W walce z zatorami płatniczymi firmy zyskały nowego sprzymierzeńca: UOKiK. Zgodnie z zapisami ustawy, która weszła w życie na początku bieżącego roku, Urząd bierze pod lupę największych dłużników, których płatności wobec dostawców są przeterminowane ponad 60 dni. Wciąż jednak nierozwiązana pozostaje inna kwestia przyczyniająca się do powstawania zatorów płatniczych – stosowanie w umowach handlowych zakazów cesji wierzytelności.
– Z perspektywy firmy faktoringowej, która na co dzień obserwuje przedsiębiorstwa sprzedające z odroczonym terminem płatności, czas oczekiwania na zapłatę od odbiorcy nie jest wcale największym problemem. Kluczowa jest swoboda dysponowania wierzytelnością, czyli np. możliwość przekazania jej do faktoringu czy windykacji – komentuje Jerzy Dąbrowski, prezes Bibby Financial Services. – Tymczasem małe i średnie przedsiębiorstwa często zmuszone są zaakceptować narzucony w umowie przez większego i silniejszego odbiorcę zakaz cesji wierzytelności. To praktycznie wiąże ręce – nawet jeśli taki odbiorca spóźnia się notorycznie z płatnością, przedsiębiorca nie może nic zrobić, tylko czekać na pieniądze.
Zakaz cesji umieszczany jest często w draftach umów, które dostawcy z sektora MŚP otrzymują od dużych kontrahentów, np. supermarketów. Otrzymanie projektu umowy to ostatni dzwonek, żeby podjąć negocjacje i spróbować zmienić zapis. Jeśli firma podpisze umowę z zakazem cesji, straci możliwość przekazywania faktur do faktoringu, a tym samym odetnie sobie drogę do finansowania w sytuacji sprzedaży z długim terminem płatności.
– Cieszę się, że nieuczciwe praktyki stosowane przez sieci handlowe, zostaną wreszcie prześwietlone przez UOKiK – dodaje Jerzy Dąbrowski. – To ważny krok w kierunku uzdrowienia relacji pomiędzy MŚP a dużymi, silnymi odbiorcami. Przy tej okazji warto nagłaśniać kwestię zakazów cesji. Wciąż zbyt mało firm wie, jakie to rodzi konsekwencje i jak ewentualnie negocjować zmianę tego zapisu w umowach. Tutaj szczególnie istotna może okazać się pomoc faktora, który podpowie odpowiednie argumenty w negocjacjach, lub wręcz będzie w nich towarzyszył.
Brak możliwości sięgnięcia po finansowanie działalności w oparciu o faktury to poważna bariera ograniczająca swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Dlatego Polski Związek Faktorów, do którego należy również Bibby Financial Services, od dwóch lat prowadzi działania zmierzające do zmian w prawie. Proces ten jest długotrwały i skomplikowany, ponieważ prawo do zakazu cesji jest gwarantowane w Kodeksie Cywilnym.
