Dynamiczny rozwój światowej branży budowlanej spowolnił najpierw w efekcie kryzysu wywołanego przez COVID-19, a w ostatnim czasie ze względu na gospodarcze konsekwencje inwazji Rosji na Ukrainę. Mimo zmiany globalnych priorytetów inwestycyjnych, perspektywy sektora pozostają pozytywne. Łączna wielkość rynku budowlanego w minionym roku została wyceniona na 7,28 bln dol., a do 2030 r. osiągnie ona 14,41 bln dol. – wynika z raportu The Global Powers of Construction 2021, przygotowanego przez firmę doradczą Deloitte. Mimo dotychczasowej odporności, firmy z sektora muszą być jednak gotowe na wyzwania dotyczące zachwianych łańcuchów dostaw, rosnących cen towarów czy upowszechnienia zrównoważonych projektów infrastrukturalnych.
Raport Global Powers of Construction 2021 skupia się na 100 największych światowych firmach budowlanych pod względem sprzedaży oraz 30 według kapitalizacji rynkowej. Wzorem lat ubiegłych publikacja analizuje aktualne perspektywy makroekonomiczne sektora oraz oczekiwania na najbliższe lata. Skupia się na kluczowych wskaźnikach finansowych wiodących graczy sektora, takich jak przychody, dywersyfikacja geograficzna i działalności oraz rentowność.
Zdaniem ekspertów Deloitte pomimo wpływu pandemii i zmiany globalnych priorytetów inwestycyjnych, w 2021 r. na całym świecie branża budowlana odnotowała wzrost. Łączne przychody 100 największych firm rankingu wzrosły o 14,1 proc. do 1,8 bln dol., a ich kapitalizacja rynkowa o 13,3 proc., do 662,5 mln dol. Z drugiej strony, mimo odporności, raport przewiduje, że globalny wzrost sektora zmniejszy się niemal dwukrotnie: z 6,1 proc. w 2021 r. do 3,6 proc. w 2022 i 2023 r.
– Najpierw pandemia, a obecnie globalna niepewność będąca skutkiem wojny spowodowały, że nastawienie wielu inwestorów, szczególnie infrastrukturalnych, uległo zmianie. Widać to także na polskim rynku, gdzie przedsiębiorcy muszą borykać się z rosnącymi kosztami i ograniczoną dostępnością materiałów oraz wysoką inflacją. Dodatkowo, firmy operujące w Polsce zmagają się z brakiem rąk do pracy spowodowanym m.in. powrotem wielu pochodzących z Ukrainy pracowników do ojczyzny – mówi Łukasz Michorowski, partner, ekspert usług doradczych dla sektora budowlanego i nieruchomości, Deloitte.
Przychody największe w Chinach. Wzrost kapitalizacji domeną USA i Japonii
Rok 2021 był bardzo dobry dla firm uwzględnionych w tegorocznym rankingu Deloitte. Aż 71 podmiotów odnotowało zwiększoną sprzedaż, a 49 osiągnęło w tym obszarze wzrosty dwucyfrowe. Przychody uczestników tegorocznego zestawienia wyniosły w 2021 r. 1,8 bln dol., co oznacza wzrost o 14,1 proc. względem 2020 r. i o niemal jedną czwartą (24,5 proc.) w porównaniu z 2019 r. W ujęciu geograficznym prawie 55 proc. przychodów pochodzi od firm z siedzibą w Chinach, pozostałe – głównie z Europy (w szczególności z Francji i Hiszpanii), Japonii, Stanów Zjednoczonych i Korei Południowej.
Niewiele mniej w ujęciu procentowym wrosła wartość rynkowa podmiotów ujętych w zestawieniu GPoC – o 13,3 proc., z 584,6 mln dol. do 662,5 mln dol., co jest też wskazaniem wyraźnie wyższym niż wycena z 2019 r. (597,5 mln dol.). Co ciekawe jednak, dynamika kapitalizacji rozkłada się inaczej pod względem geograficznym. W tym przypadku największe wzrosty zanotowały firmy z USA (28,4 proc.) i Japonii (20,4 proc.). W Europie było to 8,4 proc., a wartość dominujących pod względem przychodów przedsiębiorstw z Chin zwiększyła się tylko o 2,7 proc.
Choć pod względem liczebności prowadzi Europa – z 40 podmiotami w najlepszej setce, to jednak podium najwyższych przychodów opanowały przedsiębiorstwa chińskie. Na szczycie ponownie uplasowała się China State Construction Engineering, z 293 mld dol. deklarowanego przychodu.
Cyfryzacja kluczowa dla transformacji branży budowlanej
Jak wskazują eksperci Deloitte, głównymi czynnikami determinującymi rozwój branży budowlanej w nadchodzących dziesięcioleciach będzie wzrost liczby ludności w krajach rozwijających się, starzenie się społeczeństw w regionach rozwiniętych, postępująca urbanizacja i koncentracja w mega-miastach, dekarbonizacja światowej gospodarki oraz transformacja technologiczna. Te wyzwania będą wymagały znacznych inwestycji w transport, dostęp do źródeł wody, gospodarkę odpadami, infrastrukturę społeczną, środki pozyskiwania energii odnawialnej, nowoczesne narzędzia telekomunikacyjne i przystosowanie do nowych technologii.
Zniwelowanie globalnej luki infrastrukturalnej może być trudne, jeśli firmy budowlane będą nadal funkcjonować w dotychczasowym, mocno je ograniczającym modelu. Jak wynika z raportu, kluczową rolę w zmianie sposobu ich działania odgrywać będzie postępująca cyfryzacja tzw. „smart construction”. Obok niej, wpływ na transformację sektora mają wywierać zmiany w sposobach i zakresie kontroli potencjalnego ryzyka oraz przyjmowanych modelach kontraktowania. Wreszcie, nie bez znaczenia będzie też konieczność spełniania wymogów dotyczących czynników ESG (środowiskowych, społecznych, z zakresu ładu korporacyjnego) oraz zwiększona współpraca publiczno-prywatna.
– W ciągu ostatnich kilku lat czołowe firmy budowlane inwestują w Proptech, czyli wykorzystanie nowych technologii w branży. Aby zwiększyć efektywność operacyjną coraz powszechniej wykorzystują zaawansowaną analitykę danych już na etapie planowania inwestycji czy szacowania kosztów, ale także później, podczas monitoringu postępu prowadzonych prac. Jednocześnie, poprawa efektywności musi wiązać się z większą kontrolą ryzyka w procesach przetargowych. Tym bardziej, że regulatorzy nakładają na sektor wymogi dotyczące zielonego finansowania i raportowania środowiskowego. Konieczność uważniejszego monitorowania marży, idąca w parze z wykorzystaniem nowych rozwiązań i materiałów powoduje natomiast, że upowszechnia się standaryzacja i prefabrykacja komponentów, z wykorzystaniem zasad ekonomii cyrkularnej projektów – mówi Piotr Domański, dyrektor, dział doradztwa finansowego, Deloitte.
