Im dłużej trwa wojna w Ukrainie, a inflacja się nie zatrzymuje, tym coraz więcej mikro, małych i średnich firm obawia się swojej przyszłości. Z Barometru EFL na IV kwartał br. wynika, że już ponad połowa przedsiębiorców (54%) spodziewa się pogorszenia sytuacji w najbliższych 6 miesiącach. Kwartał wcześniej pesymizm wyraziło 46% zapytanych, a po wybuchu konfliktu 31%. Niemal nikt nie spodziewa się powrotu koniunktury w przyszłym roku, 65% liczy, że nastąpi to w latach 2024-2025, a co czwarty zapytany w ogóle nie wierzy w optymistyczny scenariusz w najbliższych latach. Eksperci EFL zwracają uwagę, że wśród trzech największych czynników kryzysowych takich jak pandemia, wojna i inflacja, z pierwszym polscy przedsiębiorcy już na dobre się oswoili. Ponad 70% MŚP nie odczuwa wpływu COVID-19 na działalność biznesową.
W badaniu EFL przedsiębiorcy z segmentu MŚP zostali zapytani o wpływ sytuacji społeczno-polityczno-gospodarczej na kondycję branży w perspektywie 6 miesięcy. Wyniki nie są optymistyczne. Choć 36% zapytanych nie spodziewa się zmian, to aż 54% spodziewa się pogorszenia kondycji branży. Grupa pesymistów rośnie z pomiaru na pomiar. W III kwartale liczyła 46% przedsiębiorców, a w II kwartale br., czyli po wybuchu wojny – 31%.
Biorąc pod uwagę wielkość firmy, największy pesymizm ponownie notuje się wśród firm mikro. 56,5% z nich wskazuje na pogorszenie kondycji branży. W przypadku firm małych 53% spodziewa się pogorszenia sytuacji. W przypadku firm średnich 52% obawia się gorszego scenariusza.
Z wyników Barometru EFL wynika, że na pogarszające się nastroje wpływa coraz bardziej konflikt toczący się za naszą wschodnią granicą, a coraz mniej pandemia COVID-19.
Koronawirus już niegroźny…
Negatywna moc sprawcza koronawirusa z pomiaru na pomiar jest coraz słabsza. Z Barometru EFL na IV kwartał, który został zrealizowany na przełomie września i października br. wynika, że 28% firm wskazuje na negatywny wpływ pandemii na ich działalność (5,3% ocenia, że ma ona wpływ zdecydowanie niekorzystny, a kolejne 23% – raczej niekorzystny). W opinii aż 71% MŚP COVID-19 jest neutralny biznesowo. To bardziej optymistyczne wskaźniki niż w poprzednim pomiarze. W III kwartale br. 31% wskazało na negatywny wpływ koronawirusa na prowadzoną działalność, a 67% na naturalny.
– Od wybuchu pandemii COVID-19 minęło już dwa i pół roku. Ten czas nasi przedsiębiorcy wykorzystali bardzo efektywnie. Z jednej strony stosując się do rządowych wytycznych, przystosowali swoje organizacje i pracowników do pracy w trudnych i wyjątkowych warunkach. Z drugiej zaś, rozwijali te części biznesu, które pomagały im prowadzić działalność – nie tracić przychodów, a wręcz czasami je zwiększać. Mam tutaj na myśli przede wszystkim cyfryzację procesów. Wprowadzenie sprzedaży online, obsługa klienta online czy praca zdalna. Kiedyś na takie kroki firmy potrzebowałyby kilku czy kilkunastu lat. W dobie pandemii wystarczyły tygodnie i miesiące. I kiedy wydawało się, że powoli wracamy do „normy” za naszą wschodnią granicą wybuchła wojna. I ona ponownie budzi wśród przedsiębiorców niepokój – powiedział Radosław Woźniak, prezes zarządu EFL.
…ale wojna coraz bardziej tak
59% firm wskazuje na negatywny wpływ wojny na ich działalność – 22,5% ocenia, że ma wpływ zdecydowanie niekorzystny, a kolejne 36,8% – raczej niekorzystny. 39,2% MŚP liczy, że to, co dzieje się za naszą wschodnią granicą w ogóle nie wpłynie na ich biznesy. Kwartał wcześniej grupa pesymistów była bardzo podobna.
