Sytuacja finansów publicznych państw Europy Środkowej i Wschodniej wejdzie w 2026 roku w okres podwyższonego ryzyka – ostrzega agencja ratingowa Fitch Ratings w analizie opublikowanej 9 grudnia. Według agencji, mimo umiarkowanego przyspieszenia wzrostu gospodarczego, narastające deficyty, presja polityczna i rosnący dług publiczny będą coraz mocniej obciążać stabilność fiskalną regionu.
Wśród państw najbardziej narażonych Fitch wymienia Polskę i Rumunię. W obu przypadkach deficyt sektora finansów publicznych w 2026 roku ma przekroczyć 6 proc. PKB, czyli ponad dwukrotnie więcej niż unijny limit wynoszący 3 proc. PKB. Komisja Europejska wskazuje, że na pogorszenie salda budżetowego wpłyną m.in. zwiększone wydatki na obronność w związku z wojną w Ukrainie oraz szeroko zakrojone programy socjalne i wzrost kosztów wynagrodzeń w sektorze publicznym.
Fitch podkreśla, że rządy regionu będą zmuszone do coraz trudniejszych kompromisów politycznych. Kontrola wysokich deficytów, rosnącego zadłużenia i kosztów jego obsługi staje się coraz bardziej problematyczna, szczególnie w warunkach napięć wewnętrznych i zbliżających się cykli wyborczych. Większość państw CEE ma w 2026 roku notować wyższe deficyty niż w 2024 roku.
Agencja zwraca również uwagę na sytuację Węgier. W ostatnich dniach Fitch obniżył perspektywę ratingu tego kraju ze „stabilnej” do „negatywnej”, wskazując na pogarszającą się trajektorię finansów publicznych. Węgierski dług publiczny ma wzrosnąć do 74,6 proc. PKB do 2027 roku, przewyższając poziom obserwowany w krajach o podobnej ocenie ratingowej. Jednym z czynników ryzyka są szerokie wydatki budżetowe realizowane przez rząd Viktora Orbána przed planowanymi na 2026 rok wyborami parlamentarnymi.
Dodatkowym źródłem niepewności pozostają czynniki zewnętrzne. Fitch wskazuje na wysokie ryzyko geopolityczne związane z przedłużającą się wojną w Ukrainie, niejasną przyszłością zaangażowania USA w NATO oraz nasilającą się – w ocenie agencji – rosyjską wojną hybrydową wobec państw UE i Sojuszu Północnoatlantyckiego. Do tego dochodzą potencjalne zagrożenia związane z polityką handlową Stanów Zjednoczonych oraz możliwymi opóźnieniami w absorpcji funduszy unijnych.
Choć Fitch prognozuje, że w 2027 roku deficyty Polski i Rumunii mogą nieznacznie się zmniejszyć, agencja zaznacza, że otoczenie polityczne nadal będzie silnie determinować kondycję finansów publicznych. W przypadku Polski dodatkowym czynnikiem niepewności są napięcia polityczne i perspektywa kolejnych wyborów na tle utrzymującego się impasu między prezydentem a rządem.
