystnej sytuacji, NIK zwraca uwagę, że w kolejnych latach działalności, Spółka będzie ponosiła znaczne wydatki wynikające z konieczności przystosowania urządzeń i pomieszczeń do wymogów art. 22 ust. 1 uodl oraz wyeliminowania nieprawidłowości ujawnionych w trakcie kontroli przeprowadzonych przez Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w Gorzowie Wlkp. Wzrosną również raty spłaty pożyczki udzielonej przez Samorząd Województwa Lubuskiego. Istnieje także zagrożenie poniesienia dodatkowych kosztów, w wysokości ponad 19 mln zł, związanych ze sprawami odszkodowawczymi z okresu działalności SPSW, prowadzonymi przez sądy oraz Wojewódzką Komisję ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych. Pogorszenie sytuacji finansowej przewiduje również sama Spółka, która na 2015 r. zaplanowała zysk netto w wysokości 2.580,5 tys. zł.
Uwzględniając powyższe zagrożenia, utrzymaniu korzystnych wyników finansowych Spółki może sprzyjać dywersyfikacja źródeł uzyskiwanych przychodów poprzez zwiększenie zakresu komercyjnych świadczeń zdrowotnych, jak również sprawne zarządzanie Spółką i właściwa jakość nadzoru właścicielskiego sprawowanego przez SWL. Z kolei realizacja zaplanowanych działań modernizacyjnych wymagać będzie aktywnych działań w celu pozyskania środków finansowych z Unii Europejskiej oraz z programów rządowych. Jednak w ocenie NIK, Spółka przed przystąpieniem do realizacji modernizacji powinna dla każdego etapu przeprowadzić rachunek ekonomiczny ich wpływu na przychody i wynik finansowy, ażeby nie doprowadzić do przeinwestowania, a tym samym pogorszenia kondycji ekonomicznej.
