Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał decyzję w sprawie wieloletniej zmowy na rynku maszyn rolniczych marki Claas. Jak podał UOKiK, przez ponad 11 lat rolnicy nie mogli swobodnie kupować maszyn i części zamiennych tej marki w konkurencyjnych cenach ani od dowolnie wybranego sprzedawcy. Skutkiem postępowania są kary finansowe nałożone na sześć spółek o łącznej wartości ponad 170 mln zł. Decyzja dotyczy zarówno producenta, jak i największych dealerów marki w Polsce.
Postępowanie wykazało istnienie porozumienia ograniczającego konkurencję, które polegało na terytorialnym podziale rynku oraz ustalaniu cen sprzedaży. W zmowie uczestniczyły spółka Claas Polska, zarządzająca siecią dystrybucji, oraz pięciu dealerów: Agro Sznajder WKP, Przedsiębiorstwo Techniczno-Handlowe Roltex, Świerkot, Agrimasz i Agroas. Niedozwolone praktyki trwały co najmniej od października 2011 roku do stycznia 2023 roku. Zdaniem UOKiK mechanizm ten prowadził do ograniczenia wyboru i podwyższania cen dla rolników.
Z ustaleń urzędu wynika, że dealerzy mieli przypisane konkretne obszary sprzedaży. Rolnicy, którzy zgłaszali się po ofertę do sprzedawcy spoza swojego regionu, byli odsyłani do „właściwego terytorialnie” dealera lub otrzymywali wyraźnie mniej korzystne propozycje cenowe. Sprzedawcy informowali się wzajemnie o takich zapytaniach, a komunikacja ta odbywała się również za pośrednictwem Claas Polska.
Zgromadzony przez UOKiK materiał dowodowy, w tym korespondencja mailowa zabezpieczona w trakcie przeszukań, wskazuje, że Claas Polska aktywnie uczestniczyła w utrzymywaniu ustaleń zmowy. Spółka miała koordynować podział rynku, monitorować działania dealerów oraz reagować na przypadki naruszenia przyjętych zasad. W sytuacjach, gdy doszło do sprzedaży maszyny klientowi spoza przydzielonego obszaru, stosowano wewnętrzne rozliczenia finansowe pomiędzy dealerami.
Prezes UOKiK Tomasz Chróstny podkreślił, że praktyki te były szczególnie niekorzystne dla rolników, którzy często pozostają lojalni wobec jednej marki przez wiele lat. Jak zaznaczył, ograniczenie konkurencji powodowało, że w zamian za przywiązanie do marki klienci otrzymywali wyższe ceny, niż wynikałoby to z uczciwej rywalizacji pomiędzy sprzedawcami. Zdaniem urzędu działania te miały realny wpływ na koszty funkcjonowania gospodarstw rolnych.
Kary nałożone na przedsiębiorców wyniosły łącznie 170 382 000 zł. Najwyższą sankcję otrzymała Claas Polska – ponad 71 mln zł, a następnie Agroas – blisko 49 mln zł. Pozostałe kary dotyczyły spółek Agro Sznajder WKP, Agrimasz, Świerkot oraz Przedsiębiorstwa Techniczno-Handlowego Roltex. Decyzja nie jest prawomocna, a ukaranym podmiotom przysługuje prawo odwołania do sądu.
UOKiK poinformował, że sprawa Claas wpisuje się w szersze działania urzędu na rzecz ochrony konkurencji w sektorze rolnym. Jak zapowiedział prezes urzędu, obecnie toczą się kolejne postępowania dotyczące sprzedaży maszyn rolniczych. Ich wyniki mogą przynieść następne decyzje i sankcje wobec uczestników rynku.
