Unijna reforma akcyzy na papierosy i wyroby nikotynowe nie została przyjęta. Podczas posiedzenia ministrów finansów UE 9 listopada Malta jako jedyna z 27 państw odmówiła poparcia kompromisu. Jej sprzeciw wstrzymał porozumienie, ale nie zakończył prac nad podwyżkami. Rozmowy mają wrócić w grudniu.
Projekt przewiduje podniesienie minimalnej akcyzy na tradycyjne wyroby tytoniowe oraz objęcie wspólnymi zasadami płynów do e-papierosów, tytoniu podgrzewanego i saszetek nikotynowych. Brak porozumienia nie oznacza natomiast zamrożenia krajowych podatków ani cen papierosów w Polsce.
Malta uznała proponowane stawki za zbyt wysokie
Maltański minister finansów Clyde Caruana przekonywał, że proponowane minima nadal znacznie przekraczają poziomy obowiązujące w jego kraju. W jego ocenie podwyżki mogłyby mieć nieproporcjonalnie duże skutki dla Malty, mimo zmian wprowadzonych podczas negocjacji w części dotyczącej saszetek nikotynowych.
Zastrzeżenia dotyczyły również automatycznego dostosowywania stawek. Caruana argumentował, że taki mechanizm skomplikowałby system i ograniczył możliwość uwzględniania sytuacji gospodarczej poszczególnych państw. Podkreślał przy tym, że decyzje podatkowe powinny pozostawać w kompetencji władz krajowych.
Jak relacjonuje MaltaToday, Malta popiera cele reformy, ale nie zaakceptowała zaproponowanych rozwiązań. Jej minister uznał, że zgłaszane od początku negocjacji uwagi nadal wymagają rozstrzygnięcia.
Podwyżka akcyzy na papierosy: Komisja proponowała wzrost minimum z 90 do 215 euro
Punktem wyjścia do negocjacji był projekt Komisji Europejskiej przedstawiony 16 lipca 2025 r. Zakładał on podniesienie kwotowego minimum akcyzy na papierosy z 90 do 215 euro za 1000 sztuk, czyli o około 139 proc. Procentowy próg miał wzrosnąć z 60 do 63 proc. średniej ważonej ceny detalicznej.
W przeliczeniu na paczkę 20 papierosów kwotowe minimum wzrosłoby z 1,80 do 4,30 euro. To porównanie samego podatku minimalnego, a nie prognoza podwyżki ceny paczki. Rzeczywisty wpływ zależałby m.in. od stawek już stosowanych w danym kraju.
Pierwotna propozycja obejmowała także następujące poziomy opodatkowania:
| Produkt | Propozycja Komisji Europejskiej |
|---|---|
| Tytoń do samodzielnego skręcania papierosów | 215 euro za kilogram lub 62 proc. ceny detalicznej |
| Płyny do e-papierosów zawierające do 15 mg nikotyny na ml | 0,12 euro za ml lub 20 proc. ceny detalicznej |
| Płyny zawierające ponad 15 mg nikotyny na ml | 0,36 euro za ml lub 40 proc. ceny detalicznej |
| Saszetki nikotynowe | Docelowo 143 euro za kilogram lub 50 proc. ceny detalicznej |
| Tytoń podgrzewany | Docelowo 108 euro za 1000 sztuk albo 155 euro za kilogram, lub 55 proc. ceny detalicznej |
Projekt przewidywał okresy przejściowe dla części produktów oraz późniejsze korekty stawek uwzględniające inflację i różnice poziomów cen między państwami.
Nowe minima miały objąć także e-papierosy i saszetki
Komisja uzasadniała reformę zmianami na rynku. Obowiązujące unijne zasady nie obejmują w jednolity sposób nowych produktów nikotynowych, które poszczególne państwa opodatkowują według własnych rozwiązań. Projekt miał ograniczyć te różnice i rozszerzyć wspólny system akcyzowy.
Według szacunków przedstawionych przez Komisję w lipcu 2025 r. aktualizacja minimów mogłaby przynieść w całej UE dodatkowe 15 mld euro wpływów podatkowych rocznie. Komisja proponowała stosowanie nowych przepisów od 2028 r., z czteroletnim okresem przejściowym dla części wyrobów.
Podwyżki wstrzymane, ale projekt pozostaje w negocjacjach
Po posiedzeniu irlandzki minister finansów Simon Harris poinformował, że kompromis poparło 26 państw, podał Reuters. W tej sprawie potrzebna jest jednak jednomyślność, dlatego sprzeciw Malty wystarczył do wstrzymania porozumienia. Irlandzka prezydencja zamierza kontynuować rozmowy i wrócić do projektu w grudniu.
