Branża budowlana stoi przez istotnymi wyzwaniami: obowiązek dostosowania się do unijnych regulacji związanych ze zmianami klimatu, dynamiczny wzrost kosztów realizacji i brak rąk do pracy.
W najbliższych latach zmiany klimatu będą kluczowym wyzwaniem dla decydentów na szczeblu państwowym, zarządów firm oraz dla samych konsumentów. Przedsiębiorstwa będą musiały dostosować się do nowych regulacji w zakresie zrównoważonego finansowania oraz wytycznych dotyczących ograniczenia emisji dwutlenku węgla. Branża budowlana może odegrać szczególną rolę w tych obszarach, gdyż jej działalność ma duży wpływ na inne sektory gospodarki. Jak wynika z raportu firmy doradczej Deloitte „Polskie spółki budowlane 2021 – najważniejsi gracze, kluczowe czynniki wzrostu i perspektywy rozwoju branży” tylko 10 proc. firm zna szczegółowe wytyczne dotyczące obowiązków spółek wynikających ze zmieniającego się rozporządzenia Unii Europejskiej w zakresie zrównoważonego finansowania.
Eksperci Deloitte przeprowadzili ankietę wśród podmiotów z polskiego sektora budowlanego. Celem badania, którego wyniki są integralną częścią raportu, było poznanie opinii branży w zakresie możliwości rozwoju koniunktury, oceny najważniejszych ryzyk i szans oraz przygotowania do nadchodzących zmian regulacyjnych związanych z aspektami ESG (ang. Environment, Social & Governance). Ponieważ sektor budownictwa i nieruchomości ma znaczący udział w globalnej emisji gazów cieplarnianych, podmioty zostały zobowiązane do jej ograniczenia.
– Zmiany klimatu będą oddziaływać w sposób szczególny na sektor budowalny, który cechuje wysoka emisyjność, jak i wysoki stopień wrażliwości na ryzyka klimatyczne. Obecnie, budynki odpowiadają w Unii Europejskiej za około 40 proc. zużycia energii i 36 proc. emisji CO2. Proces definiowania celów redukcji emisji gazów cieplarnianych i ujawniania informacji o postępie realizacji w sprawozdaniach niefinansowych jest już faktem. Podatki od emisji lub system handlu prawami emisji wprowadzono już w czterdziestu krajach na świecie. Tak duża presja motywuje zarządy firm wielu branż do podjęcia konkretnych działań w tym zakresie. Branża budowlana, ze względu na swoją specyfikę i rozbudowany łańcuch dostaw ma szczególnie ambitne zadanie do wykonania – Irena Pichola, partner, lider zespołu ds. zrównoważonego rozwoju, Deloitte.
W tegorocznym badaniu zapytano respondentów czy posiadają jasno zdefiniowaną politykę działania w odniesieniu do czynników środowiskowych, społecznych i zarządczych. Ideą strategii ESG jest troska przedsiębiorstwa nie tylko o swój interes ekonomiczny, lecz także o lokalne społeczności czy środowisko. Blisko połowa ankietowanych (48 proc.) deklaruje, że przyjęła strategię działania w tym zakresie, a 14 proc. stwierdza, że została ona zdefiniowana szczegółowo. Jednak aż 38 proc. respondentów nie posiada wdrożonej koncepcji, a tylko 14 proc. z nich planuje jej przygotowanie w przyszłości.
Kolejną ważną kwestią jest świadomość podmiotów operujących w branży budowlanej, dotycząca zmian w regulacjach Unii Europejskiej, które nakładają na nich konkretne obowiązki. Zmiany są związane z wdrażaniem przez UE planu działania na rzecz finansowania zrównoważonego wzrostu gospodarczego i zaczynają obowiązywać od tego roku. Z przeprowadzonego badania wynika, że około 48 proc. respondentów nie posiada wiedzy na ich temat, ale zdecydowana większość z nich (29 proc.) jest gotowa na zapoznanie się z nią.
– Unia Europejska od lat opracowuje plany i podejmuje działania wspierające systemowe przejście na gospodarkę niskoemisyjną zgodną z założeniami zrównoważonego rozwoju. Rozporządzenie dot. Taksonomii nakłada dodatkowe obowiązki w zakresie ujawnień. Spółki będą musiały informować m.in. klientów, na ile ich działalność jest zrównoważona środowiskowo. Obecnie Taksonomia stanowi duże wyzwanie dla wielu spółek, z uwagi na późną publikację finalnych wersji aktów delegowanych oraz obowiązku ujawnień za rok 2021. Niemniej zakres dodatkowych ujawnień będzie jeszcze większy w związku z pracami nad nową dyrektywą CSRD, która obejmie dużo więcej podmiotów niż obecnie obowiązujące normy. Dlatego warto jak najszybciej podjąć działania dostosowujące organizację do nowych wymogów – mówi Łukasz Michorowski, partner w dziale audit & assurance, Deloitte.
Niskoemisyjna przyszłość w branży budowlanej
Uwzględnienie czynników ESG w biznesie, zgodnie z europejskimi wytycznymi będzie wymagało istotnej transformacji procesu budowlanego i konkretnych działań ograniczających emisyjność. Kluczowe mogą okazać się inwestycje w nowoczesne technologie, które zminimalizują ślad środowiskowy i zwiększą efektywność procesu budowlanego, m.in. poprzez wykorzystanie właściwych materiałów oraz ich ponowny recykling, zmianę technologii i samego procesu budowy. Pod presją krajowych i europejskich przepisów, takich jak taksonomia UE oraz przyszła dyrektywa CSRD, podmioty odpowiadające za przygotowywanie projektów już uwzględniają powyższe kwestie w swoich specyfikacjach. Ich celem jest przekierunkowanie przepływów kapitałowych do tzw. „zielonych inwestycji”. Jednym z rosnących trendów jest budownictwo modułowe, do którego przekonuje się coraz więcej firm. Technologia ta pozwala nie tylko na oszczędność czasu, ale i działania zgodne z gospodarką cyrkularną, która sprzyja procesowi dekarbonizacji i zmniejszeniu generowanego śladu węglowego zarówno podczas wznoszenia budynków, jak i ich użytkowania.
– Z uwagi na emisyjność sektora, kluczowe mogą okazać się inwestycje w nowoczesne technologie, które zminimalizują ślad środowiskowy i zapewnią zaplecze w postaci baz danych koniecznych do dalszego rozwoju innowacji. Ponadto, podejmowanie coraz bardziej ambitnych zobowiązań klimatycznych wiąże się również z zapotrzebowaniem organizacji na dokładną kalkulację emisji gazów cieplarnianych, a także świadome zdefiniowanie celów oraz szczegółowych planów dekarbonizacji wraz z oszacowaniem niezbędnych kosztów na ich realizację. Podjęcie takich działań, zgodnie ze światowymi standardami, pomoże firmom utrzymać konkurencyjność i proaktywnie przystosować się do nowych wymogów regulacyjnych w tym zakresie, wynikających m.in. z pakietu Fit for 55 – mówi Tomasz Gasiński, dyrektor, zespół ds. zrównoważonego rozwoju, Deloitte.
