W ciągu pięciu lat w ramach Szwajcarskiego Grantu Blokowego przeznaczonego dla organizacji pozarządowych i samorządowych na lokalne inicjatywy trafiło przeszło 90 mln zł. Teraz prowadzone są rozmowy z rządem Szwajcarii na temat kontynuacji tego programu. To rodzaj wsparcia od tego kraju dla nowych członków Unii. Jest ono uzupełnieniem dotacji z funduszy unijnych i ma służyć budowie społeczeństwa obywatelskiego.
– Szwajcarski Grant Blokowy nie będzie jeszcze w tym roku kontynuowany, dlatego że dopiero rozpoczęły się negocjacje ze stroną szwajcarską odnośnie do kontynuacji całego grantu – mówi agencji informacyjnej Newseria Biznes Mateusz Halicki, prezes Ecorys Polska. – Ta część, której byliśmy operatorem, czyli część przeznaczona dla organizacji pozarządowych, wynosiła ponad 30 mln franków szwajcarskich, w ramach których zrealizowaliśmy niemal 400 projektów.
Grant był podzielony na dwa obszary: Fundusz dla Organizacji Pozarządowych oraz Fundusz Partnerski. Pierwszy początkowo liczył 16,7 mln franków, a w czerwcu 2012 roku zwiększono pulę środków do 26,2 mln franków. Pieniądze te przeznaczono na inicjatywy wspierające zaangażowanie obywateli w życie i działania na rzecz swoich społeczności. Zorganizowano sześć naborów, w ramach których przyznano dofinansowanie 337 projektom.
– Drugi to był grant partnerski, w którym było wymagane konsorcjum z jednostką samorządu terytorialnego, np. z gminą czy miastem. Również ta część cieszyła się ogromnym powodzeniem – mówi Halicki. – Zainteresowanie było ogromne, dlatego że dofinansowanie uzyskało łącznie około 400 podmiotów, natomiast wniosków spłynęło ponad 3 tys., co oznacza, że około 10 proc. dostało dofinansowanie. Są to pieniądze tylko dla organizacji pozarządowych, w zawiązku z czym spółki nie mogą o nie aplikować.
Na Fundusz Partnerski początkowo przewidziano 1,8 mln franków, potem kwota ta wzrosła do 2,6 mln franków. Wnioskodawcy mieli możliwość realizacji projektów nastawionych przede wszystkim na zacieśnienie współpracy dwustronnej pomiędzy Polską a Szwajcarią. Chodziło o promowanie i wzmacnianie partnerstwa między polskimi a szwajcarskimi samorządami oraz organizacjami pozarządowymi, by zwiększyć rolę partnerów społecznych w podejmowaniu decyzji dla regionu.
– Ciekawy projekt zrealizowano w Lublinie. Tam razem z partnerem szwajcarskim Urząd Marszałkowski uzyskał dofinansowanie na przeprowadzenie inwentaryzacji terenów całego województwa, aby móc sprawdzić, w których obszarach najbardziej efektywne będzie wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii – mówi prezes Ecorys Polska. – Badano zarówno geotermię, jak i farmy wiatrowe, następnie te wszystkie dane były wprowadzane do systemu i dzisiaj dzięki temu oprogramowaniu można się dowiedzieć, gdzie najlepiej będzie postawić farmę wiatrową albo pompy ciepła.
Z Funduszu dla Organizacji Pozarządowych dotowane były projekty takie jak wspieranie kół gospodyń wiejskich (zwycięski projekt zrealizowany został przez Koło Gospodyń Wiejskich z Woli Skromowskiej) czy rehabilitacja dzieci niepełnosprawnych. Jak podkreśla Halicki, jego zdaniem warto byłoby kontynuować program grantu w podobnym kształcie jak już zakończona faza.
– Tego typu projekty przynoszą efekty dopiero po kilku latach. Natomiast największe efekty możemy zobaczyć dopiero w długiej perspektywie – przekonuje Mateusz Halicki. – Stoję na stanowisku, że konstrukcja całego grantu powinna być łudząco podobna do tego, co było w poprzedniej perspektywie, oczywiście z pewnymi drobnymi zmianami. Wiemy, że można by było pewne elementy wdrożyć lepiej. Mam na myśli chociażby wspieranie jeszcze szerzej dzielenia się wiedzą chociażby z partnerami zagranicznymi czy budowania większych partnerstw.
Ecorys jest firmą konsultingowo-badawczą, która była operatorem grantu. Ma doświadczenie w pracy na rzecz zarówno organizacji sektora publicznego, w tym administracji wszystkich szczebli, jak i międzynarodowych korporacji, instytucji i podmiotów z sektora MŚP.
