Najnowsze badanie Barometr Providenta pokazuje niejednoznaczny obraz kondycji zdrowotnej Polaków u progu 2026 roku. Z jednej strony wykazujemy się dużą dyscypliną profilaktyczną, gdyż ponad 67 proc. z nas wykonało badania w ostatnim roku. Z drugiej strony, nasz dobrostan niszczy stres i sytuacja ekonomiczna. Dla niemal co trzeciego ankietowanego (32 proc.) to właśnie finanse są kluczowym czynnikiem negatywnie wpływającym na zdrowie i samopoczucie, wyprzedzając w rankingu szkodliwości szybkie tempo życia (24 proc.) czy brak ruchu (22,2 proc.). W odpowiedzi na te wyzwania Polacy planują przez najbliższy rok więcej oszczędzać oraz rozwijać umiejętności walki ze stresem. 
Z danych uzyskanych w Barometrze Providenta wynika, że 67,3 proc. respondentów znalazło w ostatnim roku czas na podstawowe badania profilaktyczne. Liderami odpowiedzialności są seniorzy – ponad 85 proc. osób w wieku 65+ badało się w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy. Z kolei wśród najmłodszych dorosłych (18-24 lata) aż co siódma osoba (15,3 proc.) w ogóle nie wykonuje badań profilaktycznych – wyraźnie najwięcej ze wszystkich grup wiekowych.
– Z jednej strony cieszy wysoka świadomość seniorów, którzy dają świetny przykład młodszym pokoleniom. Z drugiej, niepokoi podejście najmłodszych dorosłych, którzy często nie widzą potrzeby profilaktyki, dopóki nie pojawią się pierwsze dolegliwości. Warto edukować, że regularne, podstawowe badania to nie tylko reakcja na chorobę, ale przede wszystkim sposób na utrzymanie kontroli nad własnym organizmem i uniknięcie poważniejszych problemów w przyszłości – zauważa Karolina Łuczak, Rzeczniczka Prasowa Provident Polska.
Stres i portfel – główne hamulce dobrostanu
Co najbardziej negatywnie wpływa na nasze samopoczucie? Barometr Providenta wskazuje jednoznacznie: wysoki poziom stresu (37,5 proc.) oraz sytuacja finansowa (32 proc.). Te czynniki wygrywają nawet z szybkim tempem życia (24 proc.) czy siedzącym trybem funkcjonowania (22 proc.). Szczególnie uderzające są dane dotyczące ankietowanych z pokolenia Z (18-24 lata), dla których stres jest głównym czynnikiem obciążającym – wskazuje na niego ponad 59 proc. badanych w tej grupie. Seniorzy natomiast częściej niż inne grupy zwracają uwagę na niestabilną sytuację geopolityczną (35,4 proc.).
Bariery ekonomiczne i ubezpieczeniowy paradoks
Dla wielu Polaków barierą w dbaniu o siebie pozostają koszty. 16,3 proc. badanych przyznało, że w ostatnim roku zrezygnowało z wizyty u lekarza z powodów finansowych, a niemal 13 proc. z tego samego powodu nie wykupiło recepty. Poczucie bezpieczeństwa finansowego w kontekście nagłego leczenia jest u nas bardzo niskie – tylko niespełna 6 proc. Polaków deklaruje pełną gotowość na taki wydatek. Jednocześnie większość z nas, bo aż 61,8 proc., nie posiada dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego.
– Wyniki naszego badania pokazują pewien paradoks. Choć ogromna większość z nas czuje się nieprzygotowana finansowo na koszty nagłego leczenia, to wciąż rzadko sięgamy po dodatkowe ubezpieczenia medyczne. Często postrzegamy je zapewne jako zbędny wydatek, podczas gdy w rzeczywistości koszt takiej ochrony bywa niższy niż jedna prywatna wizyta u specjalisty. To właśnie brak odpowiedniego zabezpieczenia może w kryzysowej sytuacji spowodować największe obciążenie dla domowego budżetu i dodatkowy stres – komentuje Karolina Łuczak, Rzeczniczka Prasowa Provident Polska.
Dla Polaków głównym źródłem wiedzy o zdrowiu pozostają pracownicy medyczni (43,6 proc.) oraz profesjonalne portale medyczne (25,4 proc.). Jednocześnie wyniki Barometru Providenta wskazują, że spora grupa badanych szuka wsparcia w mniej sformalizowanych źródłach. Już co trzeci respondent (33,3 proc.) przyznaje, że korzysta z ogólnych zasobów internetu w celu wstępnej oceny swojego stanu zdrowia. Z kolei 13,5 proc. ogółu badanych deklaruje wykorzystywanie sztucznej inteligencji (np. ChatGPT, Gemini) jako źródła wiedzy medycznej. Zjawisko to jest najsilniejsze wśród najmłodszych (18-24 lata), gdzie niemal co czwarta osoba (24,9 proc.) traktuje AI jako wsparcie w diagnozowaniu problemów zdrowotnych.
Finansowy pesymizm skłania do oszczędności
Wchodząc w nadchodzący rok, Polacy są wyraźnie podzieleni w kwestii przewidywanej poprawy swojego statusu materialnego. Według Barometru Providenta, umiarkowany optymizm wykazuje 34 proc. badanych, którzy spodziewają się pozytywnych zmian w swoich finansach. Przeważa jednak pesymizm – niemal połowa respondentów (48,8 proc.) nie wierzy w poprawę sytuacji w swoim portfelu. Podział ten jest szczególnie widoczny w grupach wiekowych. Największymi optymistami są osoby młode – w grupie 18-24 lata na poprawę liczy 53 proc. osób, a wśród 25-34-latków odsetek ten sięga blisko 60 proc. Zupełnie inne nastroje panują wśród seniorów (65+), gdzie 72 proc. osób ocenia szanse na poprawę negatywnie, a nikt z badanych w tej kategorii nie zadeklarował zdecydowanej wiary w lepszą sytuację materialną.
Brak wiary w poprawę portfela bezpośrednio przekłada się na deklarowaną dyscyplinę budżetową. Blisko połowa badanych (47,6 proc.) zamierza zwiększyć swoje oszczędności, przy czym najbardziej zdeterminowani są najmłodsi (77,4 proc. w grupie 18-24 lata). Osoby planujące oszczędności zamierzają ich szukać przede wszystkim poprzez ograniczenie jedzenia na mieście (50,8 proc.), codziennych zakupów, w tym spożywczych (38 proc.), wydatków na odzież i obuwie (36 proc.) oraz rozrywkę (30,5 proc.).
Równolegle z zaciskaniem pasa, Polacy chcą postawić na zdrowie psychiczne. Jednym z głównych celów rozwojowych na nowy rok jest nauka radzenia sobie ze stresem i techniki relaksacji. Potrzebę tę deklaruje 28,7 proc. ogółu badanych, jednak w pokoleniu Z (39,7 proc.) oraz wśród millenialsów (38,8 proc.) odsetek ten jest znacznie wyższy. To wyraźny sygnał, że wobec braku pewności co do zewnętrznych czynników ekonomicznych, Polacy szukają stabilizacji wewnątrz siebie i w lepszym zarządzaniu własnymi zasobami.
O badaniu:
Barometr Providenta to cykliczne badanie Polaków, które pozwala na lepsze rozumienie zachowań i decyzji finansowych konsumentów. Badanie zostało zrealizowane przez Danae sp. z o.o. metodą CAWI na próbie N=1001 dorosłych Polaków, w grudniu 2025 r.
