Sierpniowy raport NBP przynosi mieszany obraz sytuacji: z jednej strony pogłębiający się deficyt obrotów bieżących i spadek eksportu, z drugiej – stabilny bilans usług i silny napływ kapitału zagranicznego. Choć dane miesięczne nie napawają optymizmem, w perspektywie średnioterminowej fundamenty polskiej gospodarki pozostają solidne.
Dane Narodowego Banku Polskiego za sierpień 2025 r. pokazują wyraźne pogorszenie salda obrotów bieżących, które zakończyły miesiąc z deficytem w wysokości 3,1 mld euro. Wynik ten okazał się znacznie słabszy od rynkowych oczekiwań (1,3–1,6 mld euro), co oznacza duże negatywne zaskoczenie dla ekonomistów. Jednocześnie jednak utrzymuje się silny napływ kapitału zagranicznego, który w ujęciu rocznym sięga blisko 40 mld euro, co w ocenie ekspertów łagodzi wymowę najnowszych danych.
Głębszy deficyt w obrotach bieżących – głównie przez handel towarami
Według raportu Krajowej Izby Gospodarczej i danych NBP, deficyt obrotów bieżących w sierpniu wyniósł -3 087 mln euro, wobec -1 168 mln euro w lipcu i -2 019 mln euro rok wcześniej. To drugi z rzędu miesiąc z wyraźnie gorszym od prognoz wynikiem.
Największy wpływ na pogorszenie bilansu miała wymiana towarowa, gdzie deficyt sięgnął -2,15 mld euro, podczas gdy w lipcu wynosił -1,06 mld euro. Zarówno eksport, jak i import spadły, jednak to eksport odnotował mocniejsze tąpnięcie – aż o 12% w ujęciu miesięcznym. Eksport towarów wyniósł 24,99 mld euro, a import 27,14 mld euro.
Warto zauważyć, że udział eksportu w PKB – liczony jako suma eksportu z ostatnich 12 miesięcy – spadł do 37,9%, co oznacza 29. z rzędu miesiąc spadku. Dla porównania jeszcze w marcu 2023 r. wskaźnik ten wynosił 49,2%. To poziom wyraźnie poniżej wartości sprzed pandemii, co może świadczyć o spowolnieniu dynamiki handlu zagranicznego.
Usługi wciąż stabilnym filarem bilansu
Na tle słabszego handlu towarowego pozytywnie wyróżnia się bilans usług, który od lat pozostaje jednym z najważniejszych stabilizatorów polskiego bilansu płatniczego. W sierpniu nadwyżka w usługach wyniosła 3,16 mld euro, wobec 3,01 mld euro w lipcu.
Choć w eksporcie usług odnotowano sezonowy spadek (z 9,7 mld do 9,45 mld euro), to roczna dynamika nadal jest dodatnia – +2,5% rok do roku. Import usług wyniósł 6,29 mld euro i był o 8,2% wyższy niż przed rokiem.
To właśnie silny sektor usług – obejmujący m.in. transport, IT, centra usług wspólnych i outsourcing – sprawia, że mimo pogorszenia salda towarowego, Polska utrzymuje umiarkowany deficyt w całym bilansie bieżącym.
Dochody pierwotne i wtórne pogłębiły deficyt
Negatywny wpływ na wynik miały również dochody pierwotne, czyli głównie transfery zysków i wynagrodzeń do zagranicznych właścicieli kapitału. Deficyt w tej kategorii wzrósł z -3,0 mld euro w lipcu do -3,9 mld euro w sierpniu. W dochodach wtórnych (transfery prywatne i publiczne, np. dotacje i przekazy pieniężne) odnotowano deficyt -210 mln euro, wobec -102 mln euro w poprzednim miesiącu.
Jak zauważają ekonomiści, sierpień to tradycyjnie miesiąc sezonowego osłabienia eksportu i zwiększonych wypłat dywidend zagranicznym inwestorom, co zwykle skutkuje gorszym wynikiem całego bilansu bieżącego.
Inwestorzy zagraniczni wciąż stawiają na Polskę
Pomimo słabszych danych z obrotów bieżących, sierpień przyniósł wyraźne ożywienie w przepływach kapitałowych. Na polski rynek napłynęły inwestycje bezpośrednie o wartości 884 mln euro, co stanowi odbicie po lipcowym odpływie kapitału (-872 mln euro). Dodatkowo, inwestycje portfelowe wzrosły o 536 mln euro, podczas gdy w lipcu napływ wynosił aż 4,7 mld euro.
W perspektywie ostatnich 12 miesięcy łączny napływ kapitału zagranicznego – bezpośredniego i portfelowego – sięga 39,9 mld euro, z czego 18 mld euro to inwestycje bezpośrednie. To rezultat, który eksperci określają jako bardzo dobry, szczególnie na tle innych gospodarek regionu.
– Sierpień był słabszy, ale nie zmienia to ogólnej oceny. Pogłębienie deficytu to efekt sezonowego spadku eksportu i wysokich wypłat dochodów zagranicznych. Fundamenty pozostają mocne – bilans usług jest stabilny, a napływ kapitału zagranicznego pokazuje, że inwestorzy nadal ufają polskiej gospodarce. Trudno mówić o alarmie – to raczej chwilowe osłabienie po okresie bardzo dobrych wyników – komentuje Piotr Soroczyński, główny ekonomista KIG.
Deficyt umiarkowany w skali roku
W ujęciu rocznym kroczącym deficyt obrotów bieżących wynosi 8,5 mld euro, co odpowiada 0,96% PKB. To poziom uznawany przez ekonomistów za bezpieczny, niegrożący utracie równowagi zewnętrznej. Dla porównania, w lipcu deficyt ten sięgał 0,84% PKB.
Zdaniem analityków, Polska nadal znajduje się w grupie krajów o stabilnej pozycji zewnętrznej, a wysokie napływy inwestycyjne stanowią bufor bezpieczeństwa wobec krótkoterminowych wahań w handlu.
Jeśli utrzyma się trend napływu inwestycji i poprawi się koniunktura eksportowa w IV kwartale, bilans płatniczy może powrócić do bardziej zrównoważonego poziomu. Na razie analitycy uspokajają: to nie sygnał alarmowy, a raczej sezonowe osłabienie po serii bardzo dobrych miesięcy.
