Coraz mniej nowych firm w Polsce. Rejestracje spadły o 9,2 proc., a upadłości rosną

W trzecim kwartale 2026 r. w Polsce zarejestrowano 77 520 przedsiębiorstw, o 7848 mniej niż rok wcześniej. To spadek o 9,2 proc. i najniższy wynik dla trzeciego kwartału od co najmniej 2021 r. Jednocześnie liczba ogłoszonych upadłości wzrosła ze 101 do 108. Największy ubytek nowych firm dotyczył jednoosobowych działalności gospodarczych, podczas gdy rejestracje spółek z ograniczoną odpowiedzialnością zwiększyły się o 15,8 proc.

Tak wynika z opublikowanych 10 listopada danych Głównego Urzędu Statystycznego. Spadek rejestracji objął wszystkie osiem analizowanych grup działalności, a szczególnie mocno zakwaterowanie i gastronomię. W przemyśle, budownictwie i transporcie jednocześnie przybyło ogłoszonych upadłości.

Najmniej rejestracji w trzecim kwartale od co najmniej pięciu lat

W latach 2021–2025 w trzecim kwartale rejestrowano od 85,2 tys. do niemal 94 tys. przedsiębiorstw. W 2026 r. ich liczba spadła do 77,5 tys. — poniżej wszystkich porównywalnych wyników w udostępnionym szeregu GUS. W stosunku do trzeciego kwartału 2022 r., kiedy zarejestrowano 93 970 przedsiębiorstw, spadek wynosi 17,5 proc.

Zmiana jest widoczna również w kolejnych kwartałach bieżącego roku. Po 89 004 rejestracjach w pierwszym kwartale liczba ta obniżyła się do 80 566 w drugim i 77 520 w trzecim. To spadek o 12,9 proc. od początku roku. W porównaniu z poprzednim kwartałem rejestracji było mniej o 3046, czyli 3,8 proc.; dane kwartalne nie są wyrównane sezonowo.

Od stycznia do września 2026 r. odnotowano 247 090 rejestracji, wobec 261 346 rok wcześniej. Oznacza to spadek o 5,5 proc., czyli o 14 256 nowych firm mniej. Spadek w samym trzecim kwartale był większy niż w całym okresie styczeń–wrzesień, co wskazuje na nasilenie tej tendencji.

Spadki we wszystkich branżach. Gastronomia traci najwięcej procentowo

Największą liczbę nowych rejestracji nadal notowały usługi finansowe, nieruchomościowe, profesjonalne i wspierające: 19 541, co odpowiada 25,2 proc. ogółu. W budownictwie zarejestrowano 14 767 przedsiębiorstw (19,0 proc.), a w handlu i naprawie pojazdów 9797 (12,6 proc.). Razem te trzy grupy odpowiadały za 56,8 proc. wszystkich rejestracji.

Najsilniejszy procentowy spadek odnotowano w zakwaterowaniu i gastronomii: z 2830 do 2232, czyli o 21,1 proc. Znacząco mniej nowych firm powstało także w budownictwie (−9,5 proc.) oraz w pozostałych sekcjach obejmujących m.in. edukację, ochronę zdrowia i kulturę (−10,3 proc.). Największy liczbowy ubytek przypadł na grupę usług: 1952 rejestracje mniej.

Jednoosobowych firm coraz mniej, spółek z o.o. coraz więcej

Najmocniej zmieniła się struktura rejestracji. W trzecim kwartale zgłoszono 60 923 działalności osób fizycznych wobec 70 686 rok wcześniej. Ubytek wyniósł 9763, czyli 13,8 proc. Rejestracje takich działalności odpowiadały za 78,6 proc. całego rynku wobec 82,8 proc. rok wcześniej.

Równocześnie zarejestrowano 14 953 spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, o 2038 więcej niż w analogicznym kwartale 2025 r. Ich udział w nowych rejestracjach zwiększył się z 15,1 do 19,3 proc. Rosła również liczba prostych spółek akcyjnych: z 267 do 348, czyli o 30,3 proc. Nie dowodzi to automatycznie, że właściciele JDG przekształcają się w spółki, ale wyraźnie pokazuje odmienny kierunek zmian w poszczególnych formach prawnych.

