Z raportu „Prognoza majątku – jak demografia zmieni aktywa Polaków” przygotowanego przez
PI Research na zlecenie Banku Zachodniego WBK wynika, że w ciągu kilkunastu kolejnych lat nasze społeczeństwo czeka prawdziwa rewolucja majątkowa. Od dziś do 2040 r. wartość netto aktywów Polaków zwiększy się realnie o 70 proc. osiągając poziom 18 bln zł. Średnia wartość brutto majątku polskiej rodziny wzrośnie z 500 tys. zł do 861 tys. zł. Wzbogacimy się dzięki oszczędnościom, ale też w wyniku dziedziczenia.
Będziemy się bogacić
Zgodnie z wnioskami raportu „Prognoza majątku – jak demografia zmieni aktywa Polaków”, od połowy lat 20-tych średnie realne tempo wzrostu majątku pojedynczego gospodarstwa domowego będzie gwałtownie rosło: w latach 20-tych średni roczny wzrost będzie wynosił 8 tys. zł, zaś w latach 30-tych sięgnie 20 tys. zł. Na te wartości wpłynie zmniejszająca się liczba gospodarstw domowych, a także rosnący udział przedsiębiorstw w majątku.
– W ciągu najbliższych dekad zmienią się źródła przyrostu majątku Polaków. Dotychczas głównym źródłem wzrostu były podwyżki cen kupowanych na kredyt nieruchomości. W przyszłości akumulacja majątku będzie oparta w dużo większym stopniu na akumulacji oszczędności i zwrocie z aktywów finansowych. Dodatkowo, kluczowym elementem przyrostu majątku pojedynczego gospodarstwa domowego stanie się dziedziczenie – realna wartość otrzymywanych spadków wzrośnie prawie trzykrotnie z 61 mld zł w tym roku do 167 mld zł w 2040 r. – tłumaczy Adam Czerniak, główny ekonomista PI Research i jeden z twórców raportu.
Majątek w spadku
Kluczowym motorem wzrostu majątku Polaków w najbliższych latach będzie proces dziedziczenia – do 2020 roku Polacy otrzymają w spadkach ok. 67 mld zł. Jak wynika z badania IQS 1/3 Polaków już otrzymała spadek – przede wszystkim były to nieruchomości oraz aktywa finansowe. W ciągu ostatnich 5 lat najczęściej dziedziczyliśmy pieniądze (28 proc.) lub nieruchomości (24 proc.). Respondenci najczęściej decydują się na zatrzymanie majątku. Szacuje się, że w okresie od 2016 do 2020 roku Polacy odziedziczą aktywa o wartości 342 mld zł. 26 proc. badanych spodziewa się, że otrzyma od rodziny spadek lub darowiznę – z czego 30 proc. ocenia ich spodziewaną wartość na kwotę od 100 do 299 tys. zł, a 25 proc. – poniżej 50 tys., zł. Większość respondentów jest zdania, że otrzyma spadek lub darowiznę w ciągu najbliższych dziesięciu lat. Największy skok nastąpi jednak po 2030 r.
Na znaczeniu zyskają aktywa finansowe
W perspektywie kolejnych dziesięcioleci będzie spadał udział aktywów rzeczowych (głównie nieruchomości) w majątku Polaków. Jednocześnie na znaczeniu będą zyskiwać aktywa finansowe, które będą rosły w tempie 5,8 proc. na rok. Najważniejszą składową majątku finansowego Polaków nadal będą oszczędności. Ich główną formą będą lokaty, których wartość do 2040 roku wzrośnie czterokrotnie.
W szybkim pomnażaniu kapitału obywateli naszego państwa duże znaczenie będzie miał fakt, iż wzrost inwestycji będzie w naszym kraju szybszy, niż na zachodzie Europy. Na tempo wzrostu będzie miała również wpływ rosnąca popularność funduszy inwestycyjnych oraz inwestowanie w produkty oferowane przez banki.
Na łączną wartość spadków złożą się przede wszystkim depozyty – 72 proc. ogółu dziedziczonych aktywów finansowych oraz jednostki uczestnictwa towarzystw inwestycyjnych – 10 proc. Duża część dziedziczonych zasobów rzeczowych zostanie sprzedana i przeznaczona na zakup m.in. produktów inwestycyjnych i akcji. Będą to aktywa, których wartość w majątku Polaków będzie rosła najszybciej. Ich udział w majątku do 2040 roku ulegnie podwojeniu.
– Prognoza majątku Polaków pokazuje, że w ciągu nadchodzących lat sytuacja finansowa wielu Polaków zmieni się istotnie, międzypokoleniowy transfer majątku będzie odczuwalny nie tylko na rynku nieruchomości. Coraz więcej osób będzie też inwestować w aktywa finansowe, co stwarza nowe perspektywy dla rozwoju usług doradczych – wyjaśnia Marcin Pawłowski, dyrektor Obszaru Segmentu Klienta Indywidualnego w Banku Zachodnim WBK
Dziś mamy głównie nieruchomości
Zgodnie z danymi za 2015 r. przeciętna polska rodzina ma majątek netto wynoszący 441 tys. zł, z czego ponad połowę stanowią nieruchomości. Statystycznie, własny lokal posiada ponad trzy czwarte rodzin,
a jego wartość to przeciętnie 372 tys. zł. Duży udział w zasobach stanowią również aktywa finansowe, przede wszystkim depozyty. Co piąte gospodarstwo domowe ma też inną nieruchomość, taką jak działka, domek letniskowy, ziemia rolna lub kolejne mieszkanie.
Jeśli chodzi o finanse – przeciętna wysokość depozytu to 16,2 tys. zł, jednak aż połowa oszczędzających Polaków nie ma odłożonych w banku więcej niż 5 tys. zł. Polacy inwestują w depozyty, akcje, obligacje
i fundusze. Zaskakująco wysoki w ogólnym majątku Polaków jest udział przedsiębiorstw, którego wartość łącznie wyceniana jest na 884 mld zł. To rezultat wysokiej wyceny gospodarstw rolnych, które ze względu na duży udział drożejącej w ostatnich latach ziemi zyskiwały na wartości.
