Niedawno w Londynie odbyła się największa w Europie konferencja branży hipoteki odwróconej w Europie Equity Release Summit. Eksperci mówili m.in. o wnioskach z najnowszego raportu Ernst & Young oraz European Pensions and Property Asset Group (EPPARG). A wnioski są takie, że w ciągu najbliższej dekady, globalny rynek hipoteki odwróconej urośnie dwukrotnie, a wartość środków uwalnianych dzięki tej usłudze wzrośnie do 50 miliardów dolarów rocznie.[1] Niemalże w tym samym czasie Związek Przedsiębiorstw Finansowych przygotował raport o polskim rynku hipoteki odwróconej. Jak wypadamy na tle Europy?
Z najnowszego raportu EY i EPPARG wynika, że rokrocznie dzięki hipotece odwróconej seniorzy na całym świecie uwalniają środki pieniężne o wartości 17 miliardów dolarów, a liczba ta wzrośnie do roku 2033 do 50 miliardów dolarów.[2] Ben Graigner z EY podczas konferencji w Londynie zauważył, że wszystkie kraje biorące udział w raporcie mają te same problemy demograficzne, ale również ten sam potencjał, czyli środki pieniężne zamrożone w nieruchomościach. W badaniu EY i EPPARG oszacowano, że we wszystkich 13 analizowanych krajach osoby powyżej 60. roku życia posiadają majątek o wartości 23 bilionów dolarów.
Wielka Brytania jest jednym z najstarszych, największych i najszybciej rozwijających się rynków na świecie. Equity Release Council opublikował niedawno dane za I kw. 2024 roku, z których wynika, że w trzech pierwszych miesiącach tego roku z produktów typu equity release skorzystało ponad 14 tys. konsumentów.[3] A na polskim rynku, podpisano w ciągu dekady łącznie ponad 500 umów. Mowa tu o umowach z profesjonalnymi funduszami hipotecznymi, bo prywatnych kontraktów zawieranych indywidualnie (np. pomiędzy seniorem a jego sąsiadem), jest rocznie ok. 16 tys.
Robert Majkowski, Prezes Funduszu Hipotecznego DOM (który razem z Lennartem Grabe, Benem Grainger i Claudio Pacellą) był panelistą poczas Equity Release Summit podkreśla, że przed Polską wciąż stoi dużo wyzwań.
– Pamiętajmy, że do najbardziej rozwiniętych rynków hipoteki odwróconej na świecie należą Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Australia. Do krajów, które przodują pod względem wyników oraz liczby dostawców usług warto dopisać również Kanadę, Norwegię, Szwecję, Holandię i Niemcy. Już dziś, według szacunków EY i EPPARG, seniorzy w USA uwalniają corocznie 7 miliardów dolarów kapitału z tytułu hipoteki odwróconej, a w Australii 3 miliardy dolarów. W Wielkiej Brytanii po rekordowym roku 2022, kiedy seniorzy uwolnili 6,2 mld funtów, w roku 2023 dzięki hipotece odwróconej do brytyjskich seniorów trafiło 2,6 mld funtów. Prognozy na najbliższe dziesięć lat są obiecujące. Wolumeny środków uwolnionych dzięki hipotece odwróconej wzrosną w USA do ponad 12 mld dolarów, w Wielkiej Brytanii do ponad 7 mld, a w Australii do 5-6 mld dolarów rocznie. Eksperci prognozują, że polscy seniorzy przy spełnieniu pewnych warunków za dziesięć lat mogliby uwalniać środki o wartości 5 mld dolarów rocznie – podkreśla Robert Majkowski.
Polski rynek na razie raczkuje
Prognozy są obiecujące, ale wyzwań stojących przed tą branżą nie brakuje. Niedawno Związek Przedsiębiorstw Finansowych opublikował raport dotyczący rodzimego rynku. Wynika z niego, że największe fundusze hipoteczne w Polsce na koniec 2023 roku zarządzały łącznie blisko 400 umowami renty dożywotniej (rynek prywatny, czyli umowy zawierane między osobami indywidualnymi jest znacznie większy, bo rocznie podpisuje się ok. 16 tys. takich kontraktów). Średni wiek klientów dla umów zarządzanych przez fundusze hipoteczne znajdował się w analizowanym okresie w przedziale między około 75 a 80 lat i na koniec 2023 roku wyniósł 76,6 lat.[4] Fundusze hipoteczne wypłaciły emerytom łącznie 34,3 mln świadczeń z tytułu renty dożywotniej. Największa liczba zawieranych umów wciąż dotyczy dużych miast, w szczególności województwa mazowieckiego, a dopiero póżniej pomorskiego, czy dolnośląskiego.
– Przed polskim rynkiem wciąż dużo pracy. Największym wyzwaniem jest edukacja, która umożliwiałaby zrozumienie tej usługi nie tylko w krótkiej, ale też w długiej perspektywie. A trzeba pamiętać, że w przypadku modelu sprzedażowego hipoteki odwróconej, nazywanego też rentą dożywotnią, wypłata świadczeń pieniężnych dla seniorów trwa aż do końca życia, a nie przez określony czas. Bardzo dużym wyzwaniem jest też wprowadzenie nadzoru nad podmiotami oferującymu usługę, dzięki czemu istotnie zwiększy się bezpieczeństwo zarówno dla seniorów jak i usługodawców. Ważne jest, by nadzór dotyczył wszystkich podmiotów działających w branży. Niestety większość rynku, to umowy z osobami prywatnymi, a ten obszar pozostaje poza wszelką kontrolą, dlatego profesjonalizacja usług senioralnych jest koniecznością – podsumowuje Robert Majkowski.
[1] Raport „Global Equity Release Roundtable 2023”, wyd. Ernst & Young oraz European Pensions and Property Asset Group (EPPARG). Szczegóły: https://epparg.org/news/global-equity-release-market-forecast-to-hit-usd-50-billion-by-2033/
[2] Raport „Global Equity Release Roundtable 2023”, wyd. Ernst & Young oraz European Pensions and Property Asset Group (EPPARG). Szczegóły: https://epparg.org/news/global-equity-release-market-forecast-to-hit-usd-50-billion-by-2033/
[3] https://www.ftadviser.com/equities/2024/04/29/more-than-14-000-clients-utilise-equity-release-in-q1-2024/?utm_medium=social&utm_source=twitter
[4] Raport ZPF pt. „Rynek odwróconej hipoteki w modelu sprzedażowym” , lata 2010-2023.