Spółdzielnie energetyczne odpowiadają za ponad 90 proc. nowych spółdzielni

Osobnym zjawiskiem jest wzrost liczby nowo zarejestrowanych spółdzielni ze 123 do 150 (o 22 proc.). Według GUS aż 136 z nich stanowiły spółdzielnie energetyczne, zajmujące się wytwarzaniem, magazynowaniem lub obrotem energią z odnawialnych źródeł. Oznacza to 90,7 proc. wszystkich rejestracji spółdzielni w tym kwartale. Dla porównania w czwartym kwartale 2025 r. wszystkich spółdzielni zarejestrowano 500.

Upadłości wróciły do 108 w kwartale. Najwięcej w przemyśle

W trzecim kwartale sądy ogłosiły upadłość 108 przedsiębiorstw, wobec 101 przed rokiem. Wzrost wyniósł 6,9 proc. i dotyczył przede wszystkim przemysłu (36 postanowień wobec 28), budownictwa (14 wobec 10) i transportu (14 wobec 10). Te trzy grupy odpowiadały łącznie za 64 spośród 108 upadłości, czyli 59,3 proc.

W handlu liczba upadłości zmniejszyła się z 29 do 19, a w gastronomii i zakwaterowaniu z trzech do jednej. W usługach odnotowano 16 upadłości, o jedną mniej rok do roku. Zmiany w małych grupach należy interpretować ostrożnie, ponieważ przesunięcie kilku postanowień między kwartałami znacząco wpływa na dynamikę procentową.

W ciągu dziewięciu miesięcy 2026 r. ogłoszono 310 upadłości, wobec 291 w analogicznym okresie 2025 r. Oznacza to wzrost o 6,5 proc. W kolejnych kwartałach 2026 r. odnotowano odpowiednio 108, 94 i 108 upadłości.

Spółki z o.o. dominują w ogłoszonych upadłościach

Spośród 108 upadłości aż 79 dotyczyło spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, co daje 73,1 proc. wszystkich postanowień. Wśród spółek akcyjnych ogłoszono 12 upadłości, trzy razy więcej niż rok wcześniej. Dotyczyły one także dziewięciu przedsiębiorców będących osobami fizycznymi, sześciu spółek komandytowych, jednej prostej spółki akcyjnej i jednej spółdzielni. W przypadku spółek jawnych nie odnotowano ani jednej upadłości, wobec trzech rok wcześniej.

Co wynika z zestawienia rejestracji i upadłości?

Dane pokazują dwa równoczesne zjawiska: coraz mniej nowych rejestracji i nieco więcej sądowych upadłości. Nie należy jednak utożsamiać tych liczb ze wszystkimi otwarciami i zamknięciami firm. Rejestracje obejmują wpisy do REGON, także ponowne rozpoczęcie działalności po jej likwidacji; upadłości są z kolei liczone według daty sądowego postanowienia o ich ogłoszeniu. Nie obejmują wszystkich likwidacji, wykreśleń, zawieszeń działalności ani postępowań restrukturyzacyjnych.

Dlatego zestawienie 77 520 rejestracji ze 108 upadłościami nie stanowi bilansu netto liczby przedsiębiorstw ani miary przeżywalności firm. Statystyka rejestracji obejmuje ponadto znacznie większy udział jednoosobowych działalności niż statystyka formalnych upadłości, w której przeważają spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Źródło danych GUS. Rejestracje i upadłości przedsiębiorstw w III kwartale 2026 r., 10 listopada 2026 r.; szeregi kwartalne 2021–2026 z aneksu XLSX. Zmiany, udziały oraz wykresy: opracowanie własne na podstawie danych GUS. Zakres działalności zgodny z PKD 2007: sekcje B–S z wyłączeniami wskazanymi w metodologii GUS.