Na koniec września 2026 r. w Polsce zarejestrowanych było 858,5 tys. osób objętych ochroną czasową w związku z wojną w Ukrainie. To o 80,9 tys., czyli 8,6 proc. mniej niż miesiąc wcześniej. Polska odpowiadała za największą część spadku liczby beneficjentów ochrony w całej Unii Europejskiej. Eurostat wskazuje jednak, że zmiana wynika przede wszystkim z aktualizacji rejestrów i przechodzenia części osób na standardowe zezwolenia na pobyt czasowy, a nie z masowych wyjazdów z kraju.
Według danych opublikowanych 10 listopada przez Eurostat na koniec września ochroną czasową w UE objętych było 4,37 mln osób, które opuściły Ukrainę po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji. W ciągu miesiąca ich liczba zmniejszyła się o 61 055, czyli 1,4 proc.
Polska pozostaje drugim po Niemczech państwem Unii pod względem liczby zarejestrowanych beneficjentów ochrony czasowej. Jednocześnie była jednym z zaledwie dwóch państw członkowskich, w których we wrześniu odnotowano spadek tej liczby.
Polska odpowiada za największy spadek liczby osób objętych ochroną
Na koniec sierpnia w Polsce zarejestrowanych było 939 395 beneficjentów ochrony czasowej. Miesiąc później ich liczba wynosiła 858 545, co oznacza spadek o 80 850 osób.
Zmiana w polskich statystykach była większa niż spadek odnotowany w całej UE. Wynika to z faktu, że w większości pozostałych państw liczba osób objętych ochroną wzrosła, częściowo kompensując zmniejszenie liczby rejestracji w Polsce.
Eurostat podkreśla, że polskie dane odzwierciedlają przede wszystkim zmiany administracyjne. Chodzi o przechodzenie części osób na standardowe zezwolenia na pobyt czasowy oraz usuwanie nieaktywnych wpisów z rejestrów.
Spadku o 80,9 tys. nie można więc utożsamiać z wyjazdem takiej liczby obywateli Ukrainy z Polski. Dane dotyczą statusu prawnego i rejestracji, a nie bezpośrednio przepływów migracyjnych.
Wykres 2. Miesięczne zmiany liczby beneficjentów
Niemcy przyjmują niemal 30 proc. wszystkich beneficjentów ochrony w UE
Najwięcej osób objętych ochroną czasową przebywało w Niemczech – 1 300 070. Odpowiadało to za 29,7 proc. wszystkich beneficjentów w Unii Europejskiej.
Drugie miejsce zajmowała Polska z udziałem 19,6 proc., a trzecie Czechy, w których zarejestrowanych było 391 720 osób, czyli 9 proc. unijnej liczby.
Łącznie te trzy kraje skupiały około 2,55 mln beneficjentów ochrony czasowej, co stanowiło ponad 58 proc. wszystkich zarejestrowanych w UE.
Wykres 1. Beneficjenci ochrony czasowej – wrzesień 2026
W przeliczeniu na liczbę mieszkańców sytuacja wygląda jednak inaczej. Najwyższy wskaźnik liczby zarejestrowanych osób odnotowano w Czechach, gdzie na tysiąc mieszkańców przypadało 35,9 beneficjenta ochrony. Kolejne miejsca zajmowały Słowacja (28,0) i Cypr (27,4), przy średniej dla całej UE wynoszącej 9,7.
Wykres 4. Beneficjenci na 1000 mieszkańców
W 25 krajach UE liczba zarejestrowanych uchodźców wzrosła
We wrześniu liczba beneficjentów ochrony czasowej zwiększyła się w 25 spośród 27 państw Unii Europejskiej.
Największy wzrost w liczbach bezwzględnych odnotowały Niemcy, gdzie przybyło 5515 zarejestrowanych osób. W Rumunii ich liczba wzrosła o 3900, natomiast we Włoszech o 2505.
W ujęciu procentowym oznaczało to wzrost odpowiednio o 0,4 proc., 1,8 proc. i 4,4 proc. Spadki odnotowały wyłącznie Polska i Czechy. W Czechach liczba osób objętych ochroną zmniejszyła się o 6640, czyli 1,7 proc. w porównaniu z końcem sierpnia.
Kobiety i dzieci stanowią ponad 72 proc. objętych ochroną
Obywatele Ukrainy stanowili 98,5 proc. wszystkich beneficjentów ochrony czasowej w UE. Pozostała część obejmowała osoby innej narodowości, które również zostały objęte mechanizmem uruchomionym po rozpoczęciu wojny.
W strukturze zarejestrowanych osób dominowały dorosłe kobiety, stanowiące 44,1 proc. ogółu. Udział niepełnoletnich wynosił 28 proc., natomiast dorosłych mężczyzn – 27,9 proc.
Oznacza to, że kobiety i osoby niepełnoletnie stanowiły łącznie 72,1 proc. beneficjentów ochrony czasowej.
Wykres 3. Struktura beneficjentów ochrony czasowej w UE
Ochrona czasowa przedłużona do marca 2028 r.
Mechanizm ochrony czasowej zapewnia osobom uciekającym przed wojną możliwość legalnego pobytu w państwach UE bez konieczności przechodzenia standardowej procedury azylowej. Obejmuje także dostęp do rynku pracy, edukacji i określonych świadczeń na zasadach obowiązujących w poszczególnych państwach.
15 lipca 2026 r. państwa UE przyjęły decyzję o przedłużeniu ochrony czasowej do 4 marca 2028 r. Wcześniejszy termin jej obowiązywania upływał 4 marca 2027 r.
Dla Polski istotna pozostaje przy tym różnica między liczbą osób posiadających status ochrony czasowej a całkowitą liczbą obywateli Ukrainy legalnie mieszkających i pracujących w kraju. Przejście na inny tytuł pobytowy może zmniejszać pierwszą z tych wartości bez zmiany rzeczywistej liczby mieszkańców.
Źródło: Eurostat, „Temporary protection for 4.37 million in September 2026”, 10 listopada 2026 r.; zbiory migr_asytpsm i migr_asytpspop.
